HOOFDSTUK 1 Bestuursprocesrecht in vogelvlucht
De bestuursrechter toets de rechtmatigheid van een besluit ex tunc, dat wil zeggen op het moment
dat het werd genomen.
Het bestuursorgaan heroverweegt de rechtmatigheid en doelmatigheid van het besluit in beginsel ex
nunc, dat wil zeggen naar het huidige moment.
Het verbod van reformatio in peius-> in beginsel wordt voorkomen dat degene die opkomt tegen een
besluit van een bestuursorgaan door zijn actie nadeliger uit zal zijn.
Bezwaar wordt ingediend bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, administratief
beroep wordt ingesteld bij een ander, meestal hoger bestuursorgaan. (zeeffunctie)
Absolute competentie-> Welk soort rechter is bevoegd? Rechtbank: sector civiel of kanton, het
gerechtshof of hoge raad.
Relatieve competentie-> In welke plaats moet je procederen?
Voorlopige voorziening-> voorzieningsrechter doet een voorlopige uitspraak ten aanzien van het
bestreden besluit. Daarmee kan enerzijds worden voorkomen dat een besluit wordt uitgevoerd met
onherroepelijke gevolgen, anderzijds kan ook het nemen van een besluit hiermee worden
afgedwongen.
Vangnetfunctie: de burgerlijke rechter heeft een vangnetfunctie voor de gevallen waarin de
bestuursrechter geen of onvoldoende rechtsbescherming biedt, omdat de Awb of een bijzondere
wet geen bestuursrechtelijke voorziening bevat.
Prejudiciële beslissing-> Indien voor een geschil de eenduidige uitleg van het Europese recht
noodzakelijk is, dan kan de Nederlandse rechter het Europees Hof van Justitie verzoeken om een
zogenoemde prejudiciële beslissing over de uitleg van het gemeenschapsrecht.
Absolute competentie: welke soort rechter is bevoegd? Rechtbank: sector civiel of kanton, het
gerechtshof of hoge raad.
HOOFDSTUK 2 Voorbereiding van een beschikking
Besluit:
Art. 1:3 lid 1 Awb verstaat onder een besluit: ‘een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan,
inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling’. Er moet dus sprake zijn van een beslissing die
aan de volgende criteria voldoet:
Er is een beslissing
Genomen door een bestuursorgaan (zie art. 1:1 Awb)
Die op schrift is gesteld
Gericht is op rechtsgevolg
En publiekrechtelijk van aard is
, Ook de schriftelijke weigering om een besluit te nemen is een besluit in de zin van de Awb .
Hoewel er geen concreet rechtsgevolg in het leven wordt geroepen- het bestuursorgaan wil
immers geen besluit nemen- heeft de wetgever de schriftelijke weigering om een besluit te
nemen in art. 6:2 sub a Awb gelijkgesteld met een besluit. Hetzelfde geldt voor het niet tijdig
nemen van een besluit. Ook het niet tijdig nemen van een besluit heeft de wetgever gelijkgesteld
met een besluit (art. 6:2 sub b Awb).
Een bestuursorgaan kan een beslissing nemen als hiertoe een aanvraag is gedaan. Art. 1:3 lid 3
Awb definieert een aanvraag als: een verzoek van een belanghebbende een besluit te nemen.
Alleen als een verzoek afkomstig is van een belanghebbende kan er een besluit in de zin van de
Awb ontstaan. Wanneer is er sprake van een belanghebbende? Het antwoord vinden we in art.
1:2 Awb: belanghebbende is ‘degene wiens belang rechtstreeks betrekking heeft op het besluit.
Afdeling 4.1.1 Awb bevat voorschriften voor het indienen van een aanvraag. Een aanvraag tot het
geven van een beschikking moet in beginsel schriftelijk worden ingediend bij het bestuursorgaan
dat bevoegd is op de aanvraag te beslissen (art. 4:1 Awb).
De aanvraag moet voldoen aan de eisen in art. 4:2 lid 1 Awb: de ondertekende aanvraag moet
de naam en het adres van de aanvrager bevatten, de dagtekening en een aanduiding van de
beschikking die wordt gevraagd. Volgens het tweede lid moet de aanvrager gegevens en
bescheiden verschaffen die voor de beslissing op de aanvraag nodig zijn en waarover de
aanvrager redelijkerwijs de beschikking kan krijgen.
Art. 2:15 Awb biedt een bestuursorgaan de mogelijkheid om zelf te beslissen dat een aanvraag
langs elektronische weg kan worden ingediend, behalve als de wet dit niet toelaat (art. 2:13
Awb). Een elektronische ingediende aanvraag moet worden voorzien van een elektronische
handtekening (art. 2:16 Awb).
Iedereen, dus ook een aanvrager, kan zicht er behartiging van zijn belangen in het verkeer met
bestuursorganen door een gemachtigde laten vertegenwoordigen (art. 2:1 lid 1 Awb). Ter
controle dat dit echt de wens is van degene die zich laat vertegenwoordigen, kan het
bestuursorgaan van een gemachtigde een schriftelijke machtiging verlangen (lid 2). Dit moet bij
bijvoorbeeld bij een stichting of vennootschap.
Kort samengevat, het verzoek om een beschikking:
- Moet worden ingediend door een belanghebbende (of door zijn gemachtigde)
- Moet op schrift gesteld zijn (soms op een voorgeschreven formulier)
- Moet voldoen aan de formele vereisten in de Awb
- Kan langs elektronische weg worden ingediend als het bestuursorgaan dit toestaat.
Een bestuursorgaan kan niet alleen op verzoek maar ook ambtshalve, dat wil zeggen op eigen
initiatief, een beslissing nemen. Bijvoorbeeld opleggen van een belastingaanslag.
Als de aanvraag voldoet aan alle formele eisen, dan kan de aanvraag in behandeling worden
genomen. Is dit niet het geval, dan is sprake van een ongenoegzame aanvraag en kan het
bestuursorgaan besluiten om de aanvraag niet te behandelen (art. 4:5 lid 1 sub a Awb).
De bestuursrechter toets de rechtmatigheid van een besluit ex tunc, dat wil zeggen op het moment
dat het werd genomen.
Het bestuursorgaan heroverweegt de rechtmatigheid en doelmatigheid van het besluit in beginsel ex
nunc, dat wil zeggen naar het huidige moment.
Het verbod van reformatio in peius-> in beginsel wordt voorkomen dat degene die opkomt tegen een
besluit van een bestuursorgaan door zijn actie nadeliger uit zal zijn.
Bezwaar wordt ingediend bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, administratief
beroep wordt ingesteld bij een ander, meestal hoger bestuursorgaan. (zeeffunctie)
Absolute competentie-> Welk soort rechter is bevoegd? Rechtbank: sector civiel of kanton, het
gerechtshof of hoge raad.
Relatieve competentie-> In welke plaats moet je procederen?
Voorlopige voorziening-> voorzieningsrechter doet een voorlopige uitspraak ten aanzien van het
bestreden besluit. Daarmee kan enerzijds worden voorkomen dat een besluit wordt uitgevoerd met
onherroepelijke gevolgen, anderzijds kan ook het nemen van een besluit hiermee worden
afgedwongen.
Vangnetfunctie: de burgerlijke rechter heeft een vangnetfunctie voor de gevallen waarin de
bestuursrechter geen of onvoldoende rechtsbescherming biedt, omdat de Awb of een bijzondere
wet geen bestuursrechtelijke voorziening bevat.
Prejudiciële beslissing-> Indien voor een geschil de eenduidige uitleg van het Europese recht
noodzakelijk is, dan kan de Nederlandse rechter het Europees Hof van Justitie verzoeken om een
zogenoemde prejudiciële beslissing over de uitleg van het gemeenschapsrecht.
Absolute competentie: welke soort rechter is bevoegd? Rechtbank: sector civiel of kanton, het
gerechtshof of hoge raad.
HOOFDSTUK 2 Voorbereiding van een beschikking
Besluit:
Art. 1:3 lid 1 Awb verstaat onder een besluit: ‘een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan,
inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling’. Er moet dus sprake zijn van een beslissing die
aan de volgende criteria voldoet:
Er is een beslissing
Genomen door een bestuursorgaan (zie art. 1:1 Awb)
Die op schrift is gesteld
Gericht is op rechtsgevolg
En publiekrechtelijk van aard is
, Ook de schriftelijke weigering om een besluit te nemen is een besluit in de zin van de Awb .
Hoewel er geen concreet rechtsgevolg in het leven wordt geroepen- het bestuursorgaan wil
immers geen besluit nemen- heeft de wetgever de schriftelijke weigering om een besluit te
nemen in art. 6:2 sub a Awb gelijkgesteld met een besluit. Hetzelfde geldt voor het niet tijdig
nemen van een besluit. Ook het niet tijdig nemen van een besluit heeft de wetgever gelijkgesteld
met een besluit (art. 6:2 sub b Awb).
Een bestuursorgaan kan een beslissing nemen als hiertoe een aanvraag is gedaan. Art. 1:3 lid 3
Awb definieert een aanvraag als: een verzoek van een belanghebbende een besluit te nemen.
Alleen als een verzoek afkomstig is van een belanghebbende kan er een besluit in de zin van de
Awb ontstaan. Wanneer is er sprake van een belanghebbende? Het antwoord vinden we in art.
1:2 Awb: belanghebbende is ‘degene wiens belang rechtstreeks betrekking heeft op het besluit.
Afdeling 4.1.1 Awb bevat voorschriften voor het indienen van een aanvraag. Een aanvraag tot het
geven van een beschikking moet in beginsel schriftelijk worden ingediend bij het bestuursorgaan
dat bevoegd is op de aanvraag te beslissen (art. 4:1 Awb).
De aanvraag moet voldoen aan de eisen in art. 4:2 lid 1 Awb: de ondertekende aanvraag moet
de naam en het adres van de aanvrager bevatten, de dagtekening en een aanduiding van de
beschikking die wordt gevraagd. Volgens het tweede lid moet de aanvrager gegevens en
bescheiden verschaffen die voor de beslissing op de aanvraag nodig zijn en waarover de
aanvrager redelijkerwijs de beschikking kan krijgen.
Art. 2:15 Awb biedt een bestuursorgaan de mogelijkheid om zelf te beslissen dat een aanvraag
langs elektronische weg kan worden ingediend, behalve als de wet dit niet toelaat (art. 2:13
Awb). Een elektronische ingediende aanvraag moet worden voorzien van een elektronische
handtekening (art. 2:16 Awb).
Iedereen, dus ook een aanvrager, kan zicht er behartiging van zijn belangen in het verkeer met
bestuursorganen door een gemachtigde laten vertegenwoordigen (art. 2:1 lid 1 Awb). Ter
controle dat dit echt de wens is van degene die zich laat vertegenwoordigen, kan het
bestuursorgaan van een gemachtigde een schriftelijke machtiging verlangen (lid 2). Dit moet bij
bijvoorbeeld bij een stichting of vennootschap.
Kort samengevat, het verzoek om een beschikking:
- Moet worden ingediend door een belanghebbende (of door zijn gemachtigde)
- Moet op schrift gesteld zijn (soms op een voorgeschreven formulier)
- Moet voldoen aan de formele vereisten in de Awb
- Kan langs elektronische weg worden ingediend als het bestuursorgaan dit toestaat.
Een bestuursorgaan kan niet alleen op verzoek maar ook ambtshalve, dat wil zeggen op eigen
initiatief, een beslissing nemen. Bijvoorbeeld opleggen van een belastingaanslag.
Als de aanvraag voldoet aan alle formele eisen, dan kan de aanvraag in behandeling worden
genomen. Is dit niet het geval, dan is sprake van een ongenoegzame aanvraag en kan het
bestuursorgaan besluiten om de aanvraag niet te behandelen (art. 4:5 lid 1 sub a Awb).
