Hoofdstuk 1: De wens van de soeverein
Vaak is de vraag gesteld wat recht nou eigenlijk is. Hoe zouden we recht kunnen uitleggen aan
iemand de nog nooit van recht heeft gehoord? Een van de bekende rechtsfilosofen die hier een
antwoord op heeft willen geven is John Austin.
Austin probeerde recht te definiëren zonder te leunen op een bestaand rechtssysteem en zonder bij
de kennis voorkennis te veronderstellen van het geldende recht. Hij probeerde recht te begrijpen
zonder daarbij juridische noties zoals jurisprudentie en wet bekend te veronderstellen. Zijn vraag is
dus niet: wat is rechtens geldig? Hij is veeleer geïnteresseerd in vragen als: wat is geldigheid
eigenlijk? En wat is recht?
Maar niet alleen wilde hij het recht begrijpen zonder een beroep te doen op juridische noties, ook
wilde hij geen beroep doen op morele noties. Het gaat Austin erom een beschrijving te geven van het
bestaande recht zonder uitspraken te doen over de verdiensten en de tekortkomingen van dat recht.
Bevelen
Het viel Austin op dat rechtswetenschappers geen neutrale omschrijving kunnen geven van het
begrip recht. Men beschrijft veelal niet wat het recht is, maar wat het recht zou moeten zijn. In plaats
van een beschrijving te geven van recht, geeft men een normatief gekleurde opvatting ten beste.
Dergelijke normatieve definities werden door Austing verworpen. Hij wilde het recht op een neutrale
en objectieve manier definiëren, los van de beoordeling of het rechtvaardig dan wel onrechtvaardig
recht is.
Volgens Austin is recht het geheel van bevelen van een superieur die gepaard gaan met de
mogelijkheid sancties op te leggen bij niet-nakoming. Daarmee baseert Austin het recht op macht.
Immers, een bevel is alleen maar een bevel als degene die beveelt ook de mogelijkheid heeft om
sancties bij niet-naleving op te leggen en ten uitvoer te brengen.
Vraag
Wat bedoelt Austin met zijn opmerking dat het een tautologie is te zeggen dat wetten worden
afgekondigd door superieuren?
Antwoord
Eigenlijk zegt die bewering 2 keer hetzelfde. Wetten zijn bevelen en bevelen kunnen per definitie
alleen worden uitgevaardigd door superieuren (d.w.z. mensen die de macht hebben naleving af te
dwingen) want anders zouden het geen superieuren zijn.
De definitie van Austin van het recht komt erop neer dat het wensuitingen zijn die gepaard kunnen
gaan met dreiging tot sanctie(s) als de wens niet wordt ingewilligd.
Soeverein
De bovengenoemde definitie lijkt nog tamelijk ruim. Er zijn namelijk veel voorbeelden van situaties
waarin een superieur bevelen richt tot een ondergeschikte. Denk bijvoorbeeld aan een manager
binnen een bedrijf. Toch zouden we deze bevelen niet gauw opvatten als rechtsregels. Austin perkt
zijn definitie dan ook verder in. Niet alle meerderen kunnen bevelen voortbrengen die als
rechtsregels zijn aan te merken. Dat kunnen alleen die superieuren die soeverein zijn. Alleen de
soevrein kan rechtsbron zijn.
Vaak is de vraag gesteld wat recht nou eigenlijk is. Hoe zouden we recht kunnen uitleggen aan
iemand de nog nooit van recht heeft gehoord? Een van de bekende rechtsfilosofen die hier een
antwoord op heeft willen geven is John Austin.
Austin probeerde recht te definiëren zonder te leunen op een bestaand rechtssysteem en zonder bij
de kennis voorkennis te veronderstellen van het geldende recht. Hij probeerde recht te begrijpen
zonder daarbij juridische noties zoals jurisprudentie en wet bekend te veronderstellen. Zijn vraag is
dus niet: wat is rechtens geldig? Hij is veeleer geïnteresseerd in vragen als: wat is geldigheid
eigenlijk? En wat is recht?
Maar niet alleen wilde hij het recht begrijpen zonder een beroep te doen op juridische noties, ook
wilde hij geen beroep doen op morele noties. Het gaat Austin erom een beschrijving te geven van het
bestaande recht zonder uitspraken te doen over de verdiensten en de tekortkomingen van dat recht.
Bevelen
Het viel Austin op dat rechtswetenschappers geen neutrale omschrijving kunnen geven van het
begrip recht. Men beschrijft veelal niet wat het recht is, maar wat het recht zou moeten zijn. In plaats
van een beschrijving te geven van recht, geeft men een normatief gekleurde opvatting ten beste.
Dergelijke normatieve definities werden door Austing verworpen. Hij wilde het recht op een neutrale
en objectieve manier definiëren, los van de beoordeling of het rechtvaardig dan wel onrechtvaardig
recht is.
Volgens Austin is recht het geheel van bevelen van een superieur die gepaard gaan met de
mogelijkheid sancties op te leggen bij niet-nakoming. Daarmee baseert Austin het recht op macht.
Immers, een bevel is alleen maar een bevel als degene die beveelt ook de mogelijkheid heeft om
sancties bij niet-naleving op te leggen en ten uitvoer te brengen.
Vraag
Wat bedoelt Austin met zijn opmerking dat het een tautologie is te zeggen dat wetten worden
afgekondigd door superieuren?
Antwoord
Eigenlijk zegt die bewering 2 keer hetzelfde. Wetten zijn bevelen en bevelen kunnen per definitie
alleen worden uitgevaardigd door superieuren (d.w.z. mensen die de macht hebben naleving af te
dwingen) want anders zouden het geen superieuren zijn.
De definitie van Austin van het recht komt erop neer dat het wensuitingen zijn die gepaard kunnen
gaan met dreiging tot sanctie(s) als de wens niet wordt ingewilligd.
Soeverein
De bovengenoemde definitie lijkt nog tamelijk ruim. Er zijn namelijk veel voorbeelden van situaties
waarin een superieur bevelen richt tot een ondergeschikte. Denk bijvoorbeeld aan een manager
binnen een bedrijf. Toch zouden we deze bevelen niet gauw opvatten als rechtsregels. Austin perkt
zijn definitie dan ook verder in. Niet alle meerderen kunnen bevelen voortbrengen die als
rechtsregels zijn aan te merken. Dat kunnen alleen die superieuren die soeverein zijn. Alleen de
soevrein kan rechtsbron zijn.
