SAMENVATTING LEER- EN ONDERWIJSPROBLEMEN
Problee Inhoud Diagnostiek Interventie
m
Taalpro Multidisciplinair. Directe taaltherapie: Gericht op kind
bleem 1 Is er sprake van een specifiek of > Articulatie/fonologie: luisteren naar
niet-specifiek taalprobleem? > klanken, oefenen van verklanken
Onderzoek naar oorzaak > Semantiek: Woordenschat uitgebreid
2 Verschillende bronnen: ouders, > Syntactiek: Aanleren specifieke
leerkrachten, directe gegevens zinsbouwconstructies
over kind d.m.v. observatie, > Pragmatiek: Communicatieve regels een
testinstrumenten en/of taalcodes
halfgestructureerde Indirecte taaltherapie: Begeleiding van
uitlokkingsfase opvoeders
> Adviezen
Lees- en Leerstoornissen/specifi Predictie en preventie Aanbod in klas verbeteren
spelling eke leerstoornissen Instructie en oefening in > Directe instructie: Leerinhoud
problem versus niet-specifieke schoolcontext definiëren gedetailleerd opsplitsen in deelstappen die
en leerproblemen (continuüm-van-zorg-model) ingeoefend worden.
Dyslexie > Instrumenten: Hardop lezen, > Opbouwmethodiek: Accuratesse van
spellen, instrumenten voor elementaire lees- en spellingbehandeling
taakgerelateerde vaardigheden, > Inprentingsmethodiek: Snelheid
zoals fonologisch bewustzijn, waarmee complexe en lange worden
criteriumtoetsen voor worden geïdentificeerd
deelvaardigheden als auditieve > Strategie-instructie: Systematisch
analyse aanleren van oplossingsstrategieën
Dyslexi = Stoornis die Eerst drie vragen: Het zo vlot en foutloos mogelijk leren
e gekenmerkt wordt door 1 Is er sprake van achterstand op lezen en spellen neemt een centrale plek
een hardnekkig gebied van lezen en/of spellen? in.
probleem met het 2 Is er sprake van persistente Bij volwassenen: Verbeteren van de lees-
aanleren en/of vlot achterstand en didactische en schrijfvaardigheid in de school- of
toepassen van het lezen resistentie? beroepscontext.
en/of het spellen op 3 Is er sprake van Psycho-educatie is een eerste stap van een
woordniveau. exclusiefactoren? behandeling en vormt de basis voor
> Exclusief: Niet te > Uitsluiten alternatieve inzicht, acceptatie en motivatie van de
verklaren door niet- verklaringen cliënt om zich in te zetten en vertrouwen
specifieke factoren te hebben in verbetermogelijkheden
> Discrepant: In (inclusief motivatie en faalangst).
contrast met hetgeen op Bewustwording, optimaliseren en
grond van leeftijd, compenseren.
genoten onderwijs en Psycholinguïstische benadering:
algemene intelligentie (Meta)fonologische vaardigheden getraind
verwacht mag worden + leessnelheid
Leertheoretische benadering: Aanleren
van nieuw lees- en spellinggedrag volgens
behandelprincipes, afkomstig uit
gedragstheorie.
Begrijpe > Hardnekkige Individuele diagnostiek Strategieën
nd problemen begrijpen noodzakelijk; niet alle kinderen - Geen invloed op begrijpen/
lezen: van leesteksten scoren zwak op alle interpreteren van teksten
‘zwakke ‘gemiddelde’ onderscheiden onderdelen; niet - Wel invloed op vlot lezen (> meer
’ moeilijkheidsgraad alles is noodzakelijk verklaring ruimte voor andere cognitieve
begrijpe > Problemen voor begrijpend leesproblemen processen) en woordenschat (>
rs belemmeren leren in voorspeller begrijpend lezen)
andere domeinen; Procesdiagnostiek noodzakelijk > Vergroot domein-, woordenschat- en
dreiging functionele diverse tests, vragenlijsten en taalkennis; biedt verschillende en
ongeletterdheid instrumenten beschikbaar motiverende teksten aan; leer strategieën
> Niet gevolg van en tekststructuren aan; betrek leerlingen in
dyslexie, zintuiglijke (Taalbegrip is goede indicator.) discussie; integreer lezen en stellen;
beperkingen of observeer en toets vooruitgang;
zwakbegaafdheid differentieer in instructie
Aandac Let op ontwikkelingsverloop. Gericht op kind:
ht Meting altijd indirect.
Problee Inhoud Diagnostiek Interventie
m
Taalpro Multidisciplinair. Directe taaltherapie: Gericht op kind
bleem 1 Is er sprake van een specifiek of > Articulatie/fonologie: luisteren naar
niet-specifiek taalprobleem? > klanken, oefenen van verklanken
Onderzoek naar oorzaak > Semantiek: Woordenschat uitgebreid
2 Verschillende bronnen: ouders, > Syntactiek: Aanleren specifieke
leerkrachten, directe gegevens zinsbouwconstructies
over kind d.m.v. observatie, > Pragmatiek: Communicatieve regels een
testinstrumenten en/of taalcodes
halfgestructureerde Indirecte taaltherapie: Begeleiding van
uitlokkingsfase opvoeders
> Adviezen
Lees- en Leerstoornissen/specifi Predictie en preventie Aanbod in klas verbeteren
spelling eke leerstoornissen Instructie en oefening in > Directe instructie: Leerinhoud
problem versus niet-specifieke schoolcontext definiëren gedetailleerd opsplitsen in deelstappen die
en leerproblemen (continuüm-van-zorg-model) ingeoefend worden.
Dyslexie > Instrumenten: Hardop lezen, > Opbouwmethodiek: Accuratesse van
spellen, instrumenten voor elementaire lees- en spellingbehandeling
taakgerelateerde vaardigheden, > Inprentingsmethodiek: Snelheid
zoals fonologisch bewustzijn, waarmee complexe en lange worden
criteriumtoetsen voor worden geïdentificeerd
deelvaardigheden als auditieve > Strategie-instructie: Systematisch
analyse aanleren van oplossingsstrategieën
Dyslexi = Stoornis die Eerst drie vragen: Het zo vlot en foutloos mogelijk leren
e gekenmerkt wordt door 1 Is er sprake van achterstand op lezen en spellen neemt een centrale plek
een hardnekkig gebied van lezen en/of spellen? in.
probleem met het 2 Is er sprake van persistente Bij volwassenen: Verbeteren van de lees-
aanleren en/of vlot achterstand en didactische en schrijfvaardigheid in de school- of
toepassen van het lezen resistentie? beroepscontext.
en/of het spellen op 3 Is er sprake van Psycho-educatie is een eerste stap van een
woordniveau. exclusiefactoren? behandeling en vormt de basis voor
> Exclusief: Niet te > Uitsluiten alternatieve inzicht, acceptatie en motivatie van de
verklaren door niet- verklaringen cliënt om zich in te zetten en vertrouwen
specifieke factoren te hebben in verbetermogelijkheden
> Discrepant: In (inclusief motivatie en faalangst).
contrast met hetgeen op Bewustwording, optimaliseren en
grond van leeftijd, compenseren.
genoten onderwijs en Psycholinguïstische benadering:
algemene intelligentie (Meta)fonologische vaardigheden getraind
verwacht mag worden + leessnelheid
Leertheoretische benadering: Aanleren
van nieuw lees- en spellinggedrag volgens
behandelprincipes, afkomstig uit
gedragstheorie.
Begrijpe > Hardnekkige Individuele diagnostiek Strategieën
nd problemen begrijpen noodzakelijk; niet alle kinderen - Geen invloed op begrijpen/
lezen: van leesteksten scoren zwak op alle interpreteren van teksten
‘zwakke ‘gemiddelde’ onderscheiden onderdelen; niet - Wel invloed op vlot lezen (> meer
’ moeilijkheidsgraad alles is noodzakelijk verklaring ruimte voor andere cognitieve
begrijpe > Problemen voor begrijpend leesproblemen processen) en woordenschat (>
rs belemmeren leren in voorspeller begrijpend lezen)
andere domeinen; Procesdiagnostiek noodzakelijk > Vergroot domein-, woordenschat- en
dreiging functionele diverse tests, vragenlijsten en taalkennis; biedt verschillende en
ongeletterdheid instrumenten beschikbaar motiverende teksten aan; leer strategieën
> Niet gevolg van en tekststructuren aan; betrek leerlingen in
dyslexie, zintuiglijke (Taalbegrip is goede indicator.) discussie; integreer lezen en stellen;
beperkingen of observeer en toets vooruitgang;
zwakbegaafdheid differentieer in instructie
Aandac Let op ontwikkelingsverloop. Gericht op kind:
ht Meting altijd indirect.
