Samenvatting Niet-Westerse geschiedenis, Suriname & Indonesië.
Tijd van wereldwijde revoluties.
-1776 onafhankelijk worden van Amerika, van Engeland.
- 1775 vraag om steun van Engelsen aan Republiek, maar patriotten sympathie voor de Amerikaanse
revolutie, hulp via Sint-Eustatius met militaire goederen.
- Eind 1780 oorlogsverklaring Engeland -> Republiek (vierde Engelse oorlog)
- Na verlies Engelsen 1781 meer zekerheid ‘Amerika’. Meer steun vanuit Republiek.
- 8 oktober 1782 -> Tractaat van Vriendschap en Commercie (Tussen VS & Rep)
de opkomst van Engeland.
- 4 juli 1776: uitroepen Amerikaanse Revolutie -> begin politieke omwentelingen wereld.
oude ideeën: oude rijken & feodale samenlevingen => nieuwe: rechten mens + democratie
- Franse Revolutie gevolg => Verlichting, culturele en intellectuele revolutie
- Westerse denkbeelden => nieuwsgierig rationalisme => wereldreizen
- Westerse vooruitgangsgeloof + verlichtingsdenken + wetenschappelijke revolutie =>
economie 19e eeuw groei
- Vanaf ca 1800 ‘The great divergence’ uiteengaan Westerse & Aziatische& Afrikaanse
economie
Waarom ging het in Europa dan zo goed? :
o afwezigheid allesbeheersend imperium => concurrentie mogelijk
o macht staten beperkt -> particulier initiatief mogelijk
o veel voedsel & grondstoffen aanwezig + aanvulling vanuit koloniën (steenkool =>
goedkope industrie)
o Verlichting + intellectuele en culturele ontwikkeling
- rond 1800. Engeland wordt grootmacht ipv Frankrijk (ook Ottomaanse rijk stap terug en
Mughal rijk). Engelsen worden ook heersers over de Bengalen. Snel hersteld na de
Amerikaanse revolutie. Engelsen ook VOC om zeep geholpen in Indië. Veel gebied in handen
van de Engelsen. 20 mei 1784 monopolie VOC opgeheven (vrede van Parijs).
- VOC al eerder neergang: EIC profiteerde, plus onzichtbare bedrijfsvoering Nederland
+corruptie compagnies dienaren + bijna soeverein bestaan gaf teveel druk + Bataafse
Republiek verbrak verbintenis met Indië => 1796 naam veranderd, 1798 opgeheven, eigenlijk
al in 1795 klaar door nationalisering. Alleen FR als oppositie, maar rond 1800 niet meer =>
Engeland over.
Revolutionaire denkbeelden.
Op Java waren er goede tijden voor de handel, economisch ging het goed. De revolutionaire
ontwikkelingen waren ver weg. Engelse invloed wel steeds groter. 1799 van Hogendorp =>
‘hervorming koloniale bewind’. Koloniale beleid moest bij bataafse beleid passen => - Javanen zelf
productie bepalen -koloniale bestuur moet rechtvaardig zijn + vrijheid waarborgen
-de Javanen moesten ontwikkeld & opgevoerd worden -> zou de welvaart verhogen
door Verlicht bestuur, juist Javaanse bevolking aan Nederland binden. (Berigt van den
Tegenwoordigen toestand der Bataafsche bezittingen in Oost-Indiën). begin ethische politiek.
27 september 1804 = charter voor de Aziatische bezittingen van de Bataafsche Republiek, maar
Bataafsche Republiek werd Koninkrijk der Nederlanden.
Daendels & Raffles.
1807: Abolition of Slave Trade Act. (alleen koninkrijk Holland).
Napoleon => Maarschalk v Holland, Herman Willem Daendels. In Indië, gouverneur generaal. De
politieke revolutie kwam ook in Zuid-Oost Azië. Centrale Secretarie ingesteld -> koloniale
administratie , later ook nog Generale Rekenkamer. Raad v Indië slechts adviserend. Veranderde
Tijd van wereldwijde revoluties.
-1776 onafhankelijk worden van Amerika, van Engeland.
- 1775 vraag om steun van Engelsen aan Republiek, maar patriotten sympathie voor de Amerikaanse
revolutie, hulp via Sint-Eustatius met militaire goederen.
- Eind 1780 oorlogsverklaring Engeland -> Republiek (vierde Engelse oorlog)
- Na verlies Engelsen 1781 meer zekerheid ‘Amerika’. Meer steun vanuit Republiek.
- 8 oktober 1782 -> Tractaat van Vriendschap en Commercie (Tussen VS & Rep)
de opkomst van Engeland.
- 4 juli 1776: uitroepen Amerikaanse Revolutie -> begin politieke omwentelingen wereld.
oude ideeën: oude rijken & feodale samenlevingen => nieuwe: rechten mens + democratie
- Franse Revolutie gevolg => Verlichting, culturele en intellectuele revolutie
- Westerse denkbeelden => nieuwsgierig rationalisme => wereldreizen
- Westerse vooruitgangsgeloof + verlichtingsdenken + wetenschappelijke revolutie =>
economie 19e eeuw groei
- Vanaf ca 1800 ‘The great divergence’ uiteengaan Westerse & Aziatische& Afrikaanse
economie
Waarom ging het in Europa dan zo goed? :
o afwezigheid allesbeheersend imperium => concurrentie mogelijk
o macht staten beperkt -> particulier initiatief mogelijk
o veel voedsel & grondstoffen aanwezig + aanvulling vanuit koloniën (steenkool =>
goedkope industrie)
o Verlichting + intellectuele en culturele ontwikkeling
- rond 1800. Engeland wordt grootmacht ipv Frankrijk (ook Ottomaanse rijk stap terug en
Mughal rijk). Engelsen worden ook heersers over de Bengalen. Snel hersteld na de
Amerikaanse revolutie. Engelsen ook VOC om zeep geholpen in Indië. Veel gebied in handen
van de Engelsen. 20 mei 1784 monopolie VOC opgeheven (vrede van Parijs).
- VOC al eerder neergang: EIC profiteerde, plus onzichtbare bedrijfsvoering Nederland
+corruptie compagnies dienaren + bijna soeverein bestaan gaf teveel druk + Bataafse
Republiek verbrak verbintenis met Indië => 1796 naam veranderd, 1798 opgeheven, eigenlijk
al in 1795 klaar door nationalisering. Alleen FR als oppositie, maar rond 1800 niet meer =>
Engeland over.
Revolutionaire denkbeelden.
Op Java waren er goede tijden voor de handel, economisch ging het goed. De revolutionaire
ontwikkelingen waren ver weg. Engelse invloed wel steeds groter. 1799 van Hogendorp =>
‘hervorming koloniale bewind’. Koloniale beleid moest bij bataafse beleid passen => - Javanen zelf
productie bepalen -koloniale bestuur moet rechtvaardig zijn + vrijheid waarborgen
-de Javanen moesten ontwikkeld & opgevoerd worden -> zou de welvaart verhogen
door Verlicht bestuur, juist Javaanse bevolking aan Nederland binden. (Berigt van den
Tegenwoordigen toestand der Bataafsche bezittingen in Oost-Indiën). begin ethische politiek.
27 september 1804 = charter voor de Aziatische bezittingen van de Bataafsche Republiek, maar
Bataafsche Republiek werd Koninkrijk der Nederlanden.
Daendels & Raffles.
1807: Abolition of Slave Trade Act. (alleen koninkrijk Holland).
Napoleon => Maarschalk v Holland, Herman Willem Daendels. In Indië, gouverneur generaal. De
politieke revolutie kwam ook in Zuid-Oost Azië. Centrale Secretarie ingesteld -> koloniale
administratie , later ook nog Generale Rekenkamer. Raad v Indië slechts adviserend. Veranderde
