Samenvatting literatuur artikelen
-Artikelen, boeken en andere verplichte literatuur buiten het boek om van blackboard-
Inhoud
The assessment of personality pathology in adolescence from the perspective of the Alternative
DSM-5 Model for Personality Disorder...................................................................................................1
Beoordeling van de DSM-5 AMPD criteria..........................................................................................2
Criteria A.........................................................................................................................................2
Criteria B.........................................................................................................................................2
Handboek klinische ontwikkelingspsychologie.......................................................................................3
6.3: Risico- en beschermende factoren in het gezin...........................................................................3
6.3.1: Proximale gezinsfactoren......................................................................................................3
6.3.2: Dimensies van opvoedingsgedrag.........................................................................................3
6.3.6: De ouder-kindrelatie.............................................................................................................4
8.1.1: Cultuurgebonden verschillen en acculturatie als bron van problemen................................4
8.1.2: Jonge vluchtelingen..............................................................................................................5
8.3.1: Ouder-kindconflicten............................................................................................................5
8.4.1: Acculturatiestress.................................................................................................................6
8.5: Assessment, diagnostiek en de validiteit van oordeelsvorming..................................................6
The assessment of personality pathology in
adolescence from the perspective of the Alternative
DSM-5 Model for Personality Disorder
Fossati, A., & Somma, A. (2021). The assessment of personality pathology in adolescence from the
perspective of the Alternative DSM-5 Model for Personality Disorder. Current Opinion in
Psychology, 37, 39-43.
Persoonlijkheidsstoornissen (PS) hebben hun wortels in de jeugd en adolescentie. Deze stoornissen
onderzoek in deze tijd is echter vaak nog lastig en een diagnose geven controversieel vanwege het
stigma. Vaak is de stoornis nog in ontwikkeling in deze tijd en dus nog instabiel.
The Alternative Model of Personality Disorders (AMPD): Alternatieve kijk op PS die ook opgenomen
is in de DSM-5. Sectie III maakt een ontwikkelingsgevoelige uitwerking van de onaangepaste
persoonlijkheid mogelijk. De AMPD heeft een herziende definitie van PS naar voren gebracht in een
poging om de algemene ‘ernst’ van de ziekte naar voren te brengen.
(Criterium A: Aanzienlijke beperkingen in het zelf- en interpersoonlijk functioneren) te scheiden van
'stijl' (d.w.z. criterium B: een of meer pathologische persoonlijkheidsdomeinen of kenmerken), die
ook in de adolescentie veilig kunnen worden beoordeeld. Met name werd een soortgelijke beslissing
genomen in de 11e herziening van de internationale classificatie van ziekten, die de diagnose van PS
op elke leeftijd mogelijk maakt.
, Beoordeling van de DSM-5 AMPD criteria
Criteria A
Levels of Personality Functioning Scale (LPFS)
a) het vertegenwoordigt een trans-theoretische dimensionale maatstaf voor stoornis;
b) het beoordeelt de ernst van de stoornis in specifieke persoonlijkheidsfuncties die centraal worden
geacht in het functioneren van de persoonlijkheid;
c) het maakt begeleiding mogelijk bij klinische beoordeling;
d) het heeft geleid tot de ontwikkeling van psychometrische metingen op basis van meerdere
methoden.
Focus op twee gebieden, met 4 sub domeinen: Zelf en interpersoonlijk functioneren
Identiteit, zelfsturing, empathie en intimiteit
Methode: 5 uur observeren van indicatoren. Hieruit komt een score op de gebieden van
functioneren: 0 (weinig beperking) tot 4 (extreme beperking). Bij 2 is er sprake van klinische
relevante persoonlijkheidspathologie. Dit kan ook gebruikt worden om het verloop van functioneren
bij te houden.
- LoPF–Q 12–18
Zelfrapportage vragenlijst (gaat sneller dan observatie). Goede interne validiteit en betrouwbaarheid.
De convergente validiteit moet nog verder worden onderzocht.
Methode: 97 items die een score geven van 0-4 op de 4 sub domeinen van de LPFS.
- LPFS-BF
Zelfrapportage vragenlijst.
- Ook semigestructureerde interviews van de LPFS zijn mogelijk
Interview en zelfrapportage combineren met de LPFS kan nuttig zijn om naast het expert standpunt
ook inzicht in de adolescent te krijgen.
‘Als gegevens over de LPFS in de adolescentie nog steeds schaars zijn, waarom zouden we dan niet
de DSM-5 Sectie II PD-categorieën gebruiken voor het beoordelen van persoonlijkheidspathologie in
de adolescentie?’ Het antwoord is eenvoudig en duidelijk: omdat DSM5 Sectie II PD-diagnoses lijden
aan verschillende beperkingen en het is bekend dat hun klinische bruikbaarheid beperkt is zowel in
de volwassenheid als in de adolescentie. Er moet nog meer onderzocht worden voor adolescenten,
dus voorzichtigheid is geboden met de LPFS.
Criteria B
Wanneer de score bij de LPFS 2 of hoger is wordt clinici gevraagd op disfunctionele
persoonlijkheidskenmerken van de cliënt te boordelen die kenmerkend zijn voor de PS. Dit is een ‘op
maat gemaakt’ diagnostisch profiel gebaseerd op de beoordeling van een hiërarchisch systeem van
25 disfunctionele persoonlijkheidskenmerken en 5 disfunctionele persoonlijkheidsdomeinen. Dit is
een grote verbetering ten opzichte van de DSM-5 sectie II PS-model, dat de beoordeling van
ongeveer 90 criteria vereist om een systematische PS-evaluatie uit te voeren.
Five factor model (FFM)
Onderzoek de disfunctionele eigenschappen en domeinen. Dit is de meest gebruikte empirisch
afgeleide, interculturele, gerepliceerde, integratieve model voor persoonlijheidsbeschrijving.
a) Vermijd potentieel stigmatiserend jargon bij het beschrijven van de persoonlijkheidsproblemen
van de cliënt;
-Artikelen, boeken en andere verplichte literatuur buiten het boek om van blackboard-
Inhoud
The assessment of personality pathology in adolescence from the perspective of the Alternative
DSM-5 Model for Personality Disorder...................................................................................................1
Beoordeling van de DSM-5 AMPD criteria..........................................................................................2
Criteria A.........................................................................................................................................2
Criteria B.........................................................................................................................................2
Handboek klinische ontwikkelingspsychologie.......................................................................................3
6.3: Risico- en beschermende factoren in het gezin...........................................................................3
6.3.1: Proximale gezinsfactoren......................................................................................................3
6.3.2: Dimensies van opvoedingsgedrag.........................................................................................3
6.3.6: De ouder-kindrelatie.............................................................................................................4
8.1.1: Cultuurgebonden verschillen en acculturatie als bron van problemen................................4
8.1.2: Jonge vluchtelingen..............................................................................................................5
8.3.1: Ouder-kindconflicten............................................................................................................5
8.4.1: Acculturatiestress.................................................................................................................6
8.5: Assessment, diagnostiek en de validiteit van oordeelsvorming..................................................6
The assessment of personality pathology in
adolescence from the perspective of the Alternative
DSM-5 Model for Personality Disorder
Fossati, A., & Somma, A. (2021). The assessment of personality pathology in adolescence from the
perspective of the Alternative DSM-5 Model for Personality Disorder. Current Opinion in
Psychology, 37, 39-43.
Persoonlijkheidsstoornissen (PS) hebben hun wortels in de jeugd en adolescentie. Deze stoornissen
onderzoek in deze tijd is echter vaak nog lastig en een diagnose geven controversieel vanwege het
stigma. Vaak is de stoornis nog in ontwikkeling in deze tijd en dus nog instabiel.
The Alternative Model of Personality Disorders (AMPD): Alternatieve kijk op PS die ook opgenomen
is in de DSM-5. Sectie III maakt een ontwikkelingsgevoelige uitwerking van de onaangepaste
persoonlijkheid mogelijk. De AMPD heeft een herziende definitie van PS naar voren gebracht in een
poging om de algemene ‘ernst’ van de ziekte naar voren te brengen.
(Criterium A: Aanzienlijke beperkingen in het zelf- en interpersoonlijk functioneren) te scheiden van
'stijl' (d.w.z. criterium B: een of meer pathologische persoonlijkheidsdomeinen of kenmerken), die
ook in de adolescentie veilig kunnen worden beoordeeld. Met name werd een soortgelijke beslissing
genomen in de 11e herziening van de internationale classificatie van ziekten, die de diagnose van PS
op elke leeftijd mogelijk maakt.
, Beoordeling van de DSM-5 AMPD criteria
Criteria A
Levels of Personality Functioning Scale (LPFS)
a) het vertegenwoordigt een trans-theoretische dimensionale maatstaf voor stoornis;
b) het beoordeelt de ernst van de stoornis in specifieke persoonlijkheidsfuncties die centraal worden
geacht in het functioneren van de persoonlijkheid;
c) het maakt begeleiding mogelijk bij klinische beoordeling;
d) het heeft geleid tot de ontwikkeling van psychometrische metingen op basis van meerdere
methoden.
Focus op twee gebieden, met 4 sub domeinen: Zelf en interpersoonlijk functioneren
Identiteit, zelfsturing, empathie en intimiteit
Methode: 5 uur observeren van indicatoren. Hieruit komt een score op de gebieden van
functioneren: 0 (weinig beperking) tot 4 (extreme beperking). Bij 2 is er sprake van klinische
relevante persoonlijkheidspathologie. Dit kan ook gebruikt worden om het verloop van functioneren
bij te houden.
- LoPF–Q 12–18
Zelfrapportage vragenlijst (gaat sneller dan observatie). Goede interne validiteit en betrouwbaarheid.
De convergente validiteit moet nog verder worden onderzocht.
Methode: 97 items die een score geven van 0-4 op de 4 sub domeinen van de LPFS.
- LPFS-BF
Zelfrapportage vragenlijst.
- Ook semigestructureerde interviews van de LPFS zijn mogelijk
Interview en zelfrapportage combineren met de LPFS kan nuttig zijn om naast het expert standpunt
ook inzicht in de adolescent te krijgen.
‘Als gegevens over de LPFS in de adolescentie nog steeds schaars zijn, waarom zouden we dan niet
de DSM-5 Sectie II PD-categorieën gebruiken voor het beoordelen van persoonlijkheidspathologie in
de adolescentie?’ Het antwoord is eenvoudig en duidelijk: omdat DSM5 Sectie II PD-diagnoses lijden
aan verschillende beperkingen en het is bekend dat hun klinische bruikbaarheid beperkt is zowel in
de volwassenheid als in de adolescentie. Er moet nog meer onderzocht worden voor adolescenten,
dus voorzichtigheid is geboden met de LPFS.
Criteria B
Wanneer de score bij de LPFS 2 of hoger is wordt clinici gevraagd op disfunctionele
persoonlijkheidskenmerken van de cliënt te boordelen die kenmerkend zijn voor de PS. Dit is een ‘op
maat gemaakt’ diagnostisch profiel gebaseerd op de beoordeling van een hiërarchisch systeem van
25 disfunctionele persoonlijkheidskenmerken en 5 disfunctionele persoonlijkheidsdomeinen. Dit is
een grote verbetering ten opzichte van de DSM-5 sectie II PS-model, dat de beoordeling van
ongeveer 90 criteria vereist om een systematische PS-evaluatie uit te voeren.
Five factor model (FFM)
Onderzoek de disfunctionele eigenschappen en domeinen. Dit is de meest gebruikte empirisch
afgeleide, interculturele, gerepliceerde, integratieve model voor persoonlijheidsbeschrijving.
a) Vermijd potentieel stigmatiserend jargon bij het beschrijven van de persoonlijkheidsproblemen
van de cliënt;
