Tijd van pruiken en revoluties; nieuwe geschiedenis: 1700 – 1800
7.1 Het einde van de economische bloei
De overzeese handel van de Republiek kreeg aan het eind van de zeventiende eeuw en in de achttiende eeuw last
van de concurrentie van machtige landen als Engeland en Frankrijk.
Amsterdam verloot haar positie als het belangrijkste handelscentrum van West-Europa.
Er was door deze economische crisis minder werk voor zeelieden en ambachtslieden; aantal stadsbewoners
liep terug en voor immigranten was het niet langer aantrekkelijk om zich in de Republiek te vestigen.
Grote openliggende terreinen binnen de stadswallen bleven onbebouwd.
Er kwamen in deze tijd wel nieuwe overzees producten in trek, zoals snuif- en pijptabak, koffie, thee en cacao.
Aardappel werd het belangrijkste volksvoedsel; voedzaam en goedkoop.
De koopliedenfamilies, die in de Gouden Eeuw hun kapitaal verkregen, hadden weinig last van de economische
teruggang; konden hun geld investeren in de Franse en Engelse handel.
Deze families gingen zichzelf steeds meer zien als een soort van hogere stand; hun levensstijl was ster op
Frankrijk georiënteerd: architectuur, meubilair, kleding en taalgebruik.
Welgestelde vrouwen en mannen droegen pruiken naar Frans voorbeeld en rond hun buitenhuizen werden tuinen naar
Frans ontwerp aangelegd.
7.2 Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden wordt Bataafse Republiek
De Republiek raakte in de tijd van pruiken en revoluties ook in een politieke crisis; een groep burgers die geen
invloed op het bestuur had, verenigde zich in de Patriottenbeweging.
Met hulp van het Franse leger maakten zij in 1795 een einde aan de ‘oude’ Republiek en riepen een
nieuwe republiek uit, de Bataafse Republiek.
7.2.1 De Patriottenbeweging
Burgers speelden in het bestuur van de Republiek een grotere rol dan in andere landen; daar speelde de adel sinds
de Middeleeuwen de belangrijkste rol in het bestuur.
Situatie verre van ideaal: kleine groep rijke families, de regenten, bepaalde met elkaar het bestuur van de
Republiek en verdeelde de belangrijkste functies; corrupt bestuurssysteem.
Kleine kinderen uit regentenfamilies in hoge ambten werden benoemd tegen een fors salaris; feitelijk werk moest dan
voor een laag loon door ondergeschikten worden uitgevoerd.
Veel burgers die geen deel uitmaakten van de regenfamilies, stonden zeer kritisch tegenover de bestuurders van de
Republiek: de regenten en stadhouder prins Willem V.
Patriottenbeweging: wilden een democratisch bestuur met een volksvertegenwoordiging, waarin de
burgers waren vertegenwoordigd.
Strijd tegen corruptie en verval een belangrijk punt: wilden herstel van Gouden Eeuw.
De patriotten begonnen met het verspreiden van hun ideeën in pamfletten, maar richtten ook schutterijen op.
Door het optreden van de gewapende patriotten ontstond een dreiging van een burgeroorlog, aangezien een deel
van de bevolking de stadhouder bleef steunen: prinsgezinden.
Op 28 juni 1787 werd de echtgenote van stadhouder Willem V, Wilhelmina, in haar koets tegengehouden door een
groep patriotten.
De broer van Wilhelmina, de koning van het Duitse vorstendom Pruisen, stuurde vervolgens zijn leger
naar de Republiek om het gezag van de stadhouder te herstellen.
Veel patriotten vluchtten het land uit naar Frankrijk; 2 jaar later Franse Revolutie.
7.1 Het einde van de economische bloei
De overzeese handel van de Republiek kreeg aan het eind van de zeventiende eeuw en in de achttiende eeuw last
van de concurrentie van machtige landen als Engeland en Frankrijk.
Amsterdam verloot haar positie als het belangrijkste handelscentrum van West-Europa.
Er was door deze economische crisis minder werk voor zeelieden en ambachtslieden; aantal stadsbewoners
liep terug en voor immigranten was het niet langer aantrekkelijk om zich in de Republiek te vestigen.
Grote openliggende terreinen binnen de stadswallen bleven onbebouwd.
Er kwamen in deze tijd wel nieuwe overzees producten in trek, zoals snuif- en pijptabak, koffie, thee en cacao.
Aardappel werd het belangrijkste volksvoedsel; voedzaam en goedkoop.
De koopliedenfamilies, die in de Gouden Eeuw hun kapitaal verkregen, hadden weinig last van de economische
teruggang; konden hun geld investeren in de Franse en Engelse handel.
Deze families gingen zichzelf steeds meer zien als een soort van hogere stand; hun levensstijl was ster op
Frankrijk georiënteerd: architectuur, meubilair, kleding en taalgebruik.
Welgestelde vrouwen en mannen droegen pruiken naar Frans voorbeeld en rond hun buitenhuizen werden tuinen naar
Frans ontwerp aangelegd.
7.2 Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden wordt Bataafse Republiek
De Republiek raakte in de tijd van pruiken en revoluties ook in een politieke crisis; een groep burgers die geen
invloed op het bestuur had, verenigde zich in de Patriottenbeweging.
Met hulp van het Franse leger maakten zij in 1795 een einde aan de ‘oude’ Republiek en riepen een
nieuwe republiek uit, de Bataafse Republiek.
7.2.1 De Patriottenbeweging
Burgers speelden in het bestuur van de Republiek een grotere rol dan in andere landen; daar speelde de adel sinds
de Middeleeuwen de belangrijkste rol in het bestuur.
Situatie verre van ideaal: kleine groep rijke families, de regenten, bepaalde met elkaar het bestuur van de
Republiek en verdeelde de belangrijkste functies; corrupt bestuurssysteem.
Kleine kinderen uit regentenfamilies in hoge ambten werden benoemd tegen een fors salaris; feitelijk werk moest dan
voor een laag loon door ondergeschikten worden uitgevoerd.
Veel burgers die geen deel uitmaakten van de regenfamilies, stonden zeer kritisch tegenover de bestuurders van de
Republiek: de regenten en stadhouder prins Willem V.
Patriottenbeweging: wilden een democratisch bestuur met een volksvertegenwoordiging, waarin de
burgers waren vertegenwoordigd.
Strijd tegen corruptie en verval een belangrijk punt: wilden herstel van Gouden Eeuw.
De patriotten begonnen met het verspreiden van hun ideeën in pamfletten, maar richtten ook schutterijen op.
Door het optreden van de gewapende patriotten ontstond een dreiging van een burgeroorlog, aangezien een deel
van de bevolking de stadhouder bleef steunen: prinsgezinden.
Op 28 juni 1787 werd de echtgenote van stadhouder Willem V, Wilhelmina, in haar koets tegengehouden door een
groep patriotten.
De broer van Wilhelmina, de koning van het Duitse vorstendom Pruisen, stuurde vervolgens zijn leger
naar de Republiek om het gezag van de stadhouder te herstellen.
Veel patriotten vluchtten het land uit naar Frankrijk; 2 jaar later Franse Revolutie.
