Samenvatting B&I
Navigatiecyclus XL
H1 Het opstellen van bedrijfsdoelstellingen
1.1 De organisatievorm
Publiekrechtelijke rechtspersoon: organisatie die zijn ingesteld om overheidstaken uit te voeren,
waaraan door middel van een wettelijke regeling of besluit rechtspersoonlijkheid is toegekend.
-> gemeente, provincie, waterschap
Privaatrechtelijke rechtspersoon -> vereniging, coöperatie, naamloze vennootschap, besloten
vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, stichting
Een natuurlijk persoon ook deelnemen aan het rechtsverkeer en de wijze van werken vastleggen
-> bedrijf
Voor rechtspersonen en natuurlijke personen die zakelijk actief zijn, is een aantal aspecten belangrijk
om goed te regelen en vast te leggen. -> bepalen doelstelling rechtspersoon, vertegenwoordiging,
bevoegdheden, aansprakelijkheid
De doelstelling van de rechtspersoon hangt samen met de gekozen vorm. Ook zegt de rechtsvorm iets
over de verkregen middelen en hoe kapitaal wordt verkregen. De rechtsvorm heeft een direct
verband met de missie en visie. Het bestuur van de rechtspersoon moet de beschikbare middelen en
activiteiten aan wenden om de gestelde doelen te bereiken.
1.2 Het opstellen van de missie
Met de missie geeft de organisatie aan wie ze is, wat ze doet en wat ze wil bereiken.
-> tijdloosheid, verandert niet ieder jaar
Uit de vaststelling van de missie komt naar voren wat het bestaansrecht en de identiteit van de
organisatie is.
De missie moet specifiek van toepassing zijn en herkenbaar voor het bedrijf. Als de missie niet scherp
geformuleerd is, dan meten de daaruit afgeleide sturing en sturingsvariabelen ook de verkeerde
indicatoren.
,De missie bestaat uit vier elementen:
1. Werkterrein: de kernactiviteiten van de organisatie.
Bepalen werkterrein:
- Product: welke producten bieden we aan?
- Markt: op wie richten we ons?
- Competentie: waarin onderscheiden we ons?
2. Bestaansreden: probleem op een unieke manier oplost, moet zinvol zijn in de perceptie van
de klant.
-> technische oplossing, goedkoopste, superieur gebruiksgemak, eenvoudig bestelproces
3. Betekenis voor belanghebbende: achterliggende behoefte
-> primair, secundair, tertiaire
4. Normen, kernwaarden en overtuigingen: waarden in de missie maken duidelijk hoe de
medewerkers binnen en buiten de organisatie met elkaar omgaan -> gewenste cultuur.
Een missie komt bij voorkeur tot stand door het betrekken en consulteren van meerdere werknemers
en mensen in en buiten de organisatie. Ook moet de missie makkelijk repeteerbaar zijn en dus
herhaald en herkend worden door de medewerkers.
Het bepalen of herijken van de missie om deze scherp en actueel te houden heeft drie voordelen:
1. Iedere betrokkene weet waar wel en waar niet geld en energie in te steken.
2. Goed voor saamhorigheid en geeft inspiratie om hetzelfde na te streven
3. De visie en de uiteindelijke kritieke prestatie-indicatoren beter aansluiten bij de missie.
De relevantie van een goede missie is dat deze niet alleen sturing geeft aan het bepalen van de visie
en het opstellen van het ondernemingsplan, maar juist ook aan het inrichten van de interne
processen.
1.3 Het bepalen van de missie
De visie is bondiger en moet inspireren en enthousiasmeren om een bepaald doel te bereiken. Met
de missie wordt de identiteit van de organisatie vastgelegd, de visie ligt in het verlengde van de
missie.
De visie geeft een inspirerend, uitdagend en dynamisch toekomstbeeld. In de visie staat waar de
organisatie naartoe wil, waar de organisatie voor wil gaan.
Een visie wordt jaarlijks herzien en getoetst aan de ontwikkeling in het omgevingsveld.
De visie bestaat uit drie elementen:
1. Omgevingsveld: hoe ziet de relevante omgeving voor onze organisatie er in de toekomst uit?
2. Gedroomde positie: geeft aan wat in de gekozen omgeving wordt nagestreefd. De gekozen
omgeving is product-marktcombinatie waarin onderneming actief is.
3. Succesformule: geeft aan hoe die gedroomde positie bereikt wordt.
-> goedkoopste aanbieders, excellente service, beste producten
Visie -> strategische ambitie
Ook de visie komt bij voorkeur tot stand door het betrekken en consulteren van meerdere
werknemers of andere directbetrokkenen van het management.
Het is net zoals bij de missie belangrijk dat de visie actief gecommuniceerd wordt. Vertaal de visie
naar datgene wat concreet van de medewerkers wordt verwacht.
,De visie moet uiteindelijk, met de benodigde inspanning, wel haalbaar zijn.
De relevantie van een goede visie is dat deze sturing geeft aan het opstellen van het
ondernemingsplan voor de korte termijn, omdat het ondernemingsplan de diverse strategieën
uitwerkt om de visie te realiseren.
1.4 Het vormgeven van de strategie
Het strategisch plan beschrijft hoe de in de visie gestelde inzichten en doelstellingen bereikt gaan
worden en geeft een samenhangende reeks stappen aan voor het handhaven van de continuïteit op
langere termijn.
Conceptstrategie:
1. Wat een organisatie van plan is te doen.
2. Wat een organisatie uiteindelijk doet.
Strategie: ‘het brede programma om de doelstellingen van een organisatie te definiëren en haar
missie te implementeren’
-> actieve benadering, tijdsefficiënt
Strategie: ‘het patroon van reacties van de organisatie op de omgeving in de loop van de tijd’
-> iedere organisatie heeft een strategie, passieve benadering
Bij bepalen van strategie, moet minimaal antwoord gegeven worden op deze kernvragen:
1. Hoe ziet het verdienmodel eruit? Is dit houdbaar op lange termijn?
2. Welke toekomstscenario’s zijn op te stellen?
3. Wat zijn de belangrijkste kenmerken van de voorgestelde activiteiten?
4. Wie zijn de klanten? Wat is je unieke propositie?
5. Wat zijn de sterke punten en onderscheidende factoren?
6. Waar liggen de kansen in de markt?
7. Welke producten en diensten worden gemaakt en geleverd?
8. Waar laat je de producten produceren?
9. Hoe ga je jouw producten en diensten distribueren?
10. Wat wordt verwacht van de toekomst van het bedrijf en de branche
11. Wat is een reële financiële ontwikkeling?
12. Wie zijn de eigenaren? Wie levert de financiering?
De gekozen strategie moet in lijn zijn met de visie en verder worden uitgewerkt in het
ondernemingsplan. Hierin wordt dan duidelijk wat essentieel is om de strategie te realiseren.
1.5 Het opstellen van het ondernemingsplan
Opstellen van een ondernemingsplan heeft verschillende doelen:
1. Strategische (her)oriëntatie: afhankelijk van de levensfase.
2. Gedachten ordenen: op een gestructureerde manier de voor de ondernemer relevante
elementen in samenhang brengen en andere belanghebbende informeren over zijn analyse
en aanpak.
3. Financiering: van onder andere een innovatie-initiatief of uitbreiding van productiecapaciteit.
Inhoud ondernemingsplan:
1. Managementsamenvatting: basiskenmerken van activiteiten, verwachting toekomst,
kernpunten strategie, financiële samenvatting, belangrijkste KPI’s.
, 2. Bedrijfsprofiel en strategische keuzes: uitwerken kenmerken en activiteiten van de
onderneming, hoe tot een geslaagde onderneming, producten, bedrijfstak, missie, visie.
3. Interne en externe omgevingsanalyse en gevolgen voor de strategie: SWOT-analyse, PESTEL-
analyse, Businessmodel Canvas.
4. Marketingplan, klanten en omzetprognose: wijze waarop producten inspelen op behoefte
klant, concurrentie, marketingmix.
5. Operationeel plan inclusief technische ontwikkelingen en haalbaarheid: dagelijkse
bedrijfsvoering, locatie, apparatuur, productie, leveranciers, personeel, processen, omgeving.
6. Management en organisatie: rol en verantwoordelijkheden.
7. Aanloopkosten en kapitalisatie: kapitalisatie moet voldoende zijn om de aankoopkosten te
dekken en groei te financieren.
8. Financieel plan en doelen KPI’s
9. Bijlagen
Maatschappelijk verantwoord ondernemen -> drie P’s: Profit, People, Planet
MVO strategieën:
1. Reactieve strategie: doet minimale onder sociale druk en druk van wet- en regelgeving.
2. Defensieve strategie: accepteerde de ideeën van MVO tot op zeker hoogte, implementeert
alleen hoogstnoodzakelijke.
3. Meegaande strategie: implementeert alle aspecten van MVO integraal in de organisatie en
het bedrijfsmodel zoals belanghebbende verwachten.
4. Pro-actieve strategie: anticipeert de eisen, voorwaarden en verwachtingen van
belanghebbende. Voert plannen uit die verder gaan dan belanghebbende verwachten.
H2 Het inrichten van performance management
2.1 Performance management
Performance management: proces waarin het behalen van doelen, oftewel het leveren van
prestaties, wordt beheerst met als uiteindelijk doel de strategie van de organisatie te realiseren.
-> strategische doelen, prestaties, beheren
De werkelijke uitwerking van performance management in een organisatie is afhankelijk van een
aantal aspecten van de organisatie:
1. Juridische vorm van de organisatie -> Overheid vs Stichting vs BV
2. Levensfase -> ‘Succes’ vs ‘Tredmolen’ & Omvang van de organisatie -> Microsoft vs Tandarts
3. Aard van de activiteiten en branche -> Productiebedrijf vs Bank
4. Type klanten -> Enkel B2B vs vele B2C
5. Professionaliteit van het management en de medewerkers & cultuur -> Geschoold vs
Ongeschoold
2.2 Van administreren naar Planning & Control
Administreren: systematisch verzamelen, vastleggen, verwerken en verstrekken van informatie ten
behoeve van het besturen en doen functioneren van een organisatie en ten behoeve van de
verantwoording die daarover moet worden afgelegd. -> is noodzakelijk om te kunnen beheersen
Verwerking en rapportage van financiële gegevens -> accounting
Boekhouden: op systematische wijze vastleggen en rubriceren van financiële gegevens.
Navigatiecyclus XL
H1 Het opstellen van bedrijfsdoelstellingen
1.1 De organisatievorm
Publiekrechtelijke rechtspersoon: organisatie die zijn ingesteld om overheidstaken uit te voeren,
waaraan door middel van een wettelijke regeling of besluit rechtspersoonlijkheid is toegekend.
-> gemeente, provincie, waterschap
Privaatrechtelijke rechtspersoon -> vereniging, coöperatie, naamloze vennootschap, besloten
vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, stichting
Een natuurlijk persoon ook deelnemen aan het rechtsverkeer en de wijze van werken vastleggen
-> bedrijf
Voor rechtspersonen en natuurlijke personen die zakelijk actief zijn, is een aantal aspecten belangrijk
om goed te regelen en vast te leggen. -> bepalen doelstelling rechtspersoon, vertegenwoordiging,
bevoegdheden, aansprakelijkheid
De doelstelling van de rechtspersoon hangt samen met de gekozen vorm. Ook zegt de rechtsvorm iets
over de verkregen middelen en hoe kapitaal wordt verkregen. De rechtsvorm heeft een direct
verband met de missie en visie. Het bestuur van de rechtspersoon moet de beschikbare middelen en
activiteiten aan wenden om de gestelde doelen te bereiken.
1.2 Het opstellen van de missie
Met de missie geeft de organisatie aan wie ze is, wat ze doet en wat ze wil bereiken.
-> tijdloosheid, verandert niet ieder jaar
Uit de vaststelling van de missie komt naar voren wat het bestaansrecht en de identiteit van de
organisatie is.
De missie moet specifiek van toepassing zijn en herkenbaar voor het bedrijf. Als de missie niet scherp
geformuleerd is, dan meten de daaruit afgeleide sturing en sturingsvariabelen ook de verkeerde
indicatoren.
,De missie bestaat uit vier elementen:
1. Werkterrein: de kernactiviteiten van de organisatie.
Bepalen werkterrein:
- Product: welke producten bieden we aan?
- Markt: op wie richten we ons?
- Competentie: waarin onderscheiden we ons?
2. Bestaansreden: probleem op een unieke manier oplost, moet zinvol zijn in de perceptie van
de klant.
-> technische oplossing, goedkoopste, superieur gebruiksgemak, eenvoudig bestelproces
3. Betekenis voor belanghebbende: achterliggende behoefte
-> primair, secundair, tertiaire
4. Normen, kernwaarden en overtuigingen: waarden in de missie maken duidelijk hoe de
medewerkers binnen en buiten de organisatie met elkaar omgaan -> gewenste cultuur.
Een missie komt bij voorkeur tot stand door het betrekken en consulteren van meerdere werknemers
en mensen in en buiten de organisatie. Ook moet de missie makkelijk repeteerbaar zijn en dus
herhaald en herkend worden door de medewerkers.
Het bepalen of herijken van de missie om deze scherp en actueel te houden heeft drie voordelen:
1. Iedere betrokkene weet waar wel en waar niet geld en energie in te steken.
2. Goed voor saamhorigheid en geeft inspiratie om hetzelfde na te streven
3. De visie en de uiteindelijke kritieke prestatie-indicatoren beter aansluiten bij de missie.
De relevantie van een goede missie is dat deze niet alleen sturing geeft aan het bepalen van de visie
en het opstellen van het ondernemingsplan, maar juist ook aan het inrichten van de interne
processen.
1.3 Het bepalen van de missie
De visie is bondiger en moet inspireren en enthousiasmeren om een bepaald doel te bereiken. Met
de missie wordt de identiteit van de organisatie vastgelegd, de visie ligt in het verlengde van de
missie.
De visie geeft een inspirerend, uitdagend en dynamisch toekomstbeeld. In de visie staat waar de
organisatie naartoe wil, waar de organisatie voor wil gaan.
Een visie wordt jaarlijks herzien en getoetst aan de ontwikkeling in het omgevingsveld.
De visie bestaat uit drie elementen:
1. Omgevingsveld: hoe ziet de relevante omgeving voor onze organisatie er in de toekomst uit?
2. Gedroomde positie: geeft aan wat in de gekozen omgeving wordt nagestreefd. De gekozen
omgeving is product-marktcombinatie waarin onderneming actief is.
3. Succesformule: geeft aan hoe die gedroomde positie bereikt wordt.
-> goedkoopste aanbieders, excellente service, beste producten
Visie -> strategische ambitie
Ook de visie komt bij voorkeur tot stand door het betrekken en consulteren van meerdere
werknemers of andere directbetrokkenen van het management.
Het is net zoals bij de missie belangrijk dat de visie actief gecommuniceerd wordt. Vertaal de visie
naar datgene wat concreet van de medewerkers wordt verwacht.
,De visie moet uiteindelijk, met de benodigde inspanning, wel haalbaar zijn.
De relevantie van een goede visie is dat deze sturing geeft aan het opstellen van het
ondernemingsplan voor de korte termijn, omdat het ondernemingsplan de diverse strategieën
uitwerkt om de visie te realiseren.
1.4 Het vormgeven van de strategie
Het strategisch plan beschrijft hoe de in de visie gestelde inzichten en doelstellingen bereikt gaan
worden en geeft een samenhangende reeks stappen aan voor het handhaven van de continuïteit op
langere termijn.
Conceptstrategie:
1. Wat een organisatie van plan is te doen.
2. Wat een organisatie uiteindelijk doet.
Strategie: ‘het brede programma om de doelstellingen van een organisatie te definiëren en haar
missie te implementeren’
-> actieve benadering, tijdsefficiënt
Strategie: ‘het patroon van reacties van de organisatie op de omgeving in de loop van de tijd’
-> iedere organisatie heeft een strategie, passieve benadering
Bij bepalen van strategie, moet minimaal antwoord gegeven worden op deze kernvragen:
1. Hoe ziet het verdienmodel eruit? Is dit houdbaar op lange termijn?
2. Welke toekomstscenario’s zijn op te stellen?
3. Wat zijn de belangrijkste kenmerken van de voorgestelde activiteiten?
4. Wie zijn de klanten? Wat is je unieke propositie?
5. Wat zijn de sterke punten en onderscheidende factoren?
6. Waar liggen de kansen in de markt?
7. Welke producten en diensten worden gemaakt en geleverd?
8. Waar laat je de producten produceren?
9. Hoe ga je jouw producten en diensten distribueren?
10. Wat wordt verwacht van de toekomst van het bedrijf en de branche
11. Wat is een reële financiële ontwikkeling?
12. Wie zijn de eigenaren? Wie levert de financiering?
De gekozen strategie moet in lijn zijn met de visie en verder worden uitgewerkt in het
ondernemingsplan. Hierin wordt dan duidelijk wat essentieel is om de strategie te realiseren.
1.5 Het opstellen van het ondernemingsplan
Opstellen van een ondernemingsplan heeft verschillende doelen:
1. Strategische (her)oriëntatie: afhankelijk van de levensfase.
2. Gedachten ordenen: op een gestructureerde manier de voor de ondernemer relevante
elementen in samenhang brengen en andere belanghebbende informeren over zijn analyse
en aanpak.
3. Financiering: van onder andere een innovatie-initiatief of uitbreiding van productiecapaciteit.
Inhoud ondernemingsplan:
1. Managementsamenvatting: basiskenmerken van activiteiten, verwachting toekomst,
kernpunten strategie, financiële samenvatting, belangrijkste KPI’s.
, 2. Bedrijfsprofiel en strategische keuzes: uitwerken kenmerken en activiteiten van de
onderneming, hoe tot een geslaagde onderneming, producten, bedrijfstak, missie, visie.
3. Interne en externe omgevingsanalyse en gevolgen voor de strategie: SWOT-analyse, PESTEL-
analyse, Businessmodel Canvas.
4. Marketingplan, klanten en omzetprognose: wijze waarop producten inspelen op behoefte
klant, concurrentie, marketingmix.
5. Operationeel plan inclusief technische ontwikkelingen en haalbaarheid: dagelijkse
bedrijfsvoering, locatie, apparatuur, productie, leveranciers, personeel, processen, omgeving.
6. Management en organisatie: rol en verantwoordelijkheden.
7. Aanloopkosten en kapitalisatie: kapitalisatie moet voldoende zijn om de aankoopkosten te
dekken en groei te financieren.
8. Financieel plan en doelen KPI’s
9. Bijlagen
Maatschappelijk verantwoord ondernemen -> drie P’s: Profit, People, Planet
MVO strategieën:
1. Reactieve strategie: doet minimale onder sociale druk en druk van wet- en regelgeving.
2. Defensieve strategie: accepteerde de ideeën van MVO tot op zeker hoogte, implementeert
alleen hoogstnoodzakelijke.
3. Meegaande strategie: implementeert alle aspecten van MVO integraal in de organisatie en
het bedrijfsmodel zoals belanghebbende verwachten.
4. Pro-actieve strategie: anticipeert de eisen, voorwaarden en verwachtingen van
belanghebbende. Voert plannen uit die verder gaan dan belanghebbende verwachten.
H2 Het inrichten van performance management
2.1 Performance management
Performance management: proces waarin het behalen van doelen, oftewel het leveren van
prestaties, wordt beheerst met als uiteindelijk doel de strategie van de organisatie te realiseren.
-> strategische doelen, prestaties, beheren
De werkelijke uitwerking van performance management in een organisatie is afhankelijk van een
aantal aspecten van de organisatie:
1. Juridische vorm van de organisatie -> Overheid vs Stichting vs BV
2. Levensfase -> ‘Succes’ vs ‘Tredmolen’ & Omvang van de organisatie -> Microsoft vs Tandarts
3. Aard van de activiteiten en branche -> Productiebedrijf vs Bank
4. Type klanten -> Enkel B2B vs vele B2C
5. Professionaliteit van het management en de medewerkers & cultuur -> Geschoold vs
Ongeschoold
2.2 Van administreren naar Planning & Control
Administreren: systematisch verzamelen, vastleggen, verwerken en verstrekken van informatie ten
behoeve van het besturen en doen functioneren van een organisatie en ten behoeve van de
verantwoording die daarover moet worden afgelegd. -> is noodzakelijk om te kunnen beheersen
Verwerking en rapportage van financiële gegevens -> accounting
Boekhouden: op systematische wijze vastleggen en rubriceren van financiële gegevens.
