Samenvatting OSYN2
Les 1. Alkynen
Structuur
- 1x σ-binding
- 2x π-binding → kan reageren als nucleofiel
- Drievoudige binding lineair tekenen!
Naamgeving
- Normale naamgeving
o Stam: -yn uitgang
o Geen stereochemie voor de C-atomen aan de drievoudige binding → geen chiraal
centrum.
▪ Bijv. 3-methylbut-1-yn
- Naamgeving met acetyleen
o Acetyleen: triviale naam voor ethyn
o Stam: acetyleen
▪ Bijv. Ethylmethylacetyleen of pent-2-yn
Zuursterkte
- Alkanen zijn het minst zuur en een alkyn is het meest zuur
o Hoe meer π-bindingen, hoe zuurder het molecuul
o Acetyleen: pKa = 25 → dus nog altijd basisch
- Hoe meer s-orbitalen gebruikt worden, hoe zuurder het H-atoom
o Sp-hybridisatie: 50% s-orbitaal en 50% p-orbitaal
o Sp2-hybridisatie: 33,3% s-orbitaal en 66,7% p-orbitaal
▪ Dus een sp-hybridisatie is zuurder dan een sp2 of sp3-hybridisatie
Synthese van alkynen
- Eliminatiereactie met een alkenylhalide:
, - Eliminatiereactie met een alkyldihalide (geminaal of vicinaal):
o Hierbij vindt er een deprotonatie plaats
o Een veel gebruikte base is NH2-
o Kan ook i.p.v. H2O bijv. EtI toevoegen!
Reacties met alkynen
- Hydrogenatie reactie
o Hierbij is er altijd een metaal nodig!
o Dit vormt altijd een cis-alkeen!
- Alkeen vormen
o Poisoned catalyst: cis alkeen
1. Lindlar’s katalysator: Pd/BaSO4, CHOH, → (hoef alleen de naam van
de katalysator te kennen!)
2. Ni2B
o Metaalreductie oplossen: trans alkeen
▪ Nieuw mechanisme patroon: single elektrontransfer
• Enkele kop bij de mechanisme pijl
, ▪ Trans alkeen:
- Hydrohalogenatie
o Termoleculair (3 moleculen)
o Geen xs H-X!
o X zit op de meest gesubstitueerde C
- Hydratie → mechanisme hoef ik niet te kennen!
o Markovnikov
▪ Mechanisme keto-enol tautomerisatie wel kennen!
, ▪ Keto-enol tautomerisatie: Zuur of base nodig
• Zuur
• Base
o Anti-markovnikov
o Samengevat
Les 1. Alkynen
Structuur
- 1x σ-binding
- 2x π-binding → kan reageren als nucleofiel
- Drievoudige binding lineair tekenen!
Naamgeving
- Normale naamgeving
o Stam: -yn uitgang
o Geen stereochemie voor de C-atomen aan de drievoudige binding → geen chiraal
centrum.
▪ Bijv. 3-methylbut-1-yn
- Naamgeving met acetyleen
o Acetyleen: triviale naam voor ethyn
o Stam: acetyleen
▪ Bijv. Ethylmethylacetyleen of pent-2-yn
Zuursterkte
- Alkanen zijn het minst zuur en een alkyn is het meest zuur
o Hoe meer π-bindingen, hoe zuurder het molecuul
o Acetyleen: pKa = 25 → dus nog altijd basisch
- Hoe meer s-orbitalen gebruikt worden, hoe zuurder het H-atoom
o Sp-hybridisatie: 50% s-orbitaal en 50% p-orbitaal
o Sp2-hybridisatie: 33,3% s-orbitaal en 66,7% p-orbitaal
▪ Dus een sp-hybridisatie is zuurder dan een sp2 of sp3-hybridisatie
Synthese van alkynen
- Eliminatiereactie met een alkenylhalide:
, - Eliminatiereactie met een alkyldihalide (geminaal of vicinaal):
o Hierbij vindt er een deprotonatie plaats
o Een veel gebruikte base is NH2-
o Kan ook i.p.v. H2O bijv. EtI toevoegen!
Reacties met alkynen
- Hydrogenatie reactie
o Hierbij is er altijd een metaal nodig!
o Dit vormt altijd een cis-alkeen!
- Alkeen vormen
o Poisoned catalyst: cis alkeen
1. Lindlar’s katalysator: Pd/BaSO4, CHOH, → (hoef alleen de naam van
de katalysator te kennen!)
2. Ni2B
o Metaalreductie oplossen: trans alkeen
▪ Nieuw mechanisme patroon: single elektrontransfer
• Enkele kop bij de mechanisme pijl
, ▪ Trans alkeen:
- Hydrohalogenatie
o Termoleculair (3 moleculen)
o Geen xs H-X!
o X zit op de meest gesubstitueerde C
- Hydratie → mechanisme hoef ik niet te kennen!
o Markovnikov
▪ Mechanisme keto-enol tautomerisatie wel kennen!
, ▪ Keto-enol tautomerisatie: Zuur of base nodig
• Zuur
• Base
o Anti-markovnikov
o Samengevat
