Onderdeel 9: De Nederlandse identiteit en oordelen over
cultuur?
Zichzelf waarmakende voorspelling:
Een situatie waarin een in eerste instantie verkeerde voorstelling van zaken werkelijkheid
wordt doordat mensen zich gaan gedragen zoals voorspeld is.
Misleidende statistieken: etnisch profileren en criminaliteit:
Conclusie:
“The recognition of the heterogeneity of the in-group as well as the out-group allows us to
deconstruct stereotypes and understand the fluidity of an individual’s identity.” Guerrina
Met andere woorden: Als we beseffen dat onze eigen groep niet homogeen is, dan kunnen
we ook in staat zijn om te beseffen dat mensen die bij andere groepen horen ook niet
homogeen zijn.
Als mijn eigen identiteit complex en gelaagd is, dan geldt dat dus ook voor andere mensen
, De Nederlandse identiteit:
Individualistisch, lage machtsafstand, lage context, feminien, monochroon etc etc
Maar waar komen die scores uit voort?
Enklaar:
• Christelijke waarden
• Weberiaanse waarden
(calvinistisch)
• Hollandse waarden
Nederlandse identiteit volgens Enklaar:
• 1) Heil
– Als je nu een goede keuze maakt wacht een gelukkige toekomst!
• De hemel na de dood is wat dramatisch maar dat is de Christelijke
oorsprong
• De huidige situatie is niet het eindpunt…
– American Dream?
• 2) Schuld
– Iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen handelen en de gevolgen
daarvan. Wie een fout is daarvoor verantwoordelijk.
• Berouw is een wezenlijk onderdeel.
• Sterke aandacht voor de schuldvraag van een ramp
,• 3) Naastenliefde
– Wie in nood is moet geholpen worden, het is goed om de kant van de
zwakken te kiezen.
• Aandacht voor hulporganisaties
• Veel naastenliefde is in de verzorgingsstaat georganiseerd
• 4) Waarheid
– Het is beter om open en eerlijk de waarheid te vertellen. Eerlijkheid is beter
dan beleefdheid
• Verlies aan vertrouwen als een leugen achteraf uitkomt
• Ingaan tegen de hierarchie, een leerling mag best aan de leraar zeggen
dat er een gout gemaakt wordt.
• 5) Arbeid
– Werken is goed, het is positief als mensen hard werken en het werk moet
goed gedaan worden.
• Werk is een belangrijk deel van de identiteit van Nederlanders
• Werk is een middel om te laten zien wie je bent en wat je kunt
• 6) Orde en Netheid
– We hebben allemaal orde, netheid en regels nodig. Daarmee laten we zien
dat we een ordelijk en dus beschaafd leven leiden
• Mensen hebben een strak tijdschema
• Huizen zijn opgeruimd
• Risicomijding
• 7) Nut
– Als we iets ondernemen dan moet het iets opleveren, we moeten er beter
van worden.
• Praktische instelling
• Iets moet tijdefficient zijn
• Geld moet zorgvuldig uitgegeven worden
, • 8) Betrouwbaarheid
– Afspraak is afspraak… als je eenmaal iets beloofd hebt, woorden en daden
moeten met elkaar in overeenstemming zijn.
• We vinden dat we op tijd horen te komen…
• Vertrouwen is een belangrijke eigenschap
• 9) Matigheid
– Alles met mate, anders loopt het verkeerd af.
• Controle over de emoties, zelfbeheersing
• Uitbundige vreugde of verdriet kunnen slechts op aangewezen
plaatsen en tijden.
• 10) Overeenstemming
– Meningsverschillen moeten op een vredelievende manier worden opgelost
• Allemaal een beetje water bij de wijn doen om tot een compromis te
komen
• Ruzies moeten uitgepraat worden
• Poldermodel
• 11) Gelijkheid
– Iedereen moet gelijk behandeld worden. Je mag niet de indruk geven dat je
jezelf beter vind dan een ander…
• Egalitaire, (gelijke) samenleving
• Niet naast je schoenen lopen
• Formeel taalgebruik wordt weinig gebruikt