SOCIALE PSYCHOLOGIE
HOOFDSTUK 1: HET BELANG VAN MENSELIJKE RELATIES
1.1: Leven in een moderne samenleving
Uit onderzoek blijkt dat mensen die een gebrek ervaren aan goede relaties, niet alleen
vaker eenzaam en depressief zijn, maar een grotere kans hebben om eerder te overlijden,
opgenomen te worden in een psychiatrische inrichting, en een grotere kans hebben op het
oplopen van hart-en vaatziekten.
è Reden: sociale contacten en relaties zijn een buffer tegen stress: contacten en relaties
met anderen zorgen ervoor dat stress minder vat op mensen heeft.
è Algemene stressniveau is de laatste decennia flink gestegen: door de snellere manier
waarop onze maatschappij werkt en de hogere eisen die aan mensen worden
gesteld.
è Sociale contacten en relaties dragen bij aan overlevings-en
voortplantingskansen. è Ze dragen bij aan psychisch en lichamelijk welzijn.
1.1.1: Sociale steun als overlevingsmechanisme
Sociaal kapitaal betreft de bronnen waartoe mensen via hun relaties met anderen toegang
hebben. Kan vier vormen aannemen:
1) Emotionele steun: houdt in dat mensen elkaar op emotioneel gebied helpen.
2) Informationele steun: houdt in dat mensen elkaar kunnen steunen door elkaar
adviezen te geven of informatie te verstrekken.
3) Instrumentele steun: houdt in dat mensen heel praktische dingen voor elkaar
kunnen doen.
4) Waarderende steun: houdt in dat mensen bevestiging halen uit het contact met
anderen.
Openlijke steun houdt in dat zowel degene die helpt als degene die wordt geholpen, zich
realiseert dat er steun plaatsvindt. Heet ook: waargenomen steun. Uiteindelijk gaat het om
die waargenomen steun, die is van invloed op het welzijn van de mens.
, Hoe meer levensgebeurtenissen mensen in korte tijd meemaken, hoe groter de kans is dat
ze stress ervaren en ernstig ziek worden. Sociale steun kan de negatieve effecten van
ingrijpende levensgebeurtenissen verminderen en voorkomen en is daarmee van
levensbelang.
Waarom steken mensen, ogenschijnlijk vaak belangeloos, energie in anderen? Een andere
term voor het helpen van mensen is prosociaal gedrag of altruïsme. Redenen:
1) Mensen delen een genetische band: theorie van inclusive fitness: mensen zijn
vooral bereid personen te helpen met wie ze een genetische band delen. Een
belangrijke onbewuste drijfveer van mensen is namelijk dat mensen gericht zijn op
de overleving van hun genen.
2) Het verbeterd de eigen reputatie: competitive altruism: vertonen mensen
prosociaal gedrag omdat ze daarmee hun reputatie kunnen verbeteren.
3) Mensen voelen empathie voor de ander: empathie-altruïsme hypothese:
empathie is de belangrijkste reden dat mensen iemand in nood helpen.
4) Mensen zijn gemotiveerd om onlustgevoelens te verminderen: negative state
reliefmodel: mensen hoeven niet per se empathie te voelen, om iemand in nood
te helpen, het kan anderen ook een ongemakkelijk gevoel oproepen. Men kan de
ander gaan helpen, om bij zichzelf die negatieve gevoelens weg te halen.
5) Mensen zijn gemotiveerd om zich goed te voelen: mood-enhancement: mensen
helpen, omdat ze daarmee in een betere stemming proberen te komen.
6) Mensen ervaren plichtsbesef.
7) Mensen streven naar wederkerigheid: sociale-uitwisselingstheorie: mensen
helpen mensen omdat ze hopen daar nu of in de toekomst iets voor terug te
rijgen.
Het hulpverlenerssyndroom: als het helpen van anderen een manier is om het zelfbeeld
positief te houden: men moet helpen om zich goed te kunnen voelen.
1.1.2: Samenwerking als overlevingsmechanisme
Sociale contacten en relaties maken samenwerking mogelijk: wie gezamenlijk aan een
doel werkt, bereikt vaak meer dan wie alleen werkt, zeker onder moeilijke
omstandigheden. Om samen te werken moeten mensen het idee hebben dat ze baat
Gedownload door: Scriptiebibliotheek |
Dit document is auteursrechtelijk
beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.