Geschiedenis examencontext China
VWO 2022
3 | China (1842-2001)
3.1 | Einde van een regionale grootmacht
33 | De moderne vorm van
(1842-1911)
Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht? imperialisme die verband hield
met de industrialisatie.
China werd aan het begin van de 19 e eeuw bestuurd door een keizer
uit de Qingdynastie. Hij regeerde vanuit het paleizencomplex van 34 | De opkomst van
Beijing en had veel ambtenaren. Rijke families konden hun zonen emancipatiebewegingen.
staatsexamens af laten leggen over het confucianisme: het
36 | De opkomst van politiek-
gedachtengoed dat een land alleen in harmonie kan bestaan als
maatschappelijke stromingen:
iedereen de hiërarchie respecteert. Het land werd geteisterd door
liberalisme, nationalisme,
hongersnoden, omdat de landbouwproductie minder dan evenredig
socialisme, confessionalisme en
toenam t.o.v. de bevolkingsgroei. Onvrede onder de bevolking nam
feminisme.
verder toe door corrupte ambtenaren. Het leger van de Qingkeizers
moesten opstanden onderdrukken. 44 | Vormen van verzet tegen het
West-Europese imperialisme.
Al sinds de 16e eeuw was er overzeese handel met Europa, op initiatief
van de Europeanen. China beperkte de handel, want ze zagen hun handelspartners als barbaren.
Vanaf de 19e eeuw kregen ze te maken met het modern imperialisme [KA 33]. Europa kreeg een
technologische voorsprong door de industrialisatie. De Britten trokken zich weinig aan van de
handelsverboden en smokkelden opium het land in. De keizer vernietigde de lading opium, wat
leidde tot twee Opiumoorlogen (1839-1860). China verloor beide
34 | De opkomst van
oorlogen en werd gedwongen tot ongelijke en ongunstige verdragen.
emancipatiebewegingen.
Britten en Fransen kregen toegang tot havensteden en gingen in
sommige steden zelf de dienst uitmaken (patrouille, belasting, recht). 36 | De opkomst van politiek-
Andere westerse landen volgden hun voorbeeld. De Chinese bevolking maatschappelijke stromingen:
was woedend op de buitenlanders en het bestuur van de keizer. Het liberalisme, nationalisme,
hof wilde niet moderniseren en het volk kwam in opstand. De socialisme, confessionalisme en
Taipingopstand (1851-1864) vond plaats in het midden, zuiden en feminisme.
oosten. De leider zag zichzelf als broer van Jezus (soort droit divin) en
wilde een einde maken aan de Qingdynastie. De Nianopstand (1853- 37 | De rol van moderne
1868) vond plaats in het noorden. Hongerlijdende boeren gingen op propaganda- en
plundertocht. In deze opstanden is een vorm van communicatiemiddelen en
emancipatiebewegingen te zien [KA 34]. Het Qingregime bleef bestaan, vormen van massaorganisatie.
maar het hof ging moderniseren door o.a. de
38 | Het in de praktijk brengen
Zelfversterkingsbeweging; de staatsexamens werden afgeschaft, maar
van de totalitaire ideologieën
het keizerrijk was niet meer te redden. In 1899 kwamen boksers
communisme en fascisme
(landloze boeren) in opstand tegen de westerse aanwezigheid [KA 44],
/nationaalsocialisme
gevoerd door het nationalisme [KA 36]. Keizerin-weduwe Cixi steunde
44 | Vormen van verzet tegen het
West-Europese imperialisme.
45 | De verdeling van de wereld
in twee ideologische blokken in
VWO 2022
3 | China (1842-2001)
3.1 | Einde van een regionale grootmacht
33 | De moderne vorm van
(1842-1911)
Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht? imperialisme die verband hield
met de industrialisatie.
China werd aan het begin van de 19 e eeuw bestuurd door een keizer
uit de Qingdynastie. Hij regeerde vanuit het paleizencomplex van 34 | De opkomst van
Beijing en had veel ambtenaren. Rijke families konden hun zonen emancipatiebewegingen.
staatsexamens af laten leggen over het confucianisme: het
36 | De opkomst van politiek-
gedachtengoed dat een land alleen in harmonie kan bestaan als
maatschappelijke stromingen:
iedereen de hiërarchie respecteert. Het land werd geteisterd door
liberalisme, nationalisme,
hongersnoden, omdat de landbouwproductie minder dan evenredig
socialisme, confessionalisme en
toenam t.o.v. de bevolkingsgroei. Onvrede onder de bevolking nam
feminisme.
verder toe door corrupte ambtenaren. Het leger van de Qingkeizers
moesten opstanden onderdrukken. 44 | Vormen van verzet tegen het
West-Europese imperialisme.
Al sinds de 16e eeuw was er overzeese handel met Europa, op initiatief
van de Europeanen. China beperkte de handel, want ze zagen hun handelspartners als barbaren.
Vanaf de 19e eeuw kregen ze te maken met het modern imperialisme [KA 33]. Europa kreeg een
technologische voorsprong door de industrialisatie. De Britten trokken zich weinig aan van de
handelsverboden en smokkelden opium het land in. De keizer vernietigde de lading opium, wat
leidde tot twee Opiumoorlogen (1839-1860). China verloor beide
34 | De opkomst van
oorlogen en werd gedwongen tot ongelijke en ongunstige verdragen.
emancipatiebewegingen.
Britten en Fransen kregen toegang tot havensteden en gingen in
sommige steden zelf de dienst uitmaken (patrouille, belasting, recht). 36 | De opkomst van politiek-
Andere westerse landen volgden hun voorbeeld. De Chinese bevolking maatschappelijke stromingen:
was woedend op de buitenlanders en het bestuur van de keizer. Het liberalisme, nationalisme,
hof wilde niet moderniseren en het volk kwam in opstand. De socialisme, confessionalisme en
Taipingopstand (1851-1864) vond plaats in het midden, zuiden en feminisme.
oosten. De leider zag zichzelf als broer van Jezus (soort droit divin) en
wilde een einde maken aan de Qingdynastie. De Nianopstand (1853- 37 | De rol van moderne
1868) vond plaats in het noorden. Hongerlijdende boeren gingen op propaganda- en
plundertocht. In deze opstanden is een vorm van communicatiemiddelen en
emancipatiebewegingen te zien [KA 34]. Het Qingregime bleef bestaan, vormen van massaorganisatie.
maar het hof ging moderniseren door o.a. de
38 | Het in de praktijk brengen
Zelfversterkingsbeweging; de staatsexamens werden afgeschaft, maar
van de totalitaire ideologieën
het keizerrijk was niet meer te redden. In 1899 kwamen boksers
communisme en fascisme
(landloze boeren) in opstand tegen de westerse aanwezigheid [KA 44],
/nationaalsocialisme
gevoerd door het nationalisme [KA 36]. Keizerin-weduwe Cixi steunde
44 | Vormen van verzet tegen het
West-Europese imperialisme.
45 | De verdeling van de wereld
in twee ideologische blokken in
