1
Strafrecht-> materieel en formeel
Materieel-> welke menselijke gedragingen strafbaar zijn en welke sancties op het plegen van een
bepaald strafbaar gesteld gedrag dienen te volgen.
Formeel (strafprocesrecht)-> voorschriften met omschrijvingen hoe de strafrechtelijke procedure dient
plaats te vinden.
Belangrijkste bronnen-> Wetboek van Strafrecht en Strafvordering-> commuun strafrecht. Strafrecht->
materiele bepalingen en Strafvordering-> formele bepalingen.
Bijzonder strafrecht-> strafrechtelijke bepalingen die over heel specifieke onderwerpen gaan, zijn in
aparte wetten opgenomen-> kan zowel materiele als formele bepalingen bevatten-> bijv. Opiumwet.
Gedragsnorm, zoals ‘Gij zult niet stelen’ heet een rechtsnorm wanneer het wordt opgeschreven.
Schending rechtsnorm + geschreven reactie van het Wetboek van Strafrecht/strafbepaling-> strafbaar
feit
Vergeldingstheorie-> overheid moet wraak nemen op degene die onrecht pleegt-> absolute
strafrechtstheorie-> straf vindt zijn grondslag in het misdrijf.
Preventietheorie-> met straffen van personen voorkomen dat anderen stafbare feiten zullen plegen->
verdeling tussen generale preventie en speciale preventie
Generale preventie-> willen dat anderen dan de misdadiger zien wat er gebeurt als je een strafbaar feit
pleegt-> afschrikken.
Speciale preventie-> met opleggen straf de misdadiger zelf ervan te weerhouden in de toekomst
misdaden te plegen-> afleren
Absolute preventiegedachte-> strafrecht moet de misdadiger van het plegen van nieuwe strafbare
feiten afhouden.
Strafrecht werkt bij speciale preventie op drie wijzen-> afschrikking voor de dader, verbetering gedrag
van de dader en de samenleving gaat erop vooruit nu de dader tijdelijk uit de samenleving is verwijderd
Preventietheorie-> relatieve strafrechtstheorie-> de straf heeft een bepaald doel beoogt ipv enkel
vergelding
Ultimum remedium-beginsel->het straffen moet pas worden toegepast als er geen redelijke alternatieve
oplossingen kunnen worden toegepast.
Legaliteitsbeginsel- burgers slechts in overeenstemming met neergeschreven wetten kunnen worden
gestraft
Legaliteitsbeginsel vijf betekenissen-> geen strafbaar feit zonder wet, geen straf zonder wet, geen
terugwerkende kracht, geen analogische redeneringen en wetten moeten duidelijk genoeg zijn
,2.
Eisen strafbaarheid-> menselijke gedraging, delictsomschrijving, wederrechtelijkheid en schuld
Menselijke gedraging-> gewilde fysieke handeling door een menselijk individu
Strafbepaling twee onderdelen-> Delictsomschrijving-> omschrijving van een gedraging en sanctienorm-
> negatieve reactie op dit gedrag
Wederrechtelijkheid-> gedrag moet in strijd zijn met objectieve recht
Aan schuld te wijten=> de verdachte heeft de onwenselijke gedraging niet vermeden terwijl daartoe wel
de reële mogelijkheid bestond.
Bestanddelen-> voorwaarden voor de strafbaarheid die in de wettelijke delictsomschrijving terug te
vinden zijn.
Elementen-> voorwaarden voor de strafbaarheid die niet zijn opgenomen in een wettelijke
delictsomschrijving-> wederrechtelijkheid en schuld. Het vervullen van elementen hoeft niet bewezen te
worden.
Overtreden strafbepaling-> delict-> formeel en materieel
Formele delicten-> in de delictsomschrijving wordt de actieve handeling tav een bepaalde gedraging
strafbaar gesteld-> niet gekeken naar de gevolgen van de gedraging (bijv. diefstal).
Materiele delicten-> in de delictsomschrijving wordt het laten intreden van een bepaald gevolg strafbaar
gesteld (bijv. moord, gevolg-> dood).
Commissiedelicten-> in de delictsomschrijving wordt een ‘handelen’ strafbaar gesteld.
Omissiedelicten-> in de delictsomschrijving wordt een ‘nalaten’ strafbaar gesteld (iets niet doen wat je
wel had behoren te doen, zoals hulp verlenen)
Gronddelict-> delict waar de gekwalificeerde en geprivilegieerde delicten een variatie op vormen
Gekwalificeerd delict-> ernstige vormen van een ‘variatie’ op het gronddelict-> bijv-> gronddelict->
diefstal, gekwalificeerd delict-> diefstal met geweldpleging. Gevolg gekwalificeerd delict zwaarder.
Geprivilegieerd delict-> afgezwakte vorm van variatie op een bepaald delict-> lichtere santienorm-> bijv-
> gronddelict-> doodslag, gekwalificeerd delict-> moord en geprivilegieerd delict-> kinderdoodslag.
Misdrijf of overtreding?-> bepaalt door de wet-> wetsduiding
Overtreding mag nooit bestraft worden met een gevangenisstraf
Wetboek van Strafrecht-> Boek 2-> misdrijven en Boek 3-> overtredingen
3.
Schuldvorm-> opzet (dolus)-> dader was bewust van zijn handeling en heeft dit ook gewild. Ingeblikte
opzet-> in het werkwoord dat de gedraging omschrijft het opzet is verwerkt
, 3 gradaties van opzet-> oogmerk, opzet bij zekerheidsbewustzijn en voorwaardelijk opzet
Oogmerk (zwaarste vorm)-> verwezenlijken van een bepaalde handeling met het gedachte dat het
gevolg vervolgens ook daadwerkelijk zal intreden.
Oogmerk ziet op het naastgelegen doel en niet de uiteindelijke doel
Opzet bij zekerheidsbewustzijn-> iemand weet dat een zekere handeling naast zijn oorspronkelijke
bedoeling ook andere gevolgen moet hebben, maar het toch doet
Voorwaardelijk opzet (opzet bij mogelijkheidsbewustzijn) (minst zware vorm)-> een situatie waarin
iemand kon inzien dat het gevolg dat hij niet beoogde wel zou kunnen intreden, maar het alsnog deed->
diegene staat cynisch t.o.v. het mogelijke gevolg-> bijv bak water van balkon gooien
De aanmerkelijke kans wordt naar ervaringsregels vastgesteld en is niet obv statistische gegevens te
bepalen
Schuld-> culpa
Bij schuld staat nalatigheid/onvoorzichtigheid centraal
Schuld-> een daadwerkelijk onvoorzichtig en onoplettend handelen dat aan de dader wordt verweten
Aanmerkelijke schuld (culpa lata)-> wat een gemiddelde wetsgetrouwe andere Nederlandse mens in de
gegeven omstandigheden zou hebben gedaan
Lichte schuld-> culpa levis
Garantenstellung-> verhoogde norm van voorzichtigheid en oplettendheid-> bij een beroep, zoals artsen
Schuld-> bewuste schuld, onbewuste schuld en schuld in roekeloosheid
Bewuste schuld (zwaarste vorm)-> de dader heeft stilgestaan bij de mogelijkheid dat zijn handeling tot
een bepaald gevolg kon leiden, maar heeft te optimistisch gehandeld bij het inschatten van een
daadwerkelijke gevaren
Verschil voorwaardelijke opzet en bewuste schuld-> bij voorwaardelijk opzet kijkt de dader cynisch naar
de gevolgen en bij bewuste schuld is de dader te naïef geweest dat zijn handeling goed zal verlopen
Onbewuste schuld (lichtste vorm)-> dader niet stilgestaan bij de mogelijke gevolgen van zijn handeling
terwijl dat wel moet-> bepaalde onvoorzichtigheid
Ook had de dader bij onbewuste schuld anders kunnen handelen
Onbewuste schuld-> onvoorzichtig handelen dat verwijtbaar is en vermijdbaar was
Schuld in roekeloosheid-> zeer onvoorzichtig gedrag waarbij welbewust en met ernstige gevolgen
onaanvaardbare risico’s is genomen-> zeer ernstig gebrek aan zorgvuldigheid-> bijv rijden onder invloed
en een ongeluk veroorzaken
Culpoze delicten-> delicten waarin schuld in de zin van culpa (bewuste/onbewuste schuld) is vereist
voor strafbaarheid
Strafrecht-> materieel en formeel
Materieel-> welke menselijke gedragingen strafbaar zijn en welke sancties op het plegen van een
bepaald strafbaar gesteld gedrag dienen te volgen.
Formeel (strafprocesrecht)-> voorschriften met omschrijvingen hoe de strafrechtelijke procedure dient
plaats te vinden.
Belangrijkste bronnen-> Wetboek van Strafrecht en Strafvordering-> commuun strafrecht. Strafrecht->
materiele bepalingen en Strafvordering-> formele bepalingen.
Bijzonder strafrecht-> strafrechtelijke bepalingen die over heel specifieke onderwerpen gaan, zijn in
aparte wetten opgenomen-> kan zowel materiele als formele bepalingen bevatten-> bijv. Opiumwet.
Gedragsnorm, zoals ‘Gij zult niet stelen’ heet een rechtsnorm wanneer het wordt opgeschreven.
Schending rechtsnorm + geschreven reactie van het Wetboek van Strafrecht/strafbepaling-> strafbaar
feit
Vergeldingstheorie-> overheid moet wraak nemen op degene die onrecht pleegt-> absolute
strafrechtstheorie-> straf vindt zijn grondslag in het misdrijf.
Preventietheorie-> met straffen van personen voorkomen dat anderen stafbare feiten zullen plegen->
verdeling tussen generale preventie en speciale preventie
Generale preventie-> willen dat anderen dan de misdadiger zien wat er gebeurt als je een strafbaar feit
pleegt-> afschrikken.
Speciale preventie-> met opleggen straf de misdadiger zelf ervan te weerhouden in de toekomst
misdaden te plegen-> afleren
Absolute preventiegedachte-> strafrecht moet de misdadiger van het plegen van nieuwe strafbare
feiten afhouden.
Strafrecht werkt bij speciale preventie op drie wijzen-> afschrikking voor de dader, verbetering gedrag
van de dader en de samenleving gaat erop vooruit nu de dader tijdelijk uit de samenleving is verwijderd
Preventietheorie-> relatieve strafrechtstheorie-> de straf heeft een bepaald doel beoogt ipv enkel
vergelding
Ultimum remedium-beginsel->het straffen moet pas worden toegepast als er geen redelijke alternatieve
oplossingen kunnen worden toegepast.
Legaliteitsbeginsel- burgers slechts in overeenstemming met neergeschreven wetten kunnen worden
gestraft
Legaliteitsbeginsel vijf betekenissen-> geen strafbaar feit zonder wet, geen straf zonder wet, geen
terugwerkende kracht, geen analogische redeneringen en wetten moeten duidelijk genoeg zijn
,2.
Eisen strafbaarheid-> menselijke gedraging, delictsomschrijving, wederrechtelijkheid en schuld
Menselijke gedraging-> gewilde fysieke handeling door een menselijk individu
Strafbepaling twee onderdelen-> Delictsomschrijving-> omschrijving van een gedraging en sanctienorm-
> negatieve reactie op dit gedrag
Wederrechtelijkheid-> gedrag moet in strijd zijn met objectieve recht
Aan schuld te wijten=> de verdachte heeft de onwenselijke gedraging niet vermeden terwijl daartoe wel
de reële mogelijkheid bestond.
Bestanddelen-> voorwaarden voor de strafbaarheid die in de wettelijke delictsomschrijving terug te
vinden zijn.
Elementen-> voorwaarden voor de strafbaarheid die niet zijn opgenomen in een wettelijke
delictsomschrijving-> wederrechtelijkheid en schuld. Het vervullen van elementen hoeft niet bewezen te
worden.
Overtreden strafbepaling-> delict-> formeel en materieel
Formele delicten-> in de delictsomschrijving wordt de actieve handeling tav een bepaalde gedraging
strafbaar gesteld-> niet gekeken naar de gevolgen van de gedraging (bijv. diefstal).
Materiele delicten-> in de delictsomschrijving wordt het laten intreden van een bepaald gevolg strafbaar
gesteld (bijv. moord, gevolg-> dood).
Commissiedelicten-> in de delictsomschrijving wordt een ‘handelen’ strafbaar gesteld.
Omissiedelicten-> in de delictsomschrijving wordt een ‘nalaten’ strafbaar gesteld (iets niet doen wat je
wel had behoren te doen, zoals hulp verlenen)
Gronddelict-> delict waar de gekwalificeerde en geprivilegieerde delicten een variatie op vormen
Gekwalificeerd delict-> ernstige vormen van een ‘variatie’ op het gronddelict-> bijv-> gronddelict->
diefstal, gekwalificeerd delict-> diefstal met geweldpleging. Gevolg gekwalificeerd delict zwaarder.
Geprivilegieerd delict-> afgezwakte vorm van variatie op een bepaald delict-> lichtere santienorm-> bijv-
> gronddelict-> doodslag, gekwalificeerd delict-> moord en geprivilegieerd delict-> kinderdoodslag.
Misdrijf of overtreding?-> bepaalt door de wet-> wetsduiding
Overtreding mag nooit bestraft worden met een gevangenisstraf
Wetboek van Strafrecht-> Boek 2-> misdrijven en Boek 3-> overtredingen
3.
Schuldvorm-> opzet (dolus)-> dader was bewust van zijn handeling en heeft dit ook gewild. Ingeblikte
opzet-> in het werkwoord dat de gedraging omschrijft het opzet is verwerkt
, 3 gradaties van opzet-> oogmerk, opzet bij zekerheidsbewustzijn en voorwaardelijk opzet
Oogmerk (zwaarste vorm)-> verwezenlijken van een bepaalde handeling met het gedachte dat het
gevolg vervolgens ook daadwerkelijk zal intreden.
Oogmerk ziet op het naastgelegen doel en niet de uiteindelijke doel
Opzet bij zekerheidsbewustzijn-> iemand weet dat een zekere handeling naast zijn oorspronkelijke
bedoeling ook andere gevolgen moet hebben, maar het toch doet
Voorwaardelijk opzet (opzet bij mogelijkheidsbewustzijn) (minst zware vorm)-> een situatie waarin
iemand kon inzien dat het gevolg dat hij niet beoogde wel zou kunnen intreden, maar het alsnog deed->
diegene staat cynisch t.o.v. het mogelijke gevolg-> bijv bak water van balkon gooien
De aanmerkelijke kans wordt naar ervaringsregels vastgesteld en is niet obv statistische gegevens te
bepalen
Schuld-> culpa
Bij schuld staat nalatigheid/onvoorzichtigheid centraal
Schuld-> een daadwerkelijk onvoorzichtig en onoplettend handelen dat aan de dader wordt verweten
Aanmerkelijke schuld (culpa lata)-> wat een gemiddelde wetsgetrouwe andere Nederlandse mens in de
gegeven omstandigheden zou hebben gedaan
Lichte schuld-> culpa levis
Garantenstellung-> verhoogde norm van voorzichtigheid en oplettendheid-> bij een beroep, zoals artsen
Schuld-> bewuste schuld, onbewuste schuld en schuld in roekeloosheid
Bewuste schuld (zwaarste vorm)-> de dader heeft stilgestaan bij de mogelijkheid dat zijn handeling tot
een bepaald gevolg kon leiden, maar heeft te optimistisch gehandeld bij het inschatten van een
daadwerkelijke gevaren
Verschil voorwaardelijke opzet en bewuste schuld-> bij voorwaardelijk opzet kijkt de dader cynisch naar
de gevolgen en bij bewuste schuld is de dader te naïef geweest dat zijn handeling goed zal verlopen
Onbewuste schuld (lichtste vorm)-> dader niet stilgestaan bij de mogelijke gevolgen van zijn handeling
terwijl dat wel moet-> bepaalde onvoorzichtigheid
Ook had de dader bij onbewuste schuld anders kunnen handelen
Onbewuste schuld-> onvoorzichtig handelen dat verwijtbaar is en vermijdbaar was
Schuld in roekeloosheid-> zeer onvoorzichtig gedrag waarbij welbewust en met ernstige gevolgen
onaanvaardbare risico’s is genomen-> zeer ernstig gebrek aan zorgvuldigheid-> bijv rijden onder invloed
en een ongeluk veroorzaken
Culpoze delicten-> delicten waarin schuld in de zin van culpa (bewuste/onbewuste schuld) is vereist
voor strafbaarheid
