LE 2 - De gezonde zuigeling tot 28 dagen
Inhoudsopgave
Ontwikkelingsgerichte zorg...................................................................................................................................................3
Uitleggen wat de APGAR-score inhoudt............................................................................................................................3
De motorische ontwikkeling beredeneren........................................................................................................................3
De cognitieve ontwikkeling beredeneren.........................................................................................................................3
De reflexen verklaren, zoals ademen, grijpen, stappen en zuigen....................................................................................4
De invloeden op de ontwikkeling die beschreven zijn door Piaget en Vygotski uitleggen................................................4
Het belang van hechting en het onderhoudt beredeneren + bekend met de termen hechting en coping.......................5
Beredeneren van emoties, zoals oerangst:.......................................................................................................................6
De normale ontwikkeling benoemen rondom zien, horen, voelen en aanraking.............................................................7
Pijn bij neonaten................................................................................................................................................................... 8
De definities van pijn verklaren.........................................................................................................................................8
Beredeneren welke gedragsmatige, fysiologische en hormonale reacties er zijn op pijn bij neonaten............................8
De pijnbegeleiding en pijnreceptoren in het centraal zenuwstelsel beschrijven..............................................................8
Beredeneren welke effecten er zijn op acute en chronische pijn.....................................................................................9
Beredeneren welke pijnscore er gebruikt kunnen worden bij neonaten..........................................................................9
Het ei van Loeser beschrijven.........................................................................................................................................10
De poorttheorie van Malzack en Walls verklaren...........................................................................................................10
Onderbouwen welke niet-medicamenteuze pijnbestrijding er is voor neonaten...........................................................10
Beschrijven welke medicamenteuze bestrijding gebruikt wordt bij neonaten...............................................................11
Ontwikkelingsgerichte zorg d.m.v. NIDCAP.........................................................................................................................12
Het doel van NIDCAP beschrijven bij de ontwikkeling van de neonaat...........................................................................12
Beredeneren hoe NIDCAP kan worden toegepast bij verzorging....................................................................................12
Beredeneren waarom een minimale handeling noodzakelijk is......................................................................................12
De stresssignalen verklaren............................................................................................................................................12
Voorlichting aan de ouders.................................................................................................................................................14
Beredeneren aan welke voorwaarden het inbakeren moet voldoen..............................................................................14
Onderscheidt kunnen maken in huilbaby, geprikkelde baby en hypersensitieve baby...................................................14
Beredeneren welke interventies ingezet moeten worden bij de diagnose huilbaby, overprikkelde baby en
hypersensitieve baby......................................................................................................................................................14
Beredeneren bij welke kinderen een babymassage mag worden gegeven + waaraan deze moet voldoen...................15
Berenereneren welke rituelen er in andere culturen zijn rondom de geboorte.............................................................15
Uitleggen en begrijpen welke invloed cultuur kan hebben m.b.t. de gedragingen in de omgang met een neonaat......15
Beredeneren welke signalen een baby uitzendt met lichaamstaal.................................................................................16
Advies kunnen geven rondom veilig slapen en vervoeren van neonaten.......................................................................16
Advies geven aan ouders over uitgestelde kraamzorg....................................................................................................17
Beredeneren welke taken het consultatiebureau heeft omtrent screening en vaccinaties............................................17
Logopedie........................................................................................................................................................................... 19
L2 – De gezonde zuigeling - 1
, De voeding- en beschermingsreflexen verklaren + beredeneren hoe zuigen en slikken tot stand komt........................19
Verklaren welke interventies er nodig zijn voor de eerste voedingen............................................................................19
Uitleggen wat Schisis is, welke typen schisis er en uitleg kunnen geven over het zorgproces bij schisis........................20
Borstvoeding.......................................................................................................................................................................23
Beredeneren welke interventies er nodig zijn bij borstvoeding aan pasgeborenen.......................................................23
Beredeneren welke interventies er zijn bij borstvoeding bij: prematuren, tweelingen, kinderen met aangeboren
gezichtsafwijkingen en hyperbilirubinemie.....................................................................................................................24
Beredeneren welke interventies er nodig zijn bij het geven van borstvoeding na borstoperaties.................................25
Interventies beschrijven rondom kolven en het bewaren van borstvoeding..................................................................25
De regels die gesteld zijn voor borstvoeding door de WHO verklaren............................................................................26
Flesvoeding......................................................................................................................................................................... 27
Adviezen aan ouders geven hoe voeding klaargemaakt, bewaard en gegeven wordt....................................................27
Verschil tussen borst- en flesvoeding aan ouders uitleggen...........................................................................................27
Verschil van spenen beredeneren om advies te kunnen geven aan ouders...................................................................27
Hygiënische aspecten rondom fles en spenen beredeneren..........................................................................................28
Beredeneren welke early feedings signs er zij en hoe hierop geanticipeerd kan worden...............................................28
L2 – De gezonde zuigeling - 2
, Ontwikkelingsgerichte zorg
Uitleggen wat de APGAR-score inhoudt
De APGAR-score is een test waarmee een snelle indruk over de algemene toestand van een pasgeborene
verkregen kan worden. De score wordt drie keer bepaald: 1 minuut na de geboorte, na 5 minuten en na 10
minuten. De pasgeborene wordt hierbij gestimuleerd om te huilen en te bewegen. Voor elk onderdeel
krijgt de pasgeborene 0, 1 of 2 punten. De punten worden bij elkaar opgeteld. Een normale conditie wordt
geduid tussen de 7 en 10 punten. Bij een score van 4 tot 6 punten kan een tijdige couveuse nodig zijn of
andere medische hulp. Bij een score lager dan 4 is behandeling van een kinderarts nodig. De meeste
pasgeborenen scoren op de tweede test hoger. Blijft de tweede score laag, dan krijgt de pasgeborene
extra aandacht of wordt de kinderarts geconsulteerd.
Ademhaling - Flink huilen en goed doorademen: 2 punten
Respiration - Zwak, onregelmatig of hijgerig ademhalen: 1 punt
- Niet op eigen kracht ademen: 0 punten
Spierspanning - Beweegt armpjes en beentjes goed: 2 punten
Activity - Weinig bewegingen met armpjes en beentjes: 1 punt
- Geen spierspanning aanwezig/slap: 0 punten
Reflexen (op prikkels, zoals - Reageert door te huilen, te hoesten of te niezen: 2 punten
aanrakingen, licht en geluid) - Reageert met kleine jammergeluidjes en zwakke bewegingen: 1
Grimace punt
- Reageert niet op prikkels/Geen reactie: 0 punten
Huidskleur - Normale, gezonde huidskleur: 2 punten
Appearance - Normale huidskleur lijfje, maar blauwachtige armen en benen: 1
punt
- Een bleke of blauwe huidskleur: 0 punten.
Hartslag - Een hartslag van meer dan 100 slagen per minuut: 2 punten
Pulse - Een hartslag van minder dan 100 slagen per minuut: 1 punt
- Geen hartslag, of een onhoorbare hartslag: 0 punten
De motorische ontwikkeling beredeneren
Na de periode van pasgeborene (0-10 dagen) volgt de zuigelingenperiode. Deze periode duurt volgens de
literatuur tot het eerste levensjaar, soms tot anderhalf jaar. In deze periode wordt een eerste regelmaat in
het dag patroon ontdekt door de ouders. De groei in het eerste jaar uit zich in een verdrievoudiging van
het geboortegewicht. De lichamelijke verhoudingen zullen voortdurende veranderen en opschuiven naar
de volwassen maat. Doordat de benen snel groeien, lijkt het hoofdje steeds kleiner te worden in
verhouding.
De omvang van de borstkas neemt toe doordat de organen vergroten. Hierdoor ontstaat er een
verschuiving in normaalwaarden van de HF, AF en RR. De samenstelling van het bloed verandert
eveneens. Het aantal rode en witte bloedlichaampjes neemt af, waardoor de zuigeling van ongeveer 3
maanden er bleker uit gaat zien.
Het maag-darmstelsel is nog niet volgroeid en is nog niet in staat alles te resorberen. De maag moet
geleidelijk groter worden. De speekselafscheiding is gering en de baby slikt nog reflexmatig. Bovendien
komen de eerste tanden pas door rond de 6e of 7e maand. De dikke darm is nog niet goed in staat het
voedsel in te dikken. Deze factoren maken de voeding en uitscheiding een aandachtspunt voor de
specifieke zorgverlening.
Het nog buigzame skelet van de zuigeling wordt in de loop van het eerste jaar harder. De ontwikkeling
hiervan is afhankelijk van de rijping en de aanleg van het kind. Het rijpingsproces betekent dat de nog
primitieve organen volgens een vaste volgorde een ontwikkelingsproces doormaken voordat zij volledig
kunnen functioneren. De coördinatie tussen diverse organen moet zich tevens nog ontplooien. In het
eerste jaar is dit zichtbaar in het zenuw -en spierstelsel. Deze rijpingstheorie – de nature theorie - staat
tegenover de nurture theorie. De nurture theorie gaat ervan uit dat ontwikkeling ontstaat door
leerervaringen door voldoende prikkels van buitenaf met veel oefening.
De mature-theorie beschrijft dat bij de geboorte het zenuwstelsel nog niet voltooid is. Vooral de
hersenschors en de zenuwgeleiding moeten nog een ontwikkeling doormaken, waardoor zenuwprikkels
doeltreffender worden doorgegeven (mylenisatie). Doordat de verbetering van de zenuwgeleiding loopt
van de schedel naar het staartbeen en van het centrum naar buiten, zal ook de motorische ontwikkeling
zo verlopen. De baby begint met het optillen van het hoofd en daarna van de romp. De ontwikkeling van
de grove motoriek komt eerst, hierna volgt de ontwikkeling van de fijne motoriek.
De cognitieve ontwikkeling beredeneren
De cognitieve ontwikkeling ontwikkelt zich vanuit reflexen. De reflexen waarborgen de kans op overleven.
Wanneer de rijping van de hersenen vordert, kunnen handelingen bewust worden en verdwijnen veel
reflexen. Gaandeweg ontwikkelt de zuigeling een eigen gedrag en men ontdekt geleidelijk het karakter
van het kind. Er zijn globaal drie typen gedrag te onderscheiden. Hierbij wordt door psychologen wel
gebruikgemaakt van de EAS: mate van emotionaliteit, activiteit en socialiteit:
L2 – De gezonde zuigeling - 3
Inhoudsopgave
Ontwikkelingsgerichte zorg...................................................................................................................................................3
Uitleggen wat de APGAR-score inhoudt............................................................................................................................3
De motorische ontwikkeling beredeneren........................................................................................................................3
De cognitieve ontwikkeling beredeneren.........................................................................................................................3
De reflexen verklaren, zoals ademen, grijpen, stappen en zuigen....................................................................................4
De invloeden op de ontwikkeling die beschreven zijn door Piaget en Vygotski uitleggen................................................4
Het belang van hechting en het onderhoudt beredeneren + bekend met de termen hechting en coping.......................5
Beredeneren van emoties, zoals oerangst:.......................................................................................................................6
De normale ontwikkeling benoemen rondom zien, horen, voelen en aanraking.............................................................7
Pijn bij neonaten................................................................................................................................................................... 8
De definities van pijn verklaren.........................................................................................................................................8
Beredeneren welke gedragsmatige, fysiologische en hormonale reacties er zijn op pijn bij neonaten............................8
De pijnbegeleiding en pijnreceptoren in het centraal zenuwstelsel beschrijven..............................................................8
Beredeneren welke effecten er zijn op acute en chronische pijn.....................................................................................9
Beredeneren welke pijnscore er gebruikt kunnen worden bij neonaten..........................................................................9
Het ei van Loeser beschrijven.........................................................................................................................................10
De poorttheorie van Malzack en Walls verklaren...........................................................................................................10
Onderbouwen welke niet-medicamenteuze pijnbestrijding er is voor neonaten...........................................................10
Beschrijven welke medicamenteuze bestrijding gebruikt wordt bij neonaten...............................................................11
Ontwikkelingsgerichte zorg d.m.v. NIDCAP.........................................................................................................................12
Het doel van NIDCAP beschrijven bij de ontwikkeling van de neonaat...........................................................................12
Beredeneren hoe NIDCAP kan worden toegepast bij verzorging....................................................................................12
Beredeneren waarom een minimale handeling noodzakelijk is......................................................................................12
De stresssignalen verklaren............................................................................................................................................12
Voorlichting aan de ouders.................................................................................................................................................14
Beredeneren aan welke voorwaarden het inbakeren moet voldoen..............................................................................14
Onderscheidt kunnen maken in huilbaby, geprikkelde baby en hypersensitieve baby...................................................14
Beredeneren welke interventies ingezet moeten worden bij de diagnose huilbaby, overprikkelde baby en
hypersensitieve baby......................................................................................................................................................14
Beredeneren bij welke kinderen een babymassage mag worden gegeven + waaraan deze moet voldoen...................15
Berenereneren welke rituelen er in andere culturen zijn rondom de geboorte.............................................................15
Uitleggen en begrijpen welke invloed cultuur kan hebben m.b.t. de gedragingen in de omgang met een neonaat......15
Beredeneren welke signalen een baby uitzendt met lichaamstaal.................................................................................16
Advies kunnen geven rondom veilig slapen en vervoeren van neonaten.......................................................................16
Advies geven aan ouders over uitgestelde kraamzorg....................................................................................................17
Beredeneren welke taken het consultatiebureau heeft omtrent screening en vaccinaties............................................17
Logopedie........................................................................................................................................................................... 19
L2 – De gezonde zuigeling - 1
, De voeding- en beschermingsreflexen verklaren + beredeneren hoe zuigen en slikken tot stand komt........................19
Verklaren welke interventies er nodig zijn voor de eerste voedingen............................................................................19
Uitleggen wat Schisis is, welke typen schisis er en uitleg kunnen geven over het zorgproces bij schisis........................20
Borstvoeding.......................................................................................................................................................................23
Beredeneren welke interventies er nodig zijn bij borstvoeding aan pasgeborenen.......................................................23
Beredeneren welke interventies er zijn bij borstvoeding bij: prematuren, tweelingen, kinderen met aangeboren
gezichtsafwijkingen en hyperbilirubinemie.....................................................................................................................24
Beredeneren welke interventies er nodig zijn bij het geven van borstvoeding na borstoperaties.................................25
Interventies beschrijven rondom kolven en het bewaren van borstvoeding..................................................................25
De regels die gesteld zijn voor borstvoeding door de WHO verklaren............................................................................26
Flesvoeding......................................................................................................................................................................... 27
Adviezen aan ouders geven hoe voeding klaargemaakt, bewaard en gegeven wordt....................................................27
Verschil tussen borst- en flesvoeding aan ouders uitleggen...........................................................................................27
Verschil van spenen beredeneren om advies te kunnen geven aan ouders...................................................................27
Hygiënische aspecten rondom fles en spenen beredeneren..........................................................................................28
Beredeneren welke early feedings signs er zij en hoe hierop geanticipeerd kan worden...............................................28
L2 – De gezonde zuigeling - 2
, Ontwikkelingsgerichte zorg
Uitleggen wat de APGAR-score inhoudt
De APGAR-score is een test waarmee een snelle indruk over de algemene toestand van een pasgeborene
verkregen kan worden. De score wordt drie keer bepaald: 1 minuut na de geboorte, na 5 minuten en na 10
minuten. De pasgeborene wordt hierbij gestimuleerd om te huilen en te bewegen. Voor elk onderdeel
krijgt de pasgeborene 0, 1 of 2 punten. De punten worden bij elkaar opgeteld. Een normale conditie wordt
geduid tussen de 7 en 10 punten. Bij een score van 4 tot 6 punten kan een tijdige couveuse nodig zijn of
andere medische hulp. Bij een score lager dan 4 is behandeling van een kinderarts nodig. De meeste
pasgeborenen scoren op de tweede test hoger. Blijft de tweede score laag, dan krijgt de pasgeborene
extra aandacht of wordt de kinderarts geconsulteerd.
Ademhaling - Flink huilen en goed doorademen: 2 punten
Respiration - Zwak, onregelmatig of hijgerig ademhalen: 1 punt
- Niet op eigen kracht ademen: 0 punten
Spierspanning - Beweegt armpjes en beentjes goed: 2 punten
Activity - Weinig bewegingen met armpjes en beentjes: 1 punt
- Geen spierspanning aanwezig/slap: 0 punten
Reflexen (op prikkels, zoals - Reageert door te huilen, te hoesten of te niezen: 2 punten
aanrakingen, licht en geluid) - Reageert met kleine jammergeluidjes en zwakke bewegingen: 1
Grimace punt
- Reageert niet op prikkels/Geen reactie: 0 punten
Huidskleur - Normale, gezonde huidskleur: 2 punten
Appearance - Normale huidskleur lijfje, maar blauwachtige armen en benen: 1
punt
- Een bleke of blauwe huidskleur: 0 punten.
Hartslag - Een hartslag van meer dan 100 slagen per minuut: 2 punten
Pulse - Een hartslag van minder dan 100 slagen per minuut: 1 punt
- Geen hartslag, of een onhoorbare hartslag: 0 punten
De motorische ontwikkeling beredeneren
Na de periode van pasgeborene (0-10 dagen) volgt de zuigelingenperiode. Deze periode duurt volgens de
literatuur tot het eerste levensjaar, soms tot anderhalf jaar. In deze periode wordt een eerste regelmaat in
het dag patroon ontdekt door de ouders. De groei in het eerste jaar uit zich in een verdrievoudiging van
het geboortegewicht. De lichamelijke verhoudingen zullen voortdurende veranderen en opschuiven naar
de volwassen maat. Doordat de benen snel groeien, lijkt het hoofdje steeds kleiner te worden in
verhouding.
De omvang van de borstkas neemt toe doordat de organen vergroten. Hierdoor ontstaat er een
verschuiving in normaalwaarden van de HF, AF en RR. De samenstelling van het bloed verandert
eveneens. Het aantal rode en witte bloedlichaampjes neemt af, waardoor de zuigeling van ongeveer 3
maanden er bleker uit gaat zien.
Het maag-darmstelsel is nog niet volgroeid en is nog niet in staat alles te resorberen. De maag moet
geleidelijk groter worden. De speekselafscheiding is gering en de baby slikt nog reflexmatig. Bovendien
komen de eerste tanden pas door rond de 6e of 7e maand. De dikke darm is nog niet goed in staat het
voedsel in te dikken. Deze factoren maken de voeding en uitscheiding een aandachtspunt voor de
specifieke zorgverlening.
Het nog buigzame skelet van de zuigeling wordt in de loop van het eerste jaar harder. De ontwikkeling
hiervan is afhankelijk van de rijping en de aanleg van het kind. Het rijpingsproces betekent dat de nog
primitieve organen volgens een vaste volgorde een ontwikkelingsproces doormaken voordat zij volledig
kunnen functioneren. De coördinatie tussen diverse organen moet zich tevens nog ontplooien. In het
eerste jaar is dit zichtbaar in het zenuw -en spierstelsel. Deze rijpingstheorie – de nature theorie - staat
tegenover de nurture theorie. De nurture theorie gaat ervan uit dat ontwikkeling ontstaat door
leerervaringen door voldoende prikkels van buitenaf met veel oefening.
De mature-theorie beschrijft dat bij de geboorte het zenuwstelsel nog niet voltooid is. Vooral de
hersenschors en de zenuwgeleiding moeten nog een ontwikkeling doormaken, waardoor zenuwprikkels
doeltreffender worden doorgegeven (mylenisatie). Doordat de verbetering van de zenuwgeleiding loopt
van de schedel naar het staartbeen en van het centrum naar buiten, zal ook de motorische ontwikkeling
zo verlopen. De baby begint met het optillen van het hoofd en daarna van de romp. De ontwikkeling van
de grove motoriek komt eerst, hierna volgt de ontwikkeling van de fijne motoriek.
De cognitieve ontwikkeling beredeneren
De cognitieve ontwikkeling ontwikkelt zich vanuit reflexen. De reflexen waarborgen de kans op overleven.
Wanneer de rijping van de hersenen vordert, kunnen handelingen bewust worden en verdwijnen veel
reflexen. Gaandeweg ontwikkelt de zuigeling een eigen gedrag en men ontdekt geleidelijk het karakter
van het kind. Er zijn globaal drie typen gedrag te onderscheiden. Hierbij wordt door psychologen wel
gebruikgemaakt van de EAS: mate van emotionaliteit, activiteit en socialiteit:
L2 – De gezonde zuigeling - 3
