Inhoudsopgave
. Draaglast en draagkracht van mensen met een chronische aandoening............................................................................4
Klinisch redeneren............................................................................................................................................................4
Verpleegkundig proces.....................................................................................................................................................4
1. Gegevens verzamelen...............................................................................................................................................4
2. Problemen/diagnoses...............................................................................................................................................4
3. Doelen/uitkomsten...................................................................................................................................................4
4. Interventies vaststellen.............................................................................................................................................5
5. Uitvoeren.................................................................................................................................................................. 5
6. Evalueren.................................................................................................................................................................. 5
Zelfmanagement en een chronische aandoening.............................................................................................................5
De zeven adaptieve opgaven voor patiënten met een chronische aandoening................................................................6
1. Omgaan met de beperkingen en symptomen...........................................................................................................6
2. Omgaan met de behandeling....................................................................................................................................6
3. Adequate relatie onderhouden met zorgverleners...................................................................................................6
4. Adequate relatie onderhouden met naasten en omgeving......................................................................................6
5. Voorbereiden op een onzekere toekomst.................................................................................................................6
6. Emotionele balans bereiken en behouden................................................................................................................6
7. Positief zelfbeeld behouden......................................................................................................................................7
Het pilotenmodel..............................................................................................................................................................8
Verpleegkundige competenties bij het 5A-model.............................................................................................................8
Anatomie Fysiologie en Pathologie.......................................................................................................................................9
Ademhalingsstelsel...........................................................................................................................................................9
1. Ademprikkel..............................................................................................................................................................9
2. Ademarbeid..............................................................................................................................................................9
3. Luchtwegen...............................................................................................................................................................9
4. Longdiffusie...............................................................................................................................................................9
5. Longperfusie.............................................................................................................................................................9
Chronic Obstructive Pulmonary Disease.........................................................................................................................11
Astma Bronchiale............................................................................................................................................................12
Ziekte van Crohn.............................................................................................................................................................13
Colitis Ulcerosa............................................................................................................................................................... 13
2. Aanpassing aan een chronische aandoening of beperking. De zorgverlener in beeld....................................................15
Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering...........................................................................................................15
A: Wat is het gezondheidsprobleem?.........................................................................................................................16
Omschrijving van de kwantitatieve mate voor de beschrijving van de staat van de volksgezondheid:......................16
Meer geavanceerde maten voor levensverwachting zijn WALY, QELY EN DALY:........................................................16
| Kennislijn | Chronische aandoeningen | Onderwijsperiode 7 1
, B: Wat is de relatie tussen het gezondheidsprobleem en het gedrag?.......................................................................16
Analyse van gedrag - Persoonlijkheidskenmerken......................................................................................................17
ASE-gedragsbeïnvloedingsmodel................................................................................................................................18
Determinanten van gedrag:........................................................................................................................................19
Stap 2: definiëren van de gedrags- en veranderdoelen..............................................................................................19
Criteria voor de doelen:..............................................................................................................................................19
Gedragsdoelen of performance-doelen......................................................................................................................19
Veranderdoelen of changedoelen...............................................................................................................................19
Zingeving......................................................................................................................................................................... 21
Anatomie Fysiologie en Pathologie.....................................................................................................................................22
Aandoeningen in het spijsverteringsstelsel.................................................................................................................22
Mechanische ileus.......................................................................................................................................................24
Paralytische ileus.........................................................................................................................................................24
Gastro-oesphageale reflux..........................................................................................................................................25
Ulcus duodeni en ulcus ventriculi...............................................................................................................................25
Ziekte van crohn en colitus ulcerose...........................................................................................................................25
Preoperatieve zorg......................................................................................................................................................25
Invasieve chirurgische procedure...............................................................................................................................25
Anesthesievormen......................................................................................................................................................26
Cholelithiasis en cholecystitis......................................................................................................................................26
3. De professionele interactie tussen zorgvrager en zorgverlener......................................................................................28
Soorten vrijheden:......................................................................................................................................................29
Moreel kader..............................................................................................................................................................29
Wet Zorg & Dwang:.....................................................................................................................................................30
Gedragsbeïnvloeding..................................................................................................................................................30
Anatomie Fysiologie en Pathologie.....................................................................................................................................31
Overgewicht en obesitas.............................................................................................................................................31
Verband tussen stress en obesitas:.............................................................................................................................31
Diabetes Melitus.........................................................................................................................................................33
4. Chronische aandoeningen of beperkingen in de GGZ.....................................................................................................36
Somatoforme stoornissen...........................................................................................................................................36
Samenhang tussen psychiatrie en somatiek...............................................................................................................36
Somatische zorg en screening bij psychiatrische patiënten........................................................................................36
Medicatie (bijwerkingen)............................................................................................................................................36
Somatische medicatie en psychiatrische bijwerkingen...............................................................................................36
Specifieke somatische aandoeningen en psychiatrische comorbiditeit......................................................................36
Neurodegeneratieve aandoeningen...........................................................................................................................37
Somatisch-symptoomstoornis, verwante stoornissen en onvoldoende verklaarbare lichamelijke klachten (SOLK)...37
| Kennislijn | Chronische aandoeningen | Onderwijsperiode 7 2
, Bemoeiverantwoordelijkheid......................................................................................................................................37
Zelfbindingscontract: Odysseus-contract....................................................................................................................37
Kinderen/jongeren......................................................................................................................................................38
Wilsonbekwaam..........................................................................................................................................................38
Onvrijwillige zorg........................................................................................................................................................40
Stappenplan Wzd........................................................................................................................................................40
Wet bijzondere opnemingen en psychiatrische ziekenhuizen....................................................................................40
Pro-Active Nursing..............................................................................................................................................................41
Stap 1: Oriëntatie op de situatie.................................................................................................................................41
Stap 3: Aanvullend klinisch onderzoek........................................................................................................................41
Stap 4: Klinisch beleid.................................................................................................................................................41
Stap 5: Klinisch verloop...............................................................................................................................................42
Stap 6: Nabeschouwing...............................................................................................................................................42
VMS-thema’s patiëntveiligheid...................................................................................................................................42
Kwaliteit van beroepsuitoefening...............................................................................................................................42
Principlistisch model ethiek........................................................................................................................................42
| Kennislijn | Chronische aandoeningen | Onderwijsperiode 7 3
, . Draaglast en draagkracht van mensen met een chronische aandoening.
Klinisch redeneren
Klinisch redeneren is het continue proces van
gegevensverzameling en analyse gericht op de vragen en
problemen van een individu en zijn naasten, in relatie tot ziekte en
gezondheid. Klinisch redeneren omvat risico-inschatting,
vroegsignalering, probleemherkenning, interventie en monitoring.
Het verpleegkundig proces is een systematische benaderingswijze
voor het denken en doen van verpleegkundige die gebruikt wordt
om patiëntgegevens te verkrijgen, te categoriseren en te
analyseren en om acties te plannen om aan de patiëntbehoeften te
voldoen.
Bij methodisch werken gaat het om een bewuste en systematische
aanpak van het verpleegkundig handelen. Er wordt eerst bedacht
hoe het probleem aangepakt gaat worden. Vervolgens wordt een plan opgesteld en ten uitvoer
gebracht.
Klinisch redeneren is basis van het verpleegkundig handelen. Het helpt de
verpleegkundige om methodisch te werken en om de juiste zorg in te zetten. De
verpleegkundige koppelt kennis aan de patiëntgegevens en trekt op basis hiervan conclusies.
Verpleegkundig proces
1. Gegevens verzamelen
Het verhaal van de patiënt en zijn
naasten zijn het startpunt van de
anamnese. Het is niet algemeen het
verhaal van hen, maar ook de
verpleegkundige observaties, eventuele
lichamelijke onderzoeken, gegevens van
derden en door de juiste vraag te stellen.
Voor de verpleegkundige zijn de
gezondheidspatronen van Gordon de
doorgevoerde ordeningsmethodiek voor
de anamnese.
2. Problemen/diagnoses
De gegevens uit de anamnese worden
gedestilleerd door de verpleegkundige tot
een verpleegkundige diagnose. De PES-structuur wordt gebruikt om de verpleegkundige
diagnose te beschrijven.
Probleem: beschrijving van de feitelijke of dreigende gevolgen van lichamelijke en/of
geestelijke ziekteprocessen, handicaps, ontwikkelingsstoornissen en hun behandeling voor de
fundamentele levensverrichting van het individu.
Etiologie: opsomming van oorzakelijke of samenhangende factoren die bijdragen aan het
ontstaan of in stand houden van de gevolgen zoals bij P omschreven.
Signalen en symptomen: objectieve verschijnselen voor de verpleegkundige (signalen) en
subjectieve bevindingen door de patiënt (symptomen/klachten).
3. Doelen/uitkomsten
Wanneer de diagnosen zijn vastgesteld, bepaalt de verpleegkundige samen met de patiënt en
naasten de resultaten van de zorgverlening. Goede kwaliteit van zorg is zorg volgens de
professionele standaarden, rekening houdend met de mogelijkheden, wensen en behoeften van
de patiënt en zijn naasten.
| Kennislijn | Chronische aandoeningen | Onderwijsperiode 7 4
. Draaglast en draagkracht van mensen met een chronische aandoening............................................................................4
Klinisch redeneren............................................................................................................................................................4
Verpleegkundig proces.....................................................................................................................................................4
1. Gegevens verzamelen...............................................................................................................................................4
2. Problemen/diagnoses...............................................................................................................................................4
3. Doelen/uitkomsten...................................................................................................................................................4
4. Interventies vaststellen.............................................................................................................................................5
5. Uitvoeren.................................................................................................................................................................. 5
6. Evalueren.................................................................................................................................................................. 5
Zelfmanagement en een chronische aandoening.............................................................................................................5
De zeven adaptieve opgaven voor patiënten met een chronische aandoening................................................................6
1. Omgaan met de beperkingen en symptomen...........................................................................................................6
2. Omgaan met de behandeling....................................................................................................................................6
3. Adequate relatie onderhouden met zorgverleners...................................................................................................6
4. Adequate relatie onderhouden met naasten en omgeving......................................................................................6
5. Voorbereiden op een onzekere toekomst.................................................................................................................6
6. Emotionele balans bereiken en behouden................................................................................................................6
7. Positief zelfbeeld behouden......................................................................................................................................7
Het pilotenmodel..............................................................................................................................................................8
Verpleegkundige competenties bij het 5A-model.............................................................................................................8
Anatomie Fysiologie en Pathologie.......................................................................................................................................9
Ademhalingsstelsel...........................................................................................................................................................9
1. Ademprikkel..............................................................................................................................................................9
2. Ademarbeid..............................................................................................................................................................9
3. Luchtwegen...............................................................................................................................................................9
4. Longdiffusie...............................................................................................................................................................9
5. Longperfusie.............................................................................................................................................................9
Chronic Obstructive Pulmonary Disease.........................................................................................................................11
Astma Bronchiale............................................................................................................................................................12
Ziekte van Crohn.............................................................................................................................................................13
Colitis Ulcerosa............................................................................................................................................................... 13
2. Aanpassing aan een chronische aandoening of beperking. De zorgverlener in beeld....................................................15
Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering...........................................................................................................15
A: Wat is het gezondheidsprobleem?.........................................................................................................................16
Omschrijving van de kwantitatieve mate voor de beschrijving van de staat van de volksgezondheid:......................16
Meer geavanceerde maten voor levensverwachting zijn WALY, QELY EN DALY:........................................................16
| Kennislijn | Chronische aandoeningen | Onderwijsperiode 7 1
, B: Wat is de relatie tussen het gezondheidsprobleem en het gedrag?.......................................................................16
Analyse van gedrag - Persoonlijkheidskenmerken......................................................................................................17
ASE-gedragsbeïnvloedingsmodel................................................................................................................................18
Determinanten van gedrag:........................................................................................................................................19
Stap 2: definiëren van de gedrags- en veranderdoelen..............................................................................................19
Criteria voor de doelen:..............................................................................................................................................19
Gedragsdoelen of performance-doelen......................................................................................................................19
Veranderdoelen of changedoelen...............................................................................................................................19
Zingeving......................................................................................................................................................................... 21
Anatomie Fysiologie en Pathologie.....................................................................................................................................22
Aandoeningen in het spijsverteringsstelsel.................................................................................................................22
Mechanische ileus.......................................................................................................................................................24
Paralytische ileus.........................................................................................................................................................24
Gastro-oesphageale reflux..........................................................................................................................................25
Ulcus duodeni en ulcus ventriculi...............................................................................................................................25
Ziekte van crohn en colitus ulcerose...........................................................................................................................25
Preoperatieve zorg......................................................................................................................................................25
Invasieve chirurgische procedure...............................................................................................................................25
Anesthesievormen......................................................................................................................................................26
Cholelithiasis en cholecystitis......................................................................................................................................26
3. De professionele interactie tussen zorgvrager en zorgverlener......................................................................................28
Soorten vrijheden:......................................................................................................................................................29
Moreel kader..............................................................................................................................................................29
Wet Zorg & Dwang:.....................................................................................................................................................30
Gedragsbeïnvloeding..................................................................................................................................................30
Anatomie Fysiologie en Pathologie.....................................................................................................................................31
Overgewicht en obesitas.............................................................................................................................................31
Verband tussen stress en obesitas:.............................................................................................................................31
Diabetes Melitus.........................................................................................................................................................33
4. Chronische aandoeningen of beperkingen in de GGZ.....................................................................................................36
Somatoforme stoornissen...........................................................................................................................................36
Samenhang tussen psychiatrie en somatiek...............................................................................................................36
Somatische zorg en screening bij psychiatrische patiënten........................................................................................36
Medicatie (bijwerkingen)............................................................................................................................................36
Somatische medicatie en psychiatrische bijwerkingen...............................................................................................36
Specifieke somatische aandoeningen en psychiatrische comorbiditeit......................................................................36
Neurodegeneratieve aandoeningen...........................................................................................................................37
Somatisch-symptoomstoornis, verwante stoornissen en onvoldoende verklaarbare lichamelijke klachten (SOLK)...37
| Kennislijn | Chronische aandoeningen | Onderwijsperiode 7 2
, Bemoeiverantwoordelijkheid......................................................................................................................................37
Zelfbindingscontract: Odysseus-contract....................................................................................................................37
Kinderen/jongeren......................................................................................................................................................38
Wilsonbekwaam..........................................................................................................................................................38
Onvrijwillige zorg........................................................................................................................................................40
Stappenplan Wzd........................................................................................................................................................40
Wet bijzondere opnemingen en psychiatrische ziekenhuizen....................................................................................40
Pro-Active Nursing..............................................................................................................................................................41
Stap 1: Oriëntatie op de situatie.................................................................................................................................41
Stap 3: Aanvullend klinisch onderzoek........................................................................................................................41
Stap 4: Klinisch beleid.................................................................................................................................................41
Stap 5: Klinisch verloop...............................................................................................................................................42
Stap 6: Nabeschouwing...............................................................................................................................................42
VMS-thema’s patiëntveiligheid...................................................................................................................................42
Kwaliteit van beroepsuitoefening...............................................................................................................................42
Principlistisch model ethiek........................................................................................................................................42
| Kennislijn | Chronische aandoeningen | Onderwijsperiode 7 3
, . Draaglast en draagkracht van mensen met een chronische aandoening.
Klinisch redeneren
Klinisch redeneren is het continue proces van
gegevensverzameling en analyse gericht op de vragen en
problemen van een individu en zijn naasten, in relatie tot ziekte en
gezondheid. Klinisch redeneren omvat risico-inschatting,
vroegsignalering, probleemherkenning, interventie en monitoring.
Het verpleegkundig proces is een systematische benaderingswijze
voor het denken en doen van verpleegkundige die gebruikt wordt
om patiëntgegevens te verkrijgen, te categoriseren en te
analyseren en om acties te plannen om aan de patiëntbehoeften te
voldoen.
Bij methodisch werken gaat het om een bewuste en systematische
aanpak van het verpleegkundig handelen. Er wordt eerst bedacht
hoe het probleem aangepakt gaat worden. Vervolgens wordt een plan opgesteld en ten uitvoer
gebracht.
Klinisch redeneren is basis van het verpleegkundig handelen. Het helpt de
verpleegkundige om methodisch te werken en om de juiste zorg in te zetten. De
verpleegkundige koppelt kennis aan de patiëntgegevens en trekt op basis hiervan conclusies.
Verpleegkundig proces
1. Gegevens verzamelen
Het verhaal van de patiënt en zijn
naasten zijn het startpunt van de
anamnese. Het is niet algemeen het
verhaal van hen, maar ook de
verpleegkundige observaties, eventuele
lichamelijke onderzoeken, gegevens van
derden en door de juiste vraag te stellen.
Voor de verpleegkundige zijn de
gezondheidspatronen van Gordon de
doorgevoerde ordeningsmethodiek voor
de anamnese.
2. Problemen/diagnoses
De gegevens uit de anamnese worden
gedestilleerd door de verpleegkundige tot
een verpleegkundige diagnose. De PES-structuur wordt gebruikt om de verpleegkundige
diagnose te beschrijven.
Probleem: beschrijving van de feitelijke of dreigende gevolgen van lichamelijke en/of
geestelijke ziekteprocessen, handicaps, ontwikkelingsstoornissen en hun behandeling voor de
fundamentele levensverrichting van het individu.
Etiologie: opsomming van oorzakelijke of samenhangende factoren die bijdragen aan het
ontstaan of in stand houden van de gevolgen zoals bij P omschreven.
Signalen en symptomen: objectieve verschijnselen voor de verpleegkundige (signalen) en
subjectieve bevindingen door de patiënt (symptomen/klachten).
3. Doelen/uitkomsten
Wanneer de diagnosen zijn vastgesteld, bepaalt de verpleegkundige samen met de patiënt en
naasten de resultaten van de zorgverlening. Goede kwaliteit van zorg is zorg volgens de
professionele standaarden, rekening houdend met de mogelijkheden, wensen en behoeften van
de patiënt en zijn naasten.
| Kennislijn | Chronische aandoeningen | Onderwijsperiode 7 4
