Samenvatting literatuur Penologie & Detentierecht

Penologie en Detentierecht
Literatuur Week 1 Hoorcollege

Visie Recht doen, kansen bieden. Naar een eff ecti evere tenuitvoerlegging vd
gevangenisstraf.

Inleiding:

Straffen is nodig om:

 Recht te doen aan slachtoffers
 Recht te doen aan de gehele samenleving.
 Het biedt kansen om vanuit het gedwongen kader van justitie iemand te helpen zijn lever weer op de
rails te krijgen.

Zwaarste straf in NL = gevangenisstraf.

Doelen effectieve gevangenisstraffen = 1) Vergelding + 2) Het verminderen van recidive.

 Doelen worden vaak in NL niet gehaald.



3 Uitgangspunten die centraal staan bij het werken aan een effectieve tenuitvoerlegging van
gevangenisstraffen:

 Straf is straf
 Gedrag telt
 Werken aan een veilige terugkeer



Om de effectieve gevangenisstraffen waar te maken moet de basis op orde zijn: solide personeelsbeleid, veilige
omgeving voor personeel en gedetineerde en een flexibel, wendbaar apparaat.



Straf is straf:

Gedetineerde kunnen groot deel van hun straf buiten de gevangenis doorbrengen (v.i. = voorwaardelijke
invrijheidstelling). Na 2/3 van de straf kan er van rechtswege aanspraak worden gedaan op de v.i.

Het kabinet wilt de huidige v.i. maatregel op 2 punten aan passen:

1) De voorwaardelijke invrijheidstelling zal niet langer van rechtswege worden verleend.
 Op dit moment volgt het uit de wet en is er geen beslissing nodig.
 Kabinet wilt dat er een afweging wordt gemaakt per individu.
2) De termijn van de v.i.-periode wordt gemaximeerd op 2 jaar.

,De toekenning van v.i. kent straks 3 criteria:

1) Eventuele risico’s bij vrijlating
2) Gedrag vd gedetineerde tijdens de gehele detentieperiode
3) Belangen vh slachtoffer.



Verschil: er komt nu meer nadruk te liggen op het zichtbaar tonen van inzet om gedrag te veranderen en naar
vermogen verantwoordelijkheid te nemen voor de eigen toekomst ipv. de nadruk van het zich onthouden van
onacceptabel gedrag.



Samengevat:




Gedrag telt:

Om gedragsverandering bij gedetineerde te stimuleren moeten zij meer worden aangesproken op hun gedrag.

Om de periode tijdens detentie minder vrijblijvend te laten zijn, ervoor te zorgen dat gedetineerden zich vanaf
het begin van hun detentie actief inzetten voor hun re-integratie en ze te leren omgaan met herkregen vrijheid
behoudt het kabinet de detentiefasering, en gaat het kabinet de persoonsgerichte aanpak versterken door
gedrag zwaarder mee te laten wegen voor het detentieverloop.  Verlofstelsel gaat er anders uitzien. =>
Verlof komt sterker in het teken te staan vh getoonde gedrag en concrete persoonsgerichte re-integratiedoelen
komt te staan.



Detentieverloop:

, Aanvang detentie: snelle en volledige screening (1):

De screening van gedetineerden moet bij binnenkomst zo snel en volledig mogelijk worden gedaan.



Basisprogramma en plusprogramma (2 en 3):

Gedetineerde start in het basisprogramma (bevat activiteiten waarop de gedetineerde recht heeft). Bij een
periode van aaneengesloten goed gedrag kan een gedetineerde promoveren naar het plusprogramma. Het
plusprogramma bestaat voor een deel uit dezelfde activiteiten als bij het basisprogramma alleen worden deze
vaker aangeboden en gerichter ingevuld. Daarnaast kunnen gedetineerde in het plusprogramma deelnemen
aan re-integratietrainingen en kunnen zijn in aanmerking komen voor verloftraining.



Re-integratieverlof (4):

Verlof moet gericht en nuttig worden ingevuld. Op dit moment wordt het bestaande algemeen en regimes
gebonden verlof echter als ongericht en te vrijblijvend ervaren.  Kabinet wil het verlof persoonsgerichter
maken door het gedrag van gedetineerden steeds de basis te laten zijn voor besluitvorming over het verlenen
van verlof. Daarnaast vindt kabinet dat verleend verlof altijd gekoppeld moet zijn aan een re-integratiedoel.



Arbeid:

Kabinet wil meer dan nu het geval is, inzetten op het verrichten van arbeid in detentie.



Samengevat: