Rode loper
Korsakov
Start/casus/situatie
Mijn casus gaat over dhr. K. Meneer is opgegroeid bij zijn ouders in Groningen. Zijn vader was
ziekenfondsagent en zijn moeder huisvrouw, hij heeft nog 2 zussen en 1 broer. Hij heeft de lagere
school gedaan en daarna is hij bezig gegaan met houtbewerking. Hij is gehuwd, en heeft samen met
zijn vrouw 3 kinderen. Dhr. woont bij ons op woning 7 van de PG afdeling in de Dilgt te Haren,
vanwege zijn ziekte Korsakov. Dhr. heeft last van hallucinaties en is vergeetachtig.
Aandoening
Het syndroom van Korsakov komt meestal voor bij mensen met een ernstige en langdurige
alcoholverslaving. Heel soms ontstaat Korsakov na een maagverkleining, eetstoornis, ernstig
zwangerschapsbraken of een hongerstaking.
De oorzaak van Korsakov is een ernstig en langdurig tekort aan vitamine B1 (ook wel thiamine
genoemd) als gevolg van ernstige alcoholverslaving in combinatie met zelfverwaarlozing en slechte
voeding. Door het tekort aan vitamine B1 ontstaat er schade aan bepaalde delen van de hersenen.
Anatomie / fysiologie
Anatomie: Met name een aantal structuren centraal in de hersenen worden aangetast: de thalamus
en corpus mammilare/mammilaria.
Fysiologie:
Ernstige geheugenstoornissen
Het blijkt dat bij Korsakov vooral dat deel van het geheugen wordt aangetast waar informatie ligt
opgeslagen over dingen die ze in hun leven hebben meegemaakt (het autobiografisch geheugen) en
over dingen die ze hebben geleerd (het semantisch geheugen).
Het deel van het geheugen dat gaat over vaardigheden en handelingen is niet aangetast (het
impliciete geheugen). De vaardigheid om een muziekinstrument te bespelen raakt men niet kwijt.
Korsakovpatiënten hebben waarschijnlijk zowel moeite met het opslaan, vasthouden als terughalen
van informatie. Het is dus niet zo dat informatie alleen maar niet opgeslagen wordt, het kan ook zijn
dat de informatie wel opgeslagen wordt maar gewoon niet gevonden kan worden. Ook reeds
opgeslagen informatie kan verloren gaan. De oudste herinneringen, van ver voor de periode dat
Korsakov optrad, blijven het best bewaard. Korsakovpatiënten hebben ook moeite herinneringen in
de juiste tijd te plaatsen. Van dingen die lang geleden gebeurd zijn, geloven ze soms dat ze kort
geleden hebben plaatsgevonden.
Om de gaten in hun geheugen op te vullen gaan patiënten allerlei verhalen fantaseren. Dat heet
confabuleren. Confabuleren ontstaat ook doordat patiënten verhalen in een onjuist verband
plaatsen. Het probleem daarbij is dat ze volstrekt geloven in de juistheid van hun verhalen.
Aangezien het impliciete geheugen (het geheugen dat gaat over vaardigheden en handelingen) nog
wel intact is kunnen Korsakovpatiënten door oefeningen, nog wel vaardigheden leren. Behandeling
van Korsakovpatiënten is dan ook vooral gericht op trainingen en oefeningen.
Korsakov
Start/casus/situatie
Mijn casus gaat over dhr. K. Meneer is opgegroeid bij zijn ouders in Groningen. Zijn vader was
ziekenfondsagent en zijn moeder huisvrouw, hij heeft nog 2 zussen en 1 broer. Hij heeft de lagere
school gedaan en daarna is hij bezig gegaan met houtbewerking. Hij is gehuwd, en heeft samen met
zijn vrouw 3 kinderen. Dhr. woont bij ons op woning 7 van de PG afdeling in de Dilgt te Haren,
vanwege zijn ziekte Korsakov. Dhr. heeft last van hallucinaties en is vergeetachtig.
Aandoening
Het syndroom van Korsakov komt meestal voor bij mensen met een ernstige en langdurige
alcoholverslaving. Heel soms ontstaat Korsakov na een maagverkleining, eetstoornis, ernstig
zwangerschapsbraken of een hongerstaking.
De oorzaak van Korsakov is een ernstig en langdurig tekort aan vitamine B1 (ook wel thiamine
genoemd) als gevolg van ernstige alcoholverslaving in combinatie met zelfverwaarlozing en slechte
voeding. Door het tekort aan vitamine B1 ontstaat er schade aan bepaalde delen van de hersenen.
Anatomie / fysiologie
Anatomie: Met name een aantal structuren centraal in de hersenen worden aangetast: de thalamus
en corpus mammilare/mammilaria.
Fysiologie:
Ernstige geheugenstoornissen
Het blijkt dat bij Korsakov vooral dat deel van het geheugen wordt aangetast waar informatie ligt
opgeslagen over dingen die ze in hun leven hebben meegemaakt (het autobiografisch geheugen) en
over dingen die ze hebben geleerd (het semantisch geheugen).
Het deel van het geheugen dat gaat over vaardigheden en handelingen is niet aangetast (het
impliciete geheugen). De vaardigheid om een muziekinstrument te bespelen raakt men niet kwijt.
Korsakovpatiënten hebben waarschijnlijk zowel moeite met het opslaan, vasthouden als terughalen
van informatie. Het is dus niet zo dat informatie alleen maar niet opgeslagen wordt, het kan ook zijn
dat de informatie wel opgeslagen wordt maar gewoon niet gevonden kan worden. Ook reeds
opgeslagen informatie kan verloren gaan. De oudste herinneringen, van ver voor de periode dat
Korsakov optrad, blijven het best bewaard. Korsakovpatiënten hebben ook moeite herinneringen in
de juiste tijd te plaatsen. Van dingen die lang geleden gebeurd zijn, geloven ze soms dat ze kort
geleden hebben plaatsgevonden.
Om de gaten in hun geheugen op te vullen gaan patiënten allerlei verhalen fantaseren. Dat heet
confabuleren. Confabuleren ontstaat ook doordat patiënten verhalen in een onjuist verband
plaatsen. Het probleem daarbij is dat ze volstrekt geloven in de juistheid van hun verhalen.
Aangezien het impliciete geheugen (het geheugen dat gaat over vaardigheden en handelingen) nog
wel intact is kunnen Korsakovpatiënten door oefeningen, nog wel vaardigheden leren. Behandeling
van Korsakovpatiënten is dan ook vooral gericht op trainingen en oefeningen.
