Hoofdstuk 8: Excitatie en contractie van gladde spieren
Contractie van gladde spieren
Gladde spieren hebben veel kleinere vezels die 1 tot 5 micrometer in diameter zijn en 20 tot 500
micrometer in lengte. Skeletspier vezels zijn 30 keer groter in diameter en 100 x langer. Dezelfde
aantrekkende krachten tussen myosine en actine filamenten zorgen voor contractie, maar interne
fysieke ordening van gladde spiervezels verschilt.
Typen van gladde spieren:
Gladde spier verschilt per orgaan in: 1. Fysieke demensies, 2. Organisatie van bundels of ‘sheets’, 3.
Respons op verschillende typen stimuli, 4. Kenmerken van innervatie, 5. Functie.
Twee typen gladde spieren:
1. Multi-unit smooth muscle:
- Bestaat uit discrete, gescheiden gladde spiervezels.
- Elke vezel opereert zelfstandig en wordt vaak geinnerveerd door één zenuw uiteinde
(zelfde als bij skletspier).
- Buitenste oppervlakten van deze vezels worden bedekt door een dun laagje basement
membraanachtige substantie (mix van fijne collageen en glycoproteïnen die helpen bij
het scheiden van verschillende vezels).
- Elke vezel kan zelfstandig contracteren en controle wordt uitgeoefend door zenuw
signalen. (unitary smooth muscle vaak door non-nervous stimuli)
- Voorbeelden: 1. Ciliary muscle van het oog (verandert vorm van lens), 2. Iris spier van
oog, 3. Piloerector spieren (rechtop staan haren).
2. Unitary smooth muscle (Single unit/syncytial/visceral smooth muscle) Syncytial door
syncytial interconnections, visceral omdat gevonden wordt in wanden van meeste
ingewanden.
- Vezels georganiseerd in sheets of bundels, membranen kleven aan elkaar op
verschillende punten zodat de kracht doorgegeven kan worden.
- 100-1000 spiervezels zijn die samen samentrekken als een single unit.
- Celmembranen bestaan uit gap junctions waar ionen door kunnen zodat AP’s van één
spiervezel naar volgende kan gaan zodat spiervezels samen samentrekken.
- Unitary smooth muscle in maagdarmkanaal, gal, urineleiders en veel bloedvaten
Contractie mechanisme voor gladde spieren
Chemische basis:
Bevatten actine en myosine filamenten, maar bevat geen troponine complex, dus controle van
contractie is anders. Actine en myosine werken op zelfde manier, contractiele proces wordt
geactiveerd door calcium ionen en ATP wordt gebruikt voor energie.
Grote verschillen gladde spieren en skeletspieren: 1. Fysieke organisatie, 2. excitatie-contractie
koppeling, 3. Controle van contractiele processen door calcium ionen, 4. Duur van contractie en 5.
Energie die nodig is voor contractie.
Fysieke basis:
Contractie van gladde spieren
Gladde spieren hebben veel kleinere vezels die 1 tot 5 micrometer in diameter zijn en 20 tot 500
micrometer in lengte. Skeletspier vezels zijn 30 keer groter in diameter en 100 x langer. Dezelfde
aantrekkende krachten tussen myosine en actine filamenten zorgen voor contractie, maar interne
fysieke ordening van gladde spiervezels verschilt.
Typen van gladde spieren:
Gladde spier verschilt per orgaan in: 1. Fysieke demensies, 2. Organisatie van bundels of ‘sheets’, 3.
Respons op verschillende typen stimuli, 4. Kenmerken van innervatie, 5. Functie.
Twee typen gladde spieren:
1. Multi-unit smooth muscle:
- Bestaat uit discrete, gescheiden gladde spiervezels.
- Elke vezel opereert zelfstandig en wordt vaak geinnerveerd door één zenuw uiteinde
(zelfde als bij skletspier).
- Buitenste oppervlakten van deze vezels worden bedekt door een dun laagje basement
membraanachtige substantie (mix van fijne collageen en glycoproteïnen die helpen bij
het scheiden van verschillende vezels).
- Elke vezel kan zelfstandig contracteren en controle wordt uitgeoefend door zenuw
signalen. (unitary smooth muscle vaak door non-nervous stimuli)
- Voorbeelden: 1. Ciliary muscle van het oog (verandert vorm van lens), 2. Iris spier van
oog, 3. Piloerector spieren (rechtop staan haren).
2. Unitary smooth muscle (Single unit/syncytial/visceral smooth muscle) Syncytial door
syncytial interconnections, visceral omdat gevonden wordt in wanden van meeste
ingewanden.
- Vezels georganiseerd in sheets of bundels, membranen kleven aan elkaar op
verschillende punten zodat de kracht doorgegeven kan worden.
- 100-1000 spiervezels zijn die samen samentrekken als een single unit.
- Celmembranen bestaan uit gap junctions waar ionen door kunnen zodat AP’s van één
spiervezel naar volgende kan gaan zodat spiervezels samen samentrekken.
- Unitary smooth muscle in maagdarmkanaal, gal, urineleiders en veel bloedvaten
Contractie mechanisme voor gladde spieren
Chemische basis:
Bevatten actine en myosine filamenten, maar bevat geen troponine complex, dus controle van
contractie is anders. Actine en myosine werken op zelfde manier, contractiele proces wordt
geactiveerd door calcium ionen en ATP wordt gebruikt voor energie.
Grote verschillen gladde spieren en skeletspieren: 1. Fysieke organisatie, 2. excitatie-contractie
koppeling, 3. Controle van contractiele processen door calcium ionen, 4. Duur van contractie en 5.
Energie die nodig is voor contractie.
Fysieke basis:
