MAATSCHAPPIJLEER
TOETSWEEK 2
KLAS 5 HAVO
, PARLEMENTAIRE DEMOCRATIE
WAT IS DEMOCRATIE?
ZAKEN DIE VAN ALGEMEEN BELANG ZIJN:
- Welvaart
- Volksgezondheid
- Infrastructuur
- Onderwijs
- Buitenlandse betrekkingen
- Veiligheid
- Landbouw en milieu
Democratie: een bestuursvorm waarbij de bevolking direct of indirect invloed uitoefent op de politieke
besluitvorming
Referendum: een volksstemming over een bepaalde politieke kwestie
Nederland heeft een indirecte democratie, daarin neemt het volk niet zelf de beslissingen, maar laat het over
aan gekozen vertegenwoordigers in het parlement.
Parlementaire democratie: ander woord voor indirecte democratie
De rechtsstaat met zijn grondrechten is de basis van onze democratie. Dit zijn de belangrijkste kenmerken van
de parlementaire democratie in Nederland:
- De rechten van minderheden worden gerespecteerd. Hierdoor kunnen grondrechten niet zomaar
worden afgeschaft, ook niet als een meerderheid dat zou willen.
- Er is een machtenscheiding, zodat een kleine groep niet teveel macht krijgt.
- De bevolking kiest volksvertegenwoordigers in het parlement.
- De regering en het parlement maken samen de wetten. Deze wetten gelden pas als de meerderheid
in het parlement dit besluit.
- Er is individuele vrijheid. Je mag je mening uiten en je leven inrichten zoals je zelf wilt.
- Burgers hebben politieke grondrechten:
o Iedereen vanaf 18 mag stemmen en zich verkiesbaar stellen als volksvertegenwoordiger.
o Iedereen mag een politieke partij of vereniging oprichten.
o Verkiezingen zijn vrij, eerlijk en geheim. Dat laatste betekent dat je zelf mag weten of je
vertelt op wie je hebt gestemd.
o Iedereen mag demonstreren.
- Er bestaat persvrijheid. Journalisten bepalen zelf welk nieuws ze brengen. Ze hebben dus geen
toestemming nodig van de overheid.
Autoritair regime: wanneer alle macht in handen is van een persoon (dictator), een familie, een kleine groep
mensen, een partij of militairen.
Sommige autoritaire regimes zijn gebaseerd op een ideologie.in die landen heeft de communistische partij de
macht.
Een andere vorm is een religieus regime, dit is gebaseerd op een gelovige wetgeving.
TOETSWEEK 2
KLAS 5 HAVO
, PARLEMENTAIRE DEMOCRATIE
WAT IS DEMOCRATIE?
ZAKEN DIE VAN ALGEMEEN BELANG ZIJN:
- Welvaart
- Volksgezondheid
- Infrastructuur
- Onderwijs
- Buitenlandse betrekkingen
- Veiligheid
- Landbouw en milieu
Democratie: een bestuursvorm waarbij de bevolking direct of indirect invloed uitoefent op de politieke
besluitvorming
Referendum: een volksstemming over een bepaalde politieke kwestie
Nederland heeft een indirecte democratie, daarin neemt het volk niet zelf de beslissingen, maar laat het over
aan gekozen vertegenwoordigers in het parlement.
Parlementaire democratie: ander woord voor indirecte democratie
De rechtsstaat met zijn grondrechten is de basis van onze democratie. Dit zijn de belangrijkste kenmerken van
de parlementaire democratie in Nederland:
- De rechten van minderheden worden gerespecteerd. Hierdoor kunnen grondrechten niet zomaar
worden afgeschaft, ook niet als een meerderheid dat zou willen.
- Er is een machtenscheiding, zodat een kleine groep niet teveel macht krijgt.
- De bevolking kiest volksvertegenwoordigers in het parlement.
- De regering en het parlement maken samen de wetten. Deze wetten gelden pas als de meerderheid
in het parlement dit besluit.
- Er is individuele vrijheid. Je mag je mening uiten en je leven inrichten zoals je zelf wilt.
- Burgers hebben politieke grondrechten:
o Iedereen vanaf 18 mag stemmen en zich verkiesbaar stellen als volksvertegenwoordiger.
o Iedereen mag een politieke partij of vereniging oprichten.
o Verkiezingen zijn vrij, eerlijk en geheim. Dat laatste betekent dat je zelf mag weten of je
vertelt op wie je hebt gestemd.
o Iedereen mag demonstreren.
- Er bestaat persvrijheid. Journalisten bepalen zelf welk nieuws ze brengen. Ze hebben dus geen
toestemming nodig van de overheid.
Autoritair regime: wanneer alle macht in handen is van een persoon (dictator), een familie, een kleine groep
mensen, een partij of militairen.
Sommige autoritaire regimes zijn gebaseerd op een ideologie.in die landen heeft de communistische partij de
macht.
Een andere vorm is een religieus regime, dit is gebaseerd op een gelovige wetgeving.
