MAATSCHAPPIJLEER
Parlementaire Democratie VWO 4
,Maatschappijleer Parlementaire democratie
Hoofdstuk 1 – Wat is democratie?
Paragraaf 1
1648 – vrede van munster -> geformuleerde afspraken maakten een eind aan de Europese conflicten
Soeverein is een staat die op een bepaald gebied met duidelijke grenzen het hoogste gezag uitoefent
en het monopolie van geweldsuitoefening heeft.
-> het bepaald de religie, staten respecteren elkaars soevereiniteit
Thomas Hobbe: burgers hebben belang bij om alle macht bij één soeverein te hebben
Paragraaf 2
Politiek -> het maken van keuzes waaraan allen in een staat zijn gebonden
Wetten worden uitgevoerd door ‘’dienaren van de macht’’ -> ministers, ambtenaren etc.
De meeste onderwerpen die besproken worden in de politiek zijn van algemeen belang, omdat veel
mensen er nu of later mee te maken krijgen.
2 vormen van beslissingen:
efficiënt besturen -> doelmatig resultaat
maximale participatie -> proces van de democratische besluitvorming
paragraaf 3
democratie = demos (volk) en kratein (regeren) het volk regeert
in veel landen zien we vormen van indirecte of representatieve democratie het volk kiest
vertegenwoordigers die beslissingen nemen.
Kenmerken van een representatieve democratie:
-> trias politica
-> individuele vrijheid
-> grondrechten
-> onafhankelijke rechtspraak
-> persvrijheid
, Binnen landen met een representatieve democratie maken we onderscheid tussen het
parlementaire en het presidentiele stelsel.
Parlementair:
het rechtstreeks gekozen parlement, het hoogste machtsorgaan. - Kabinet van ministers en
staatssecretarissen, zij moeten verantwoording afleggen aanhet parlement (en zo dus indirect aan
het volk).
Presidentieel:
volk kiest parlement en president. - President is hoofd van de regering, uitvoeren macht, kan eigen
ministers kiezen en ook weer ontslaan. Hij heeft alleen niet de macht om een parlement te
ontbinden
constitutionele monarchie -> koning als staatshoofd, niet gekozen, met beperkte macht.
-> NL is een parlementaire democratie met een constitutionele vorst, dat we in een democratie leven
laat onze grondwet zien:
1. Taken en bevoegdheden van de 3 politieke machten staan nauwkeurig omschreven.
2. Vanaf 18 jaar stemrecht en recht om een politieke partij op te richten.
3. Regels voor politieke besluitvorming zijn vastgelegd.
4. Media is vrij, maar moet wel over de goede informatie kunnen beschikken.
Paragraaf 4
In een dictatuur is van trias politica geen sprake, de macht ligt bij een kleine groep mensen.
-> Burgers hebben geen/weinig invloed
Andere kenmerken zijn:
-> Beperkte individuele vrijheid: geen privacy of godsdienstvrijheid.
-> Nauwelijks politieke vrijheid
-> Er is overheidsgeweld.
-> Geen onafhankelijke rechtspraak
-> Censuur van media en kunstuitingen.
Soorten dictatuur:
1. Ideologie = alle macht bij de communisten, weinig individuele vrijheid.
-> Indoctrinatie: bevolking krijgt de partijideologie gevoerd.
-> Fascisten: sterk nationalistisch en wijzen de democratie af.
Parlementaire Democratie VWO 4
,Maatschappijleer Parlementaire democratie
Hoofdstuk 1 – Wat is democratie?
Paragraaf 1
1648 – vrede van munster -> geformuleerde afspraken maakten een eind aan de Europese conflicten
Soeverein is een staat die op een bepaald gebied met duidelijke grenzen het hoogste gezag uitoefent
en het monopolie van geweldsuitoefening heeft.
-> het bepaald de religie, staten respecteren elkaars soevereiniteit
Thomas Hobbe: burgers hebben belang bij om alle macht bij één soeverein te hebben
Paragraaf 2
Politiek -> het maken van keuzes waaraan allen in een staat zijn gebonden
Wetten worden uitgevoerd door ‘’dienaren van de macht’’ -> ministers, ambtenaren etc.
De meeste onderwerpen die besproken worden in de politiek zijn van algemeen belang, omdat veel
mensen er nu of later mee te maken krijgen.
2 vormen van beslissingen:
efficiënt besturen -> doelmatig resultaat
maximale participatie -> proces van de democratische besluitvorming
paragraaf 3
democratie = demos (volk) en kratein (regeren) het volk regeert
in veel landen zien we vormen van indirecte of representatieve democratie het volk kiest
vertegenwoordigers die beslissingen nemen.
Kenmerken van een representatieve democratie:
-> trias politica
-> individuele vrijheid
-> grondrechten
-> onafhankelijke rechtspraak
-> persvrijheid
, Binnen landen met een representatieve democratie maken we onderscheid tussen het
parlementaire en het presidentiele stelsel.
Parlementair:
het rechtstreeks gekozen parlement, het hoogste machtsorgaan. - Kabinet van ministers en
staatssecretarissen, zij moeten verantwoording afleggen aanhet parlement (en zo dus indirect aan
het volk).
Presidentieel:
volk kiest parlement en president. - President is hoofd van de regering, uitvoeren macht, kan eigen
ministers kiezen en ook weer ontslaan. Hij heeft alleen niet de macht om een parlement te
ontbinden
constitutionele monarchie -> koning als staatshoofd, niet gekozen, met beperkte macht.
-> NL is een parlementaire democratie met een constitutionele vorst, dat we in een democratie leven
laat onze grondwet zien:
1. Taken en bevoegdheden van de 3 politieke machten staan nauwkeurig omschreven.
2. Vanaf 18 jaar stemrecht en recht om een politieke partij op te richten.
3. Regels voor politieke besluitvorming zijn vastgelegd.
4. Media is vrij, maar moet wel over de goede informatie kunnen beschikken.
Paragraaf 4
In een dictatuur is van trias politica geen sprake, de macht ligt bij een kleine groep mensen.
-> Burgers hebben geen/weinig invloed
Andere kenmerken zijn:
-> Beperkte individuele vrijheid: geen privacy of godsdienstvrijheid.
-> Nauwelijks politieke vrijheid
-> Er is overheidsgeweld.
-> Geen onafhankelijke rechtspraak
-> Censuur van media en kunstuitingen.
Soorten dictatuur:
1. Ideologie = alle macht bij de communisten, weinig individuele vrijheid.
-> Indoctrinatie: bevolking krijgt de partijideologie gevoerd.
-> Fascisten: sterk nationalistisch en wijzen de democratie af.
