1.1 Indelen op basis van demografische en culturele kenmerken:
Regio= een begrensd deel van het aardoppervlak, dat zich door een of meerdere
kenmerken onderscheidt van andere regio’s.
Regionaliseren= het indelen van een gebied in regio’s.
Om regio’s te begrenzen is het belangrijk het kenmerk te meten en nog een criterium te
hebben. Ook is de schaal erg belangrijk en zijn overgangen van regio’s nooit messcherp.
Er zijn 4 soorten kenmerken om de wereld in te delen, waarvan onder andere:
Demografische kenmerken: je kan bijvoorbeeld kijken naar de bevolkingsspreiding of
bevolkingsdichtheid (mensen per km²). De bevolkingsgroei gaat niet overal even
snel. Bij groei en krimp kijk je naar de leeftijdsgrafieken, die een beeld geven van de
leeftijdsopbouw. Er zijn drie specifieke leeftijdsgrafieken: piramide (sterk groeiende
bevolking), granaat (stabiele bevolking) en ui (dalende bevolkingsgroei). Demografische
druk is de optelsom van de ‘groene’ en ‘grijze druk’. In het demografisch
transitiemodel staat de verandering van het geboorte- en sterftecijfer weergegeven:
Fase 1: agrarisch ambachtelijk
Fase 2: proletarische fase
Fase 3: moderne fase
Fase 4: postindustriële fase
Fase 5: sterfteoverschot
Rijke landen hebben de hoogste urbanisatiegraad ( % van de bevolking dat in de
steden woont) , maar armere landen hebben een hoog urbanisatietempo.
Cultuurkenmerken: er zijn materiële en immateriële cultuurelementen. Een groep
mensen die zich in cultureel opzicht onderscheidt van andere groepen, noem je een
volk. De identiteit van volkeren wordt bepaald door de taal en godsdienst. Soms is een
derde taal, lingua franca, nodig en soms wordt een nieuwe taal ontwikkeld.
Cultuurgebieden zijn moeilijk te bepalen door de het grote aantal cultuurelementen.
Acculturatie= het overnemen van andere cultuurelementen. Bij interne factoren zijn de
wisselwerking tussen de mens en de natuurlijke omstandigheden van belang. Bij externe
factoren gaat het om gevolgen van relaties of contacten met volkeren uit andere
cultuurgebieden. Cultuurelementen verspreiden zich op allerlei verschillende manieren.
Anne den Hartog, B6b