Inhoud
Hoorcollege 1 Vrije Wil (10-01)..............................................................................................................3
Vrije wil bestaat niet: Victor Lamme & Dick Swaab............................................................................3
De aanpak van filosofen.....................................................................................................................3
Voorwaarde 1 (determinisme en vrije wil).....................................................................................3
Voorwaarde 2 (Wij zijn degene die de keuze maken).....................................................................4
De aanpak van neurowetenschappers................................................................................................5
Definities: Lamme & Swaab vs. Dennett.............................................................................................5
Daniel Dennett................................................................................................................................5
Hoorcollege 2 ADHD is een hersenziekte (12-01)...................................................................................7
Radboud: ADHD is een hersenziekte..................................................................................................7
Wat is wetenschap?............................................................................................................................7
Stromingen.....................................................................................................................................7
Classificatie.........................................................................................................................................8
Reïficatie en medicalisatie..................................................................................................................8
Bio-politiek.........................................................................................................................................9
Kritische vragen..................................................................................................................................9
Hoorcollege 3 Wij Zijn Ons Brein (16-01)..............................................................................................10
Dick Swaab: Wij zijn ons brein..........................................................................................................10
Daniel Dennett: Where am I?...........................................................................................................10
ACT I..............................................................................................................................................10
ACT II.............................................................................................................................................10
ACT III............................................................................................................................................10
Vervolg ACT III..............................................................................................................................11
Wat is persoonlijke identiteit?..........................................................................................................11
Numerieke identiteit (identity over time).....................................................................................11
Kritische vragen bij dit debat........................................................................................................12
Effecten van DBS op identiteit..........................................................................................................12
Samenvatting hoorcollege 3.............................................................................................................13
Hoorcollege 4 Enhancement (18-1)......................................................................................................14
Wat is ethiek?...................................................................................................................................14
Theorieën.....................................................................................................................................14
Mensverbetering..............................................................................................................................14
Voorstanders................................................................................................................................14
Tegenstanders..............................................................................................................................15
, Ethische vragen bij cognitive enhancement.....................................................................................15
DBS als geluksmachine.....................................................................................................................16
Samenvatting hoorcollege 4.............................................................................................................17
Hoorcollege 5 Lichaam-Geest Probleem ()...........................................................................................18
Wat bedoelen we met ‘geest’?.........................................................................................................18
Wat is de relatie tussen lichaam en geest?.......................................................................................18
Behaviorisme................................................................................................................................19
Identiteitstheorie..........................................................................................................................20
Functionalisme.............................................................................................................................20
Eliminativisme..............................................................................................................................21
Samenvatting................................................................................................................................21
Neurowetenschappelijke casus: meditatie.......................................................................................22
Relevantie voor neurowetenschappers............................................................................................23
Samenvatting....................................................................................................................................23
Hoorcollege 6 Neurowetenschappen vs. Psychologie (25-01)..............................................................24
Reductionisme..................................................................................................................................24
Theoretisch reductionisme: is psychologie overbodig?................................................................24
Ontologisch reductionisme: is de geest niet meer dan het brein?...............................................27
Interpretationisme (Dennett)...........................................................................................................27
Samenvatting....................................................................................................................................28
Afsluiting/samenvatting vak.................................................................................................................28
, Hoorcollege 1 Vrije Wil (10-01)
https://canvas.uva.nl/courses/32159/pages/studiestof-voor-hc1?module_item_id=1419536
Vrije wil bestaat niet: Victor Lamme & Dick Swaab
Victor Lamme: ‘’De hersenen zijn een computer: veel van onze handelingen doen we onbewust. Dan
hebben we er geen controle over, dus zijn ze niet uit vrije wil. Het bewustzijn ‘kwebbelt’ achteraf een
rede bij onze handelingen. Vrije wil bestaat niet.’’
Dick Swaab: “Wij zijn ons brein. Kenmerken liggen vast in onze hersenen. Het brein produceert de
geest. Vrije wil bestaat niet. “
De aanpak van filosofen
2 intuïtieve voorwaarden voor vrije wil:
We hebben keuzemogelijkheden
o Determinisme (alles heeft een fysieke oorzaak)
o Natuurwetenschappen (gaat over natuurkunde, kwantummechanica…)
Wij zijn degene die de keuze maken
o Neurowetenschappen (‘Jouw brein maakt keuzes.’)
o Vraag naar wie wij zijn (Ben ik mijn bewustzijn? Ben ik ook mijn lichaam?)
Voorwaarde 1 (determinisme en vrije wil)
3 stellingen die niet alle 3 waar kunnen zijn (zie slides)
Compatibilisme: determinisme is waar én we hebben een vrije wil.
Libertarianisme: we hebben een vrije wil, dus we zijn niet gedetermineerd.
Sommige menselijke handelingen zijn vrij gekozen
Hard determinisme: Determinisme is waar, dus er is geen vrije wil
Alle gebeurtenissen worden veroorzaakt door gebeurtenissen daarvóór. Je had geen andere
keuze kunnen maken.
Hoorcollege 1 Vrije Wil (10-01)..............................................................................................................3
Vrije wil bestaat niet: Victor Lamme & Dick Swaab............................................................................3
De aanpak van filosofen.....................................................................................................................3
Voorwaarde 1 (determinisme en vrije wil).....................................................................................3
Voorwaarde 2 (Wij zijn degene die de keuze maken).....................................................................4
De aanpak van neurowetenschappers................................................................................................5
Definities: Lamme & Swaab vs. Dennett.............................................................................................5
Daniel Dennett................................................................................................................................5
Hoorcollege 2 ADHD is een hersenziekte (12-01)...................................................................................7
Radboud: ADHD is een hersenziekte..................................................................................................7
Wat is wetenschap?............................................................................................................................7
Stromingen.....................................................................................................................................7
Classificatie.........................................................................................................................................8
Reïficatie en medicalisatie..................................................................................................................8
Bio-politiek.........................................................................................................................................9
Kritische vragen..................................................................................................................................9
Hoorcollege 3 Wij Zijn Ons Brein (16-01)..............................................................................................10
Dick Swaab: Wij zijn ons brein..........................................................................................................10
Daniel Dennett: Where am I?...........................................................................................................10
ACT I..............................................................................................................................................10
ACT II.............................................................................................................................................10
ACT III............................................................................................................................................10
Vervolg ACT III..............................................................................................................................11
Wat is persoonlijke identiteit?..........................................................................................................11
Numerieke identiteit (identity over time).....................................................................................11
Kritische vragen bij dit debat........................................................................................................12
Effecten van DBS op identiteit..........................................................................................................12
Samenvatting hoorcollege 3.............................................................................................................13
Hoorcollege 4 Enhancement (18-1)......................................................................................................14
Wat is ethiek?...................................................................................................................................14
Theorieën.....................................................................................................................................14
Mensverbetering..............................................................................................................................14
Voorstanders................................................................................................................................14
Tegenstanders..............................................................................................................................15
, Ethische vragen bij cognitive enhancement.....................................................................................15
DBS als geluksmachine.....................................................................................................................16
Samenvatting hoorcollege 4.............................................................................................................17
Hoorcollege 5 Lichaam-Geest Probleem ()...........................................................................................18
Wat bedoelen we met ‘geest’?.........................................................................................................18
Wat is de relatie tussen lichaam en geest?.......................................................................................18
Behaviorisme................................................................................................................................19
Identiteitstheorie..........................................................................................................................20
Functionalisme.............................................................................................................................20
Eliminativisme..............................................................................................................................21
Samenvatting................................................................................................................................21
Neurowetenschappelijke casus: meditatie.......................................................................................22
Relevantie voor neurowetenschappers............................................................................................23
Samenvatting....................................................................................................................................23
Hoorcollege 6 Neurowetenschappen vs. Psychologie (25-01)..............................................................24
Reductionisme..................................................................................................................................24
Theoretisch reductionisme: is psychologie overbodig?................................................................24
Ontologisch reductionisme: is de geest niet meer dan het brein?...............................................27
Interpretationisme (Dennett)...........................................................................................................27
Samenvatting....................................................................................................................................28
Afsluiting/samenvatting vak.................................................................................................................28
, Hoorcollege 1 Vrije Wil (10-01)
https://canvas.uva.nl/courses/32159/pages/studiestof-voor-hc1?module_item_id=1419536
Vrije wil bestaat niet: Victor Lamme & Dick Swaab
Victor Lamme: ‘’De hersenen zijn een computer: veel van onze handelingen doen we onbewust. Dan
hebben we er geen controle over, dus zijn ze niet uit vrije wil. Het bewustzijn ‘kwebbelt’ achteraf een
rede bij onze handelingen. Vrije wil bestaat niet.’’
Dick Swaab: “Wij zijn ons brein. Kenmerken liggen vast in onze hersenen. Het brein produceert de
geest. Vrije wil bestaat niet. “
De aanpak van filosofen
2 intuïtieve voorwaarden voor vrije wil:
We hebben keuzemogelijkheden
o Determinisme (alles heeft een fysieke oorzaak)
o Natuurwetenschappen (gaat over natuurkunde, kwantummechanica…)
Wij zijn degene die de keuze maken
o Neurowetenschappen (‘Jouw brein maakt keuzes.’)
o Vraag naar wie wij zijn (Ben ik mijn bewustzijn? Ben ik ook mijn lichaam?)
Voorwaarde 1 (determinisme en vrije wil)
3 stellingen die niet alle 3 waar kunnen zijn (zie slides)
Compatibilisme: determinisme is waar én we hebben een vrije wil.
Libertarianisme: we hebben een vrije wil, dus we zijn niet gedetermineerd.
Sommige menselijke handelingen zijn vrij gekozen
Hard determinisme: Determinisme is waar, dus er is geen vrije wil
Alle gebeurtenissen worden veroorzaakt door gebeurtenissen daarvóór. Je had geen andere
keuze kunnen maken.
