SWK3: Pedagogiek
Inhoudsopgave
SWK3: Pedagogiek.....................................................................................................................................................1
1A:..............................................................................................................................................................................2
Wat is opvoeden?................................................................................................................................................2
Opvoedingsondersteuning:..................................................................................................................................3
College 2b:.................................................................................................................................................................4
Familiestructuren.................................................................................................................................................4
College 2a:.................................................................................................................................................................6
Belang van opvoeden:..........................................................................................................................................6
Het gezin als opvoedomgeving............................................................................................................................6
2B;............................................................................................................................................................................10
Start opvoedingsondersteuning in eeuw van het kind (20 e eeuw):..................................................................10
3a.............................................................................................................................................................................11
3b:............................................................................................................................................................................11
Gezinssysteemtheorie:.......................................................................................................................................11
4A:...........................................................................................................................................................................15
Het balansmodel:...............................................................................................................................................15
4B:............................................................................................................................................................................17
De levenslooptheorie:........................................................................................................................................17
5A:...........................................................................................................................................................................22
Transactionele ontwikkelingstheorie:................................................................................................................22
5B:............................................................................................................................................................................24
Kindermishandeling en meldcode:....................................................................................................................24
De meldcode:.....................................................................................................................................................25
6A:...........................................................................................................................................................................26
Cultuur:...............................................................................................................................................................26
6B:............................................................................................................................................................................28
Waarom zijn sociale relaties zo belangrijk:........................................................................................................28
1
,1A:
Wat is opvoeden?
‘iedere invloed die mensen, onbedoeld of bedoeld, uitoefenen op de ontwikkeling en het
functioneren van het kind.
Ontwikkelen = ont-wikkelen’ ‘uit zijn wikkel halen’
Een stap-voor-stap proces waarin steeds meer mogelijkheden van een kind zich ontplooien.
Opvoeden gaat eigenlijk vanzelf
En is dus zelfregulatief:
Protoconversatie: ‘voorgesprek’
Normen en waarden: het meegeven van normen en waarden, wat elk kind mee krijgt vanuit
een gezin.
Het opvoedproces kenmerkt zich door:
Coregulatie (samen beheersen) & adaptie: coregulatie betekent dat je het als ouder helemaal
niet alleen doet. Je doet het samen met het kind, heen en weer. Jij doet iets, het kind
reageert, het kind doet wat, en jij reageert daar op.
Adaptie:
Opvoeden is een proces:
Dat energie, tijd en soms pijn en moeite van ouders kost. Ouders die over het algemeen in staat zijn
sensitief en responsief te reageren, creëren de meest veilige opvoedsituatie.
Aan wie vragen ouders om steun en wat zijn hun behoeften?
Familie en vrienden
Behoeften: informatie en advies, praktische en emotionele steun
Vaak ervaren ouders een gat tussen wat zij wensen aan steun en wat zij daadwerkelijk krijgen
aan steun.
Opvoedingsondersteuning:
‘op intentionele wijzen steun bieden aan ouders bij hun opdracht en taak als opvoeders’/ ‘opvoeders
helpen opvoeden’
Definitie opvoedondersteuning
Brede definitie: het ondersteunen van alle opvoeders (van voetbalcoach en leerkracht tot
professionals van bureau jeugdzorg)
Smalle definitie: het ondersteunen van ouders
2
, Doel van opvoedingsondersteuning:
Beoogt de ontwikkeling en het functioneren van kinderen te bevorderen door ouders
vroegtijdig te helpen en te ondersteunen om escalatie van problemen te voorkomen.
Opvoeders te helpen bij het laten opgroeien van kinderen tot burgers die meedoen aan de
samenleving
Opvoedingsondersteuning:
Het geven van informatie en voorlichting
Het bieden van pedagogische advisering en lichte pedagogische hulp
Het signaleren van opvoedproblemen, het vroegtijdig onderkennen hiervan, en het
doorverwijzen
Het bieden van informele, sociale, praktische en instrumentele hulp
Opvoedingsondersteuning is activerend i.p.v. compenserend.
Opvoedingsondersteuning in de buurt of rondom huis:
Rondom huis:
Partner, familie, vrienden, opvoedtelefoon, internet, vrijwilligers via speciale programma’s.
In de buurt/wijk:
Buren, kinderopvang, scholen, buurtcentra, opvoedsteunpunt, ouder- en kind teams, allerlei
projecten op buurtniveau
3
Inhoudsopgave
SWK3: Pedagogiek.....................................................................................................................................................1
1A:..............................................................................................................................................................................2
Wat is opvoeden?................................................................................................................................................2
Opvoedingsondersteuning:..................................................................................................................................3
College 2b:.................................................................................................................................................................4
Familiestructuren.................................................................................................................................................4
College 2a:.................................................................................................................................................................6
Belang van opvoeden:..........................................................................................................................................6
Het gezin als opvoedomgeving............................................................................................................................6
2B;............................................................................................................................................................................10
Start opvoedingsondersteuning in eeuw van het kind (20 e eeuw):..................................................................10
3a.............................................................................................................................................................................11
3b:............................................................................................................................................................................11
Gezinssysteemtheorie:.......................................................................................................................................11
4A:...........................................................................................................................................................................15
Het balansmodel:...............................................................................................................................................15
4B:............................................................................................................................................................................17
De levenslooptheorie:........................................................................................................................................17
5A:...........................................................................................................................................................................22
Transactionele ontwikkelingstheorie:................................................................................................................22
5B:............................................................................................................................................................................24
Kindermishandeling en meldcode:....................................................................................................................24
De meldcode:.....................................................................................................................................................25
6A:...........................................................................................................................................................................26
Cultuur:...............................................................................................................................................................26
6B:............................................................................................................................................................................28
Waarom zijn sociale relaties zo belangrijk:........................................................................................................28
1
,1A:
Wat is opvoeden?
‘iedere invloed die mensen, onbedoeld of bedoeld, uitoefenen op de ontwikkeling en het
functioneren van het kind.
Ontwikkelen = ont-wikkelen’ ‘uit zijn wikkel halen’
Een stap-voor-stap proces waarin steeds meer mogelijkheden van een kind zich ontplooien.
Opvoeden gaat eigenlijk vanzelf
En is dus zelfregulatief:
Protoconversatie: ‘voorgesprek’
Normen en waarden: het meegeven van normen en waarden, wat elk kind mee krijgt vanuit
een gezin.
Het opvoedproces kenmerkt zich door:
Coregulatie (samen beheersen) & adaptie: coregulatie betekent dat je het als ouder helemaal
niet alleen doet. Je doet het samen met het kind, heen en weer. Jij doet iets, het kind
reageert, het kind doet wat, en jij reageert daar op.
Adaptie:
Opvoeden is een proces:
Dat energie, tijd en soms pijn en moeite van ouders kost. Ouders die over het algemeen in staat zijn
sensitief en responsief te reageren, creëren de meest veilige opvoedsituatie.
Aan wie vragen ouders om steun en wat zijn hun behoeften?
Familie en vrienden
Behoeften: informatie en advies, praktische en emotionele steun
Vaak ervaren ouders een gat tussen wat zij wensen aan steun en wat zij daadwerkelijk krijgen
aan steun.
Opvoedingsondersteuning:
‘op intentionele wijzen steun bieden aan ouders bij hun opdracht en taak als opvoeders’/ ‘opvoeders
helpen opvoeden’
Definitie opvoedondersteuning
Brede definitie: het ondersteunen van alle opvoeders (van voetbalcoach en leerkracht tot
professionals van bureau jeugdzorg)
Smalle definitie: het ondersteunen van ouders
2
, Doel van opvoedingsondersteuning:
Beoogt de ontwikkeling en het functioneren van kinderen te bevorderen door ouders
vroegtijdig te helpen en te ondersteunen om escalatie van problemen te voorkomen.
Opvoeders te helpen bij het laten opgroeien van kinderen tot burgers die meedoen aan de
samenleving
Opvoedingsondersteuning:
Het geven van informatie en voorlichting
Het bieden van pedagogische advisering en lichte pedagogische hulp
Het signaleren van opvoedproblemen, het vroegtijdig onderkennen hiervan, en het
doorverwijzen
Het bieden van informele, sociale, praktische en instrumentele hulp
Opvoedingsondersteuning is activerend i.p.v. compenserend.
Opvoedingsondersteuning in de buurt of rondom huis:
Rondom huis:
Partner, familie, vrienden, opvoedtelefoon, internet, vrijwilligers via speciale programma’s.
In de buurt/wijk:
Buren, kinderopvang, scholen, buurtcentra, opvoedsteunpunt, ouder- en kind teams, allerlei
projecten op buurtniveau
3
