Samenvatting Theorie voor de praktijk Course 4

Theorie v.d. praktijk course 4

Histotechnische methodieken

 Histologie= weefselleer
-wat is de opbouw van een weefsel (gezien door de microscoop)
-de cellen liggen in weefselverband
 Weefsel moet worden bewerkt

Stappen van weefselbewerking
1. Uitprepareren of afnemen van het weefsel
2. De fixatie en het doorvoeren van het weefsel
3. Het inbedden van weefsel
4. Het trimmen en snijden van de weefselblokjes en het opplakken van coupes
5. Het kleuren en insluiten van coupes en technische controle

Fixeren van het weefsel
 Chemische vs. fysische fixatie
 Hoofdgroepen chemische fixatieven
-coagulerende fixatieven (ethanol): door onttrekken van water worden structuren op hun
plaats vastgelegd
-niet-coagulerende fixatieven (formaldehyde): door crosslinks worden structuren op hun
plaats met elkaar verbonden

Doorvoeren (dehydratie)
 Na fixatie:
-water wordt uit weefsel gehaald d.m.v. oplopende ethanolreeks
-weefsels moeten ingebed worden in paraffine: dit is niet mengbaar met ethanol
-ethanol wordt vervangen door intermediaire vloeistof (ultra clear) die zowel met paraffine
als met ethanol mengbaar is

Inbedden van weefsels
 Weefselstukjes “doordrenkt” met
paraffine
 Sommige weefsels hebben een
richting/oriëntatie
 Gericht inbedden:




Opplakken van het weefsel

,  M.b.v. gelatine / eiwitglycerine-oplossing

Cytologische kleuring
 Cytologie = celleer
-hoe zien de cellen er uit onder de microscoop?
-de cellen liggen los (niet in weefselverband)
 PAP (Papanicolaou) kleuring
-klinisch diagnostische kleuring
 DAPI kleuring
-kennismaken met fluorescentiemicroscopie

Papanicolaou kleuring
 Wangslijmvlies: epitheelweefsel
-“oppervlakkig” preparaat
-“diep” preparaat




 PAP (Papanicolaou) kleuring: bestaat uit 3 kleurstoffen
-PAP I (hemateïne)
-PAP II (orange G)
-PAP III (eosine & azuur)

 PAP I: hemateïne
-Basische kleurstof
-Kleurt zure componenten van de cel (DNA)
-Kleuring uitgevoerd bij lage pH → hierdoor wordt het DNA van de
kern selectief gekleurd
-Kernkleuring: donkerpaars/-blauw

 PAP II: orange G
-Zure kleurstof
-Moleculair zeer kleine kleurstof: kan in dichte structuren
doordringen
-Kleurt basische elementen in de cel (NH2-groepen van eiwitten)
-Keratine bevattend cytoplasma kleurt oranje
(niet in wangepitheel, maar bijv. wel in huid

 PAP III: eosine & azuur

, -Zure kleurstoffen
-Kleuren basische elementen in de cel (cytoplasma)
-Concurrerende kleurstoffen: azuur kleurt metabool actieve cellen, eosine kleurt meer
‘uitgerijpte/gedifferentieerde’ cellen
-Oppervlakkige epitheelcellen: roze (eosine)
-Dieper gelegen epitheelcellen: blauw/groen (azuur)

Fluorescentie kleuring
 DAPI: 4’,6-diamidino-2-fenylindool
 Fluorofoor: stof die licht met een bepaalde golflengte kan opnemen en met een
andere golflengte (kleur) weer afgeeft
 Bindt aan dubbelstrengs DNA

Hematoxyline eosine kleuring
 Dé standaard overzichtskleuring voor weefsels
 Bestaat uit 2 kleurstoffen
-Hemateïne (donkerpaars/-blauw)
-Eosine (roze)
 Praktijk: technische (kwaliteits)controle
-Alle cel onderdelen de juiste (verwachte) kleur?
-Geen ribbels/vouwingen, geen luchtbellen?

Histologische kleuring van de huid
 Histologie ↔ pathologie
-Gezond vs. afwijkend (weefselopbouw is verstoord)
 HE gekleurde coupe van de huid
-Duidelijk overzicht van de (gezonde) laagopbouw van dit epitheelweefsel