2022-2023
Technologische hulpmiddelen bij
thuiswonende ouderen
EEN KWALITATIEF ONDERZOEK
Student: Kim
Studentnummer: xxxxxxx
Groepscode: xxxxxxx
Cursuscode: GVE-4.AIB-17
Opdrachtgever: Lectoraat Technologie voor Zorginnovaties
Contactgegevens opdrachtgever: xxxxxxx
Docent: xxxxxxxx
Inleverdatum: 9 januari 2023
Aantal woorden: 3786
,Inhoud
Samenvatting.............................................................................................................................................................2
1. De inleiding............................................................................................................................................................2
2. De methode...........................................................................................................................................................5
2.1 Onderzoeksopzet en doelgroep......................................................................................................................5
2.2 Dataverzameling..............................................................................................................................................5
2.3 Data analyse....................................................................................................................................................6
2.4 Ethische overwegingen...................................................................................................................................6
3. De resultaten.........................................................................................................................................................7
3.1 Huidig gebruik van technologische hulpmiddelen..........................................................................................7
3.2 Zelfstandigheid van ouderen...........................................................................................................................8
3.3 Sociale omgeving van ouderen.......................................................................................................................8
3.4 Informatieverstrekking van technologische hulpmiddelen............................................................................8
3.5 Gevoelens van ouderen bij het gebruik van technologische hulpmiddelen...................................................9
3.6 Het financiële plaatje rondom technologische hulpmiddelen........................................................................9
4. De discussie.........................................................................................................................................................10
4.1 Betekenis van de resultaten..........................................................................................................................10
4.2 Kritische beschouwing...................................................................................................................................10
4.3 Implicaties.....................................................................................................................................................11
4.4 De conclusie..................................................................................................................................................11
5. Het advies............................................................................................................................................................12
6. Referenties..........................................................................................................................................................13
Bijlage 1: Topiclijst...................................................................................................................................................15
Bijlage 2: Data analyse uitwerking..........................................................................................................................16
Bijlage 3: Informatiebrief........................................................................................................................................18
Informatiebrief deelname aan onderzoek..............................................................................................................18
Bijlage 4: Informed consent....................................................................................................................................20
Bijlage 5: Literatuurstrategie...................................................................................................................................22
Bijlage 6: Checklist zorgvuldigheid persoonsgebonden data..................................................................................24
Bijlage 7: Reflectie...................................................................................................................................................25
Bijlage 8: Aanwezigheidsbewijs themaweken........................................................................................................26
1
, Samenvatting
Aanleiding en vraagstelling
Door de vergrijzing groeit het aantal thuiswonende ouderen in de samenleving. Om
deze ouderen zelfstandig thuis te laten wonen met een goede kwaliteit van leven, worden onder
andere technologische hulpmiddelen ingezet. De implementatie van technologische hulpmiddelen
verloopt veel langzamer dan verwacht. Het doel van dit onderzoek is inzicht verkrijgen in de
bevorderende en belemmerende factoren voor ouderen, omtrent het gebruik van technologische
hulpmiddelen in de thuissituatie.
Methode
Om de onderzoeksvraag te kunnen beantwoorden, is gebruik gemaakt van een
beschrijvend kwalitatief onderzoek. In dit onderzoek zijn negen semigestructureerde interviews
afgenomen. De onderzoekspopulatie bestond uit 65-plussers die zelfstandig thuis wonen. De
interviews zijn getranscribeerd en op thematische wijze geanalyseerd.
Resultaten
De resultaten zijn beschreven middels zes thema’s: huidig gebruik van
technologische hulpmiddelen, zelfstandigheid van ouderen, sociale omgeving van ouderen,
informatieverstrekking van technologische hulpmiddelen, gevoelens van ouderen bij het gebruik van
technologische hulpmiddelen en het financiële plaatje rondom technologische hulpmiddelen.
Conclusie
De onderzoeksresultaten moeten met voorzichtigheid geïnterpreteerd worden, vanwege de kleine
onderzoekspopulatie en de geringe tijd van het onderzoek. Uit de resultaten kan geconcludeerd
worden dat de belangrijkste bevorderende factoren zijn: zelfstandigheid behouden, meer eigen regie
hebben, in een eigen vertrouwde omgeving oud worden en mantelzorg verlichten. De belangrijkste
belemmerende factoren zijn: de bediening van technologie, de prijsklasse, het gevoel van schaamte
bij het gebruik van hulpmiddelen, weinig informatieverstrekking en het hebben van een grote sociale
omgeving.
Advies
Op mesoniveau wordt geadviseerd om vervolgonderzoek te gaan doen naar de bevorderende en
belemmerende factoren, omtrent het gebruik van technologische hulpmiddelen onder thuiswonende
ouderen. Daarnaast wordt op mesoniveau geadviseerd om het huidige onderwijs rondom
technologische hulpmiddelen op de Hogeschool Utrecht aan te passen. Op macroniveau wordt
geadviseerd om de thuiswonende ouderen beter te gaan voorlichten over technologische
hulpmiddelen, bijvoorbeeld door middel van flyers.
1. De inleiding
De wereld is aan het vergrijzen (Van Solinge, 2019). Dit betekent dat het aandeel 65-plussers in de
totale bevolking toeneemt. De verwachting is dat in 2050 wereldwijd een op de zes mensen 65-
2
Technologische hulpmiddelen bij
thuiswonende ouderen
EEN KWALITATIEF ONDERZOEK
Student: Kim
Studentnummer: xxxxxxx
Groepscode: xxxxxxx
Cursuscode: GVE-4.AIB-17
Opdrachtgever: Lectoraat Technologie voor Zorginnovaties
Contactgegevens opdrachtgever: xxxxxxx
Docent: xxxxxxxx
Inleverdatum: 9 januari 2023
Aantal woorden: 3786
,Inhoud
Samenvatting.............................................................................................................................................................2
1. De inleiding............................................................................................................................................................2
2. De methode...........................................................................................................................................................5
2.1 Onderzoeksopzet en doelgroep......................................................................................................................5
2.2 Dataverzameling..............................................................................................................................................5
2.3 Data analyse....................................................................................................................................................6
2.4 Ethische overwegingen...................................................................................................................................6
3. De resultaten.........................................................................................................................................................7
3.1 Huidig gebruik van technologische hulpmiddelen..........................................................................................7
3.2 Zelfstandigheid van ouderen...........................................................................................................................8
3.3 Sociale omgeving van ouderen.......................................................................................................................8
3.4 Informatieverstrekking van technologische hulpmiddelen............................................................................8
3.5 Gevoelens van ouderen bij het gebruik van technologische hulpmiddelen...................................................9
3.6 Het financiële plaatje rondom technologische hulpmiddelen........................................................................9
4. De discussie.........................................................................................................................................................10
4.1 Betekenis van de resultaten..........................................................................................................................10
4.2 Kritische beschouwing...................................................................................................................................10
4.3 Implicaties.....................................................................................................................................................11
4.4 De conclusie..................................................................................................................................................11
5. Het advies............................................................................................................................................................12
6. Referenties..........................................................................................................................................................13
Bijlage 1: Topiclijst...................................................................................................................................................15
Bijlage 2: Data analyse uitwerking..........................................................................................................................16
Bijlage 3: Informatiebrief........................................................................................................................................18
Informatiebrief deelname aan onderzoek..............................................................................................................18
Bijlage 4: Informed consent....................................................................................................................................20
Bijlage 5: Literatuurstrategie...................................................................................................................................22
Bijlage 6: Checklist zorgvuldigheid persoonsgebonden data..................................................................................24
Bijlage 7: Reflectie...................................................................................................................................................25
Bijlage 8: Aanwezigheidsbewijs themaweken........................................................................................................26
1
, Samenvatting
Aanleiding en vraagstelling
Door de vergrijzing groeit het aantal thuiswonende ouderen in de samenleving. Om
deze ouderen zelfstandig thuis te laten wonen met een goede kwaliteit van leven, worden onder
andere technologische hulpmiddelen ingezet. De implementatie van technologische hulpmiddelen
verloopt veel langzamer dan verwacht. Het doel van dit onderzoek is inzicht verkrijgen in de
bevorderende en belemmerende factoren voor ouderen, omtrent het gebruik van technologische
hulpmiddelen in de thuissituatie.
Methode
Om de onderzoeksvraag te kunnen beantwoorden, is gebruik gemaakt van een
beschrijvend kwalitatief onderzoek. In dit onderzoek zijn negen semigestructureerde interviews
afgenomen. De onderzoekspopulatie bestond uit 65-plussers die zelfstandig thuis wonen. De
interviews zijn getranscribeerd en op thematische wijze geanalyseerd.
Resultaten
De resultaten zijn beschreven middels zes thema’s: huidig gebruik van
technologische hulpmiddelen, zelfstandigheid van ouderen, sociale omgeving van ouderen,
informatieverstrekking van technologische hulpmiddelen, gevoelens van ouderen bij het gebruik van
technologische hulpmiddelen en het financiële plaatje rondom technologische hulpmiddelen.
Conclusie
De onderzoeksresultaten moeten met voorzichtigheid geïnterpreteerd worden, vanwege de kleine
onderzoekspopulatie en de geringe tijd van het onderzoek. Uit de resultaten kan geconcludeerd
worden dat de belangrijkste bevorderende factoren zijn: zelfstandigheid behouden, meer eigen regie
hebben, in een eigen vertrouwde omgeving oud worden en mantelzorg verlichten. De belangrijkste
belemmerende factoren zijn: de bediening van technologie, de prijsklasse, het gevoel van schaamte
bij het gebruik van hulpmiddelen, weinig informatieverstrekking en het hebben van een grote sociale
omgeving.
Advies
Op mesoniveau wordt geadviseerd om vervolgonderzoek te gaan doen naar de bevorderende en
belemmerende factoren, omtrent het gebruik van technologische hulpmiddelen onder thuiswonende
ouderen. Daarnaast wordt op mesoniveau geadviseerd om het huidige onderwijs rondom
technologische hulpmiddelen op de Hogeschool Utrecht aan te passen. Op macroniveau wordt
geadviseerd om de thuiswonende ouderen beter te gaan voorlichten over technologische
hulpmiddelen, bijvoorbeeld door middel van flyers.
1. De inleiding
De wereld is aan het vergrijzen (Van Solinge, 2019). Dit betekent dat het aandeel 65-plussers in de
totale bevolking toeneemt. De verwachting is dat in 2050 wereldwijd een op de zes mensen 65-
2
