Samenvatting sociale psychologie – lesaantekeningen
Les 1:
Wat is sociale psychologie?
Sociale psychologie is de wetenschappelijke studie van hoe mensen denken over, zich tot
elkaar verhouden en elkaar beïnvloeden, zowel interpersoonlijk als binnen (en tussen)
groepen.
Voorbeeldvragen die van belang zijn voor sociaal psychologen
̈ Hoe kunnen we gedrag bevorderen dat klimaatverandering tegengaat?
̈ Wie zal het meest waarschijnlijk “radicaliseren”? als mensen excluded zijn
̈ Met wie ben je bevriend aan het einde van je eerste BA-jaar?
̈ Bestaat altruïsme? Wanneer geactiveerd?
Iedereen is een beetje een expert
(we leren van sociale ervaringen)
Gezond verstand (“open deur”)? ze herkennen kennis (hetzelfde at racts)
Soms, maar vaak wordt wetenschappelijke kennis achteraf erkend (“Ik wist het
allang”)
Wat doet sociale psychologie ?
Wetenschappelijk bepalen:
– of een stelling over menselijk gedrag waar of onwaar is;
– in welke situaties; onder welke omstandigheden;
– Onder welke mensen;
- En waarom;
• experimentele methode
• objectief, empirisch en betrouwbaar onderzoek
Level van analyses
Political view samenwerken challenges
Axioma's Sociale psychologie: 1
Menselijke cognitie, emotie en gedrag = f(persoon x situatie)
Voorbeelden
– Verschillende mensen reageren verschillend op dezelfde situatie
– Dezelfde persoon reageert anders op verschillende situaties.
,Verschillende situaties activeren verschillende rollen van een persoon
Mensen kiezen situaties
Psychologie studeren of economie?
Agressive people choose agressive situations
Situaties kiezen mensen
Mensen veranderen situaties
Van twee mensen naar drie voor een gesprek
,Situaties influence mensen
Situaties influence ons automatisch
Priming ^^ door een stimulus
De rol van de 'persoon'
Persoonlijkheidspsychologie
– Focus op stabiele psychologische eigenschappen die gedrag bepalen
– Extraversie, vriendelijkheid, “neuroticisme” en meer.
Sociale neurowetenschap
– Al onze gedachten, emoties en gedrag zijn geworteld in de fysiologische materie van de
hersenen sommige mensen minder cortisol sneller agressief doordat je graag
excitement wil hebben
• Mensen die bijvoorbeeld conservatief stemmen hebben een grotere amygdala!
• Hersenstructuur die wordt geactiveerd als mensen angst voelen
Evolutionaire psychologie
– Erfelijkheid van gedrag
, – Veel psychologische tendensen zijn geëvolueerd omdat ze onze voorouders hebben
geholpen om in een uitdagende omgeving te overleven
• Automatische 'angst'-reactie op slangen maar niet op bloemen
• Automatische 'angst'-reactie op outgroup-mannen maar niet outgroup – vrouwen
De rol van de ‘situatie’
Marketing
– Invloed van de keuze van de consument
– Overtuiging via impliciete of expliciete processen
Groepspsychologie
- Mensenmassa's laten mensen dingen doen die ze anders niet zouden doen
- Conformiteit
Culturele psychologie
- Hoe vormt cultuur onze gevoelens en gedragingen?
– Bijv. verschillen in houding ten opzichte van de doodstraf in Nederland vs. Texas
Axioma's Sociale psychologie: 2
Mensen construeren hun eigen sociale realiteit
- Menselijke cognitie, emotie en gedrag worden sterk beïnvloed door de situatie, of
beter gezegd, door de interpretatie van de situatie door mensen
Voorbeeld: de Thomas theorie
"Als mensen situaties als echt definiëren , zijn ze echt in hun gevolgen" (Thomas & Thomas,
1928).
“Perceptie is echt”
Les 1:
Wat is sociale psychologie?
Sociale psychologie is de wetenschappelijke studie van hoe mensen denken over, zich tot
elkaar verhouden en elkaar beïnvloeden, zowel interpersoonlijk als binnen (en tussen)
groepen.
Voorbeeldvragen die van belang zijn voor sociaal psychologen
̈ Hoe kunnen we gedrag bevorderen dat klimaatverandering tegengaat?
̈ Wie zal het meest waarschijnlijk “radicaliseren”? als mensen excluded zijn
̈ Met wie ben je bevriend aan het einde van je eerste BA-jaar?
̈ Bestaat altruïsme? Wanneer geactiveerd?
Iedereen is een beetje een expert
(we leren van sociale ervaringen)
Gezond verstand (“open deur”)? ze herkennen kennis (hetzelfde at racts)
Soms, maar vaak wordt wetenschappelijke kennis achteraf erkend (“Ik wist het
allang”)
Wat doet sociale psychologie ?
Wetenschappelijk bepalen:
– of een stelling over menselijk gedrag waar of onwaar is;
– in welke situaties; onder welke omstandigheden;
– Onder welke mensen;
- En waarom;
• experimentele methode
• objectief, empirisch en betrouwbaar onderzoek
Level van analyses
Political view samenwerken challenges
Axioma's Sociale psychologie: 1
Menselijke cognitie, emotie en gedrag = f(persoon x situatie)
Voorbeelden
– Verschillende mensen reageren verschillend op dezelfde situatie
– Dezelfde persoon reageert anders op verschillende situaties.
,Verschillende situaties activeren verschillende rollen van een persoon
Mensen kiezen situaties
Psychologie studeren of economie?
Agressive people choose agressive situations
Situaties kiezen mensen
Mensen veranderen situaties
Van twee mensen naar drie voor een gesprek
,Situaties influence mensen
Situaties influence ons automatisch
Priming ^^ door een stimulus
De rol van de 'persoon'
Persoonlijkheidspsychologie
– Focus op stabiele psychologische eigenschappen die gedrag bepalen
– Extraversie, vriendelijkheid, “neuroticisme” en meer.
Sociale neurowetenschap
– Al onze gedachten, emoties en gedrag zijn geworteld in de fysiologische materie van de
hersenen sommige mensen minder cortisol sneller agressief doordat je graag
excitement wil hebben
• Mensen die bijvoorbeeld conservatief stemmen hebben een grotere amygdala!
• Hersenstructuur die wordt geactiveerd als mensen angst voelen
Evolutionaire psychologie
– Erfelijkheid van gedrag
, – Veel psychologische tendensen zijn geëvolueerd omdat ze onze voorouders hebben
geholpen om in een uitdagende omgeving te overleven
• Automatische 'angst'-reactie op slangen maar niet op bloemen
• Automatische 'angst'-reactie op outgroup-mannen maar niet outgroup – vrouwen
De rol van de ‘situatie’
Marketing
– Invloed van de keuze van de consument
– Overtuiging via impliciete of expliciete processen
Groepspsychologie
- Mensenmassa's laten mensen dingen doen die ze anders niet zouden doen
- Conformiteit
Culturele psychologie
- Hoe vormt cultuur onze gevoelens en gedragingen?
– Bijv. verschillen in houding ten opzichte van de doodstraf in Nederland vs. Texas
Axioma's Sociale psychologie: 2
Mensen construeren hun eigen sociale realiteit
- Menselijke cognitie, emotie en gedrag worden sterk beïnvloed door de situatie, of
beter gezegd, door de interpretatie van de situatie door mensen
Voorbeeld: de Thomas theorie
"Als mensen situaties als echt definiëren , zijn ze echt in hun gevolgen" (Thomas & Thomas,
1928).
“Perceptie is echt”
