Kennismaking met onderzoeksmethoden en
statistiek
HC1 – kennismaking
Praktische info
Kwalitatief onderzoek – correlationeel onderzoek – tussentoets - experimenteel onderzoek –
integriteit – eindtoets
Hoorcolleges: uu mediasite
Introductie
“Van social media wordt je narcistisch”
Als uitspraak wordt gedaan moet je eerst weten wat het betekent en waar het vandaan komt:
2-minuten opdracht
Wat is narcisme?
Narcisme: scheef beeld van zichzelf; heel goed, heel groot, beter dan anderen, obsessie met zelf,
egoïsme, gebrek aan empathie
Grandiose and vulnerable narcissm
Bronnen van informatie
Intuïtie
Ervaring
Autoriteit
Wetenschap – systematische observaties
Kenmerken wetenschappelijk onderzoek:
1. Empirisch: gebaseerd op systematische waarnemingen
2. Controleerbaar: peer review, werk wordt door elkaar gelezen voor elkaar en met elkaar
3. Probabilistisch: gebaseerd op kans (en niet deterministisch)
Theorie in sociale wetenschappen:
Wikipedia: “Een theorie is een geheel van denkbeelden, hypothesen en verklaringen die in
onderlinge samenhang worden beschreven. In de wetenschap is een theorie een getoetst model ter
verklaring van waarnemingen van de werkelijkheid.”
Theorie data cyclus: boek pagina 13
Resultaten zijn niet dingen die iets aantonen (dus niet goed/fout), maar óf een ondersteuning óf
geen ondersteuning
Kenmerken van goede wetenschappelijke theorie:
, 1. Ondersteund door data: data uit wetenschappelijk onderzoek
2. Falsifieerbaar: een theorie moet weerlegd kunnen worden aan de hand van verzamelde
gegevens
3. Spaarzaam (parsimonious): als een eenvoudige theorie volstaat, is het niet nodig om deze
complexer te maken -> zo eenvoudig mogelijk houden!
Onderzoeksvragen:
In wetenschappelijk onderzoek zijn er twee (drie maar derde niet belangrijk) soorten
onderzoeksvragen:
1. Fundamenteel (basic): echt zoeken naar algemene informatie
2. Toegepast (applied): bezig met kijken of een bepaald ‘product’ iets kan verbeteren
3. Translational: gaat van de ene over in de andere
2-minuten opdracht
“Worden jongeren narcistisch van het gebruik van social media” is fundamenteel toegepast, heel erg
algemeen, geen oplossing gezocht
Onderzoeksontwerp:
Wat voor soort empirische gegevens gegevens worden verzameld?
Zijn de gegevens kwalitatief of kwantitatief
Kwalitatief: bijv. teksten, opnames van interviews; niet getalsmatig, meer beelden of woorden
Kwantitatief: gegevens die met getallen gemeten kunnen worden
Hoe worden de gegevens verzameld?
HC2 – kwalitatief onderzoek 1
Voornaamste doel van kwalitatief onderzoek is:
o sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context
o om empirische patronen te vinden
o die een startpunt kunnen zijn voor theorievorming
▪ ontwikkeling nieuwe theorie
▪ aanpassing of uitbreiding van bestaande theorie
Patronen in:
o Gesproken of geschreven teksten
o Observaties van gedrag en interacties
o Beeldmateriaal, etc
voorbeelden
Wat wordt er onderzocht?
Culturele verschillen in de zorg voor ouderen
is dit overal in de wereld hetzelfde?
De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de ouderen
Wat wordt er onderzocht?
Motieven om te daten bij eerstejaars studenten
wie, wat, waar, hoe, etc.?
De onderzoeker is geïnteresseerd in de hele context van de student
Wat wordt er onderzocht
De ideeën van Amerikanen over het recht op wapenbezit
motieven, ervaringen, houding, gedrag
de onderzoeker is geïnteresseerd in het perspectief van de respondent
,Kenmerken kwalitatief onderzoek:
1. De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent
2. De onderzoeker heeft een contextuele benadering
3. Het perspectief van de respondenten staat centraal
4. Via specifieke observaties probeert de onderzoeker
de sociale werkelijkheid te omschrijven in al haar diversiteit
naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of bestaande
theorieën aanpassen
Vanuit waarneming een theorie ontwikkelen =inductie
5. kwalitatief interview
voorbeeld
Wat wordt er onderzocht?
Idee/theorie
o Theorie alleenstaande ouderen en daten:
• Ouderen hebben vaak beperkt/besloten netwerk
• Vaak willen zij een (nieuwe) partner vinden om eenzaamheid te bestrijden
• Mannen vaak opzoek naar traditionele relatie met praktische en emotionele steun
• Vrouwen zijn vaak juist opzoek naar een relatie waarin zij hun (nieuw)
verworven autonomie niet zullen verliezen
o Is deze theorie/delen ervan ook van toepassing op eerstejaars studenten?
Een onderzoeksvraag van een kwalitatief onderzoek kan je herkennen aan de volgende elementen:
SPI(C)E
o Setting: waar, in welke context?
o Perspective (of Population): voor wie?
o Interest: wat?
o (Comparison: vergeleken met wie/wat?)
o Evaluation: met welk resultaat? Wat voor informatie wil je over het interest?
Voorbeeld daten: wat zijn motieven om te daten bij eerstejaars studenten in Nederland?
o Setting: Nederland
o Perspective: eerstejaars studenten
o Interest: daten
o Evaluation: motieven
2-minuten opdracht
Hoe zou je de onderzoeksvraag over daten zouden onderzoeken?
Enquête
Interview
Hoe worden data verzameld?
Onderzoeksvraag heeft betrekking op motieven om te daten -> kwalitatief interview
Het kwalitatief interview
Gesprek waarin de interviewer vragen stelt aan de geïnterviewde over: ideeën, motieven,
ervaringen, (gedragingen); met betrekking tot een sociaal fenomeen
Geïnterviewde is informant (bijv. ervaringsdeskundige, arts, expert) of respondent
De interviewer is nadrukkelijk aanwezig bij de dataverzameling: participant of buitenstaander
Soorten interviews
, In hoeverre liggen inhoud, volgorde en
formulering van vragen en antwoordopties
vooraf vast?
Bij wie worden data verzameld?
Welke respondenten worden uitgenodigd voor een interview?
o Populatie: groep mensen waarin een onderzoeker geïnteresseerd is
o Steekproef: klein deel uit de populatie waarvan de onderzoeker informatie gaat
verzamelen
o Resultaten die hieruit komen moeten weer teruggekoppeld worden aan de populatie ->
steekproef moet representatief zijn
Hoe selecteren we de deelnemers? Bijv:
o Participanten die eenvoudig te bereiken zijn
o Participanten die al een groepje vormen
o Participanten die voldoen aan hele specifieke voorwaarden
Voorbeeld: doelgerichte steekproef (purposive sample)
De onderzoeker gaat op zoek naar participanten die voldoen aan hele specifieke
voorwaarden
Case study logic: onderzoeker gaat op zoek naar specifieke individuen die belangrijke
informatie kunnen geven -> elk specifiek verhaal is waardevol en draagt bij aan beter begrip
Sample for range: onderzoeker gaat opzoek naar een zo breed mogelijke scala aan
ervaringen
Andere steekproeven:
Gemaksteekproef (Convenience sample): de onderzoeker gebruikt participanten die
eenvoudig te bereiken zijn
Quota steekproef: een gemaksteekproef met een voorwaarde voor aantallen binnen groepen
Sneeuwbal steekproef: een vorm van doelgerichte steekproef waar de onderzoeker de
deelnemers vraagt één of meer anderen aan te bevelen
Hoe ziet de verzamelde data eruit?
Vaak wordt het interview opgenomen en later volledig uitgetypt in een transcript (wat er
letterlijk is gezegd)
Tijdens het interview maakt de onderzoeker field notes: aantekeningen die waardevol
kunnen zijn tijdens het analyseren van de data in een later stadium
o Wie werd er geïnterviewd
o Locatie van het interview
o Indruk/gedrag van geïnterviewde
o Eerste ideeën van onderzoeker over het interview
2-minuten opdracht
Wat is een nadeel van data-verzameling middels interviews bij dit onderzoek? Antwoorden staan al
aangegeven in de vorm van vragen
In hoeverre heeft de data-verzamelingsmethode de antwoorden beïnvloed?
- Geven studenten wel eerlijk antwoord op de vragen? Hangt van de interviewer af
- In hoeverre heeft de interviewer de conversatie in een bepaalde richting gestuurd? Hangt
van de verhouding tussen interviewer/geïnterviewde
Kwaliteit van het kwalitatief interview
Betrouwbaarheid (reliability)
statistiek
HC1 – kennismaking
Praktische info
Kwalitatief onderzoek – correlationeel onderzoek – tussentoets - experimenteel onderzoek –
integriteit – eindtoets
Hoorcolleges: uu mediasite
Introductie
“Van social media wordt je narcistisch”
Als uitspraak wordt gedaan moet je eerst weten wat het betekent en waar het vandaan komt:
2-minuten opdracht
Wat is narcisme?
Narcisme: scheef beeld van zichzelf; heel goed, heel groot, beter dan anderen, obsessie met zelf,
egoïsme, gebrek aan empathie
Grandiose and vulnerable narcissm
Bronnen van informatie
Intuïtie
Ervaring
Autoriteit
Wetenschap – systematische observaties
Kenmerken wetenschappelijk onderzoek:
1. Empirisch: gebaseerd op systematische waarnemingen
2. Controleerbaar: peer review, werk wordt door elkaar gelezen voor elkaar en met elkaar
3. Probabilistisch: gebaseerd op kans (en niet deterministisch)
Theorie in sociale wetenschappen:
Wikipedia: “Een theorie is een geheel van denkbeelden, hypothesen en verklaringen die in
onderlinge samenhang worden beschreven. In de wetenschap is een theorie een getoetst model ter
verklaring van waarnemingen van de werkelijkheid.”
Theorie data cyclus: boek pagina 13
Resultaten zijn niet dingen die iets aantonen (dus niet goed/fout), maar óf een ondersteuning óf
geen ondersteuning
Kenmerken van goede wetenschappelijke theorie:
, 1. Ondersteund door data: data uit wetenschappelijk onderzoek
2. Falsifieerbaar: een theorie moet weerlegd kunnen worden aan de hand van verzamelde
gegevens
3. Spaarzaam (parsimonious): als een eenvoudige theorie volstaat, is het niet nodig om deze
complexer te maken -> zo eenvoudig mogelijk houden!
Onderzoeksvragen:
In wetenschappelijk onderzoek zijn er twee (drie maar derde niet belangrijk) soorten
onderzoeksvragen:
1. Fundamenteel (basic): echt zoeken naar algemene informatie
2. Toegepast (applied): bezig met kijken of een bepaald ‘product’ iets kan verbeteren
3. Translational: gaat van de ene over in de andere
2-minuten opdracht
“Worden jongeren narcistisch van het gebruik van social media” is fundamenteel toegepast, heel erg
algemeen, geen oplossing gezocht
Onderzoeksontwerp:
Wat voor soort empirische gegevens gegevens worden verzameld?
Zijn de gegevens kwalitatief of kwantitatief
Kwalitatief: bijv. teksten, opnames van interviews; niet getalsmatig, meer beelden of woorden
Kwantitatief: gegevens die met getallen gemeten kunnen worden
Hoe worden de gegevens verzameld?
HC2 – kwalitatief onderzoek 1
Voornaamste doel van kwalitatief onderzoek is:
o sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context
o om empirische patronen te vinden
o die een startpunt kunnen zijn voor theorievorming
▪ ontwikkeling nieuwe theorie
▪ aanpassing of uitbreiding van bestaande theorie
Patronen in:
o Gesproken of geschreven teksten
o Observaties van gedrag en interacties
o Beeldmateriaal, etc
voorbeelden
Wat wordt er onderzocht?
Culturele verschillen in de zorg voor ouderen
is dit overal in de wereld hetzelfde?
De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de ouderen
Wat wordt er onderzocht?
Motieven om te daten bij eerstejaars studenten
wie, wat, waar, hoe, etc.?
De onderzoeker is geïnteresseerd in de hele context van de student
Wat wordt er onderzocht
De ideeën van Amerikanen over het recht op wapenbezit
motieven, ervaringen, houding, gedrag
de onderzoeker is geïnteresseerd in het perspectief van de respondent
,Kenmerken kwalitatief onderzoek:
1. De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent
2. De onderzoeker heeft een contextuele benadering
3. Het perspectief van de respondenten staat centraal
4. Via specifieke observaties probeert de onderzoeker
de sociale werkelijkheid te omschrijven in al haar diversiteit
naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of bestaande
theorieën aanpassen
Vanuit waarneming een theorie ontwikkelen =inductie
5. kwalitatief interview
voorbeeld
Wat wordt er onderzocht?
Idee/theorie
o Theorie alleenstaande ouderen en daten:
• Ouderen hebben vaak beperkt/besloten netwerk
• Vaak willen zij een (nieuwe) partner vinden om eenzaamheid te bestrijden
• Mannen vaak opzoek naar traditionele relatie met praktische en emotionele steun
• Vrouwen zijn vaak juist opzoek naar een relatie waarin zij hun (nieuw)
verworven autonomie niet zullen verliezen
o Is deze theorie/delen ervan ook van toepassing op eerstejaars studenten?
Een onderzoeksvraag van een kwalitatief onderzoek kan je herkennen aan de volgende elementen:
SPI(C)E
o Setting: waar, in welke context?
o Perspective (of Population): voor wie?
o Interest: wat?
o (Comparison: vergeleken met wie/wat?)
o Evaluation: met welk resultaat? Wat voor informatie wil je over het interest?
Voorbeeld daten: wat zijn motieven om te daten bij eerstejaars studenten in Nederland?
o Setting: Nederland
o Perspective: eerstejaars studenten
o Interest: daten
o Evaluation: motieven
2-minuten opdracht
Hoe zou je de onderzoeksvraag over daten zouden onderzoeken?
Enquête
Interview
Hoe worden data verzameld?
Onderzoeksvraag heeft betrekking op motieven om te daten -> kwalitatief interview
Het kwalitatief interview
Gesprek waarin de interviewer vragen stelt aan de geïnterviewde over: ideeën, motieven,
ervaringen, (gedragingen); met betrekking tot een sociaal fenomeen
Geïnterviewde is informant (bijv. ervaringsdeskundige, arts, expert) of respondent
De interviewer is nadrukkelijk aanwezig bij de dataverzameling: participant of buitenstaander
Soorten interviews
, In hoeverre liggen inhoud, volgorde en
formulering van vragen en antwoordopties
vooraf vast?
Bij wie worden data verzameld?
Welke respondenten worden uitgenodigd voor een interview?
o Populatie: groep mensen waarin een onderzoeker geïnteresseerd is
o Steekproef: klein deel uit de populatie waarvan de onderzoeker informatie gaat
verzamelen
o Resultaten die hieruit komen moeten weer teruggekoppeld worden aan de populatie ->
steekproef moet representatief zijn
Hoe selecteren we de deelnemers? Bijv:
o Participanten die eenvoudig te bereiken zijn
o Participanten die al een groepje vormen
o Participanten die voldoen aan hele specifieke voorwaarden
Voorbeeld: doelgerichte steekproef (purposive sample)
De onderzoeker gaat op zoek naar participanten die voldoen aan hele specifieke
voorwaarden
Case study logic: onderzoeker gaat op zoek naar specifieke individuen die belangrijke
informatie kunnen geven -> elk specifiek verhaal is waardevol en draagt bij aan beter begrip
Sample for range: onderzoeker gaat opzoek naar een zo breed mogelijke scala aan
ervaringen
Andere steekproeven:
Gemaksteekproef (Convenience sample): de onderzoeker gebruikt participanten die
eenvoudig te bereiken zijn
Quota steekproef: een gemaksteekproef met een voorwaarde voor aantallen binnen groepen
Sneeuwbal steekproef: een vorm van doelgerichte steekproef waar de onderzoeker de
deelnemers vraagt één of meer anderen aan te bevelen
Hoe ziet de verzamelde data eruit?
Vaak wordt het interview opgenomen en later volledig uitgetypt in een transcript (wat er
letterlijk is gezegd)
Tijdens het interview maakt de onderzoeker field notes: aantekeningen die waardevol
kunnen zijn tijdens het analyseren van de data in een later stadium
o Wie werd er geïnterviewd
o Locatie van het interview
o Indruk/gedrag van geïnterviewde
o Eerste ideeën van onderzoeker over het interview
2-minuten opdracht
Wat is een nadeel van data-verzameling middels interviews bij dit onderzoek? Antwoorden staan al
aangegeven in de vorm van vragen
In hoeverre heeft de data-verzamelingsmethode de antwoorden beïnvloed?
- Geven studenten wel eerlijk antwoord op de vragen? Hangt van de interviewer af
- In hoeverre heeft de interviewer de conversatie in een bepaalde richting gestuurd? Hangt
van de verhouding tussen interviewer/geïnterviewde
Kwaliteit van het kwalitatief interview
Betrouwbaarheid (reliability)
