5 dimensies van het goede leven:
1. Het goede leven draait altijd om zingeving: de zin van je leven
2. We zijn een biologisch wezen, kan je een goed leven leiden zonder rekening te
houden met de natuur. Kan je bijvoorbeeld wel leven als de aarde niet meer intact
is?
3. Als je minder medische voorzieningen hebt, kan je dan een goed leven leiden. Is een
goed lichaam belangrijk voor het goede leven.
4. We hebben altijd te maken met instituties. Een georganiseerd verband waarin
gemeenschappelijke doelen bereikt kunnen worden. Een samenwerkingsverband
waarin mensen iets kunnen realiseren wat ze individueel niet kunnen realiseren met
een bepaald doel. En het is belangrijk dat ze het op een bepaald niveau kunnen doen.
Bijv het leger, rechtbank. Niet tastbaar institutie is het huwelijk
5. Dat je relaties aangaat met mensen. Hoe belangrijk zijn relaties voor het goede
leven? Kan je goed leven hebben zonder relaties?
Kun je een goed leven leiden zonder:
- Zingeving
- Natuur
- Goed lichaam
- Instituties
- Relaties
, Nietzsche:
Zet zich af tegen burgerlijk cultuur
Excentriciteit: buiten jezelf gaan, naar jezelf kijken. Jezelf beoordelen en jezelf dingen
afvragen.
Nietzsche zegt ik ben een individualist, de enige waarheid die er is, is dat je jezelf ontplooit
en je een individu wordt dat zich boven iedereen verheft der wille zu macht. Een mens
moet zelf keuzes maken.
Volgens Nietzsche is reflecteren een last waarmee mensen als 'zieke' of 'niet-vastgestelde
dieren' mee opgezadeld zijn. Mensen willen die last graag verlichten en delen hem daarom
met anderen in culturen, godsdiensten en andere groepen. Nietzsche is hiertegen en vindt
dat je een Übermensch moet worden en je eigen waarden moet scheppen, want dan pas
ben je vrij.
Religie noemt Nietzsche kuddegedrag, God is dood
Nietsche’s opvatting van de mens als niet-vastgesteld-dier, houdt in dat de mens alle
keuzes zelf mag maken. Niets staat vast.
Socrates
Je moet altijd kritische vragen stellen, want je wordt dan bewust van waar je mee bezig
bent. Niet op elke vraag is een antwoord.
Hij vindt dat iemand zijn leven kritisch moet onderzoeken, omdat als je dat niet doet je net
zo goed niet kan leven. Dat mensen bewust kunnen leven, en hun leven kunnen uitdrukken
in taal en symbolen is juist wat hen tot mensen en niet dieren maakt.
Hij zegt dan ook dat iemand moet twijfelen aan: is het door mijn gekozen leven wel
goed? Dit bedoelt hij met kritisch onderzoek doen naar het leven.
, Nussbaum
Nussbaum’s visie op het goede leven:
Martha Nussbaum:
De kritiek op het BNP was dat deze maat in feite heel weinig zegt over hoe ontwikkeld
een land daadwerkelijk is. Want als er een kleine club elitaire zit, kan het al snel als een
super ontwikkeld land lijken terwijl de rest van het land onder de armoedegrens leeft.
Oplossing:
capability approach:
Welvaart van een land zou bepaald moeten worden door de mogelijkheden die een
persoon daar kan krijgen. Gaat uit dat Welzijn niet aan bbp moet worden afgeleid maar
aan kansen die mensen hebben om zich te ontplooien.
Het gaat om de mogelijkheden die de overheid jou moet bieden, dat betekent niet dat je die
kansen moet nemen maar je moet ze wel aangeboden krijgen. —> positief recht want de
overheid moet jou iets schenken of iets voor jou doen.
(Het goede leven bestaat uit een aantal capability’s, :mogelijkheden die de overheid je moet
aanrijken om je te kunnen omplooien als mens.)
Daarin is het uitgangspunt dat ieder mens recht heeft op een minimumset van tien
vermogens. Met deze vermogens – in het Engels capabilities – moet elke mens in staat zijn
om tot ontwikkeling te komen, om volwaardig te functioneren en om zijn leven ‘goed’ en
waardig te maken.
Leven: niet voortijdig sterven
Lichamelijke gezondheid: goede gezondheid, voldoende gevoed, onderdak
Lichamelijke integriteit: mobiliteit, vrij van geweld, keuze in sekse en reputatie
Zintuigen, verbeelding en denken: onderwijs, religie, kunst
Emoties: gehechtheden, liefde
Praktische reden: vanaf de conceptie van het goede, planning van het leven
Affiliatie: sociale interactie, respect en waardigheid
Andere soorten: zorg en relatie met dieren, planten, natuur
Spelen: lachen, genieten van recreatieve activiteiten
Controle over iemands omgeving: politieke participatie, eigendom, werkgelegenheid
Waarom gaat Martha nussbaum de mist in?
1. Het is vanuit een heel westers denkideaal, westers standpunt
2. Ze zegt dat je het recht hebt om kinderen te krijgen, maar tegenover rechten staan
ook plichten. > als jij het kind niet kan verzorgen heb je geen recht op het krijgen van
kinderen.
Oplossing: ipv de capabilitys kijk je naar de 5 dimensies van het goede leven.
, Ideologie: aanhangers hiervan geloven in een geheel van ideeën over hoe een ideale
samenwerking eruit zou zien: hoe mensen in zo'n samenleving met elkaar omgaan en hoe je
mogelijk tot zo'n ideale samenleving zou komen.
Als er wordt gevraagd “geef een evaluatie” moet je twee dingen tegen elkaar afwegen: aan
de ene kant dit aan de andere kant dat)
Oude Athene
Vriendschap had in je in het oude Athene (eeuw van Plato en Aristoteles) met gelijke.
Altijd ethiek van gelijken, mensen van gelijke stand. Gelijkwaardigheid bestond in
Griekenland niet
- Griekenland was een aristocratie de macht van de democratie
- Arbeid was in Griekenland voor vrouwen en slaven, elite man werkt niet
- Gelijkwaardigheid bestond in Griekenland niet.
- ^^^^ komt neer op contrastbron van Aristoteles (blz. 54)
Die standen staan muurvast, als je in Griekenland geboren bent in een stand kun je deze niet
verlaten. Zo voorkom je dat de burgers er een rommeltje van maken.
Grieken moesten niets hebben van handel, handel is minderwaardig. De Griekse polis was
stabiel, er werd niet gedacht aan meer omzet. Hermes was de god van de handel en de
dieven. Handel werd gezien als diefstal.
1. Het goede leven draait altijd om zingeving: de zin van je leven
2. We zijn een biologisch wezen, kan je een goed leven leiden zonder rekening te
houden met de natuur. Kan je bijvoorbeeld wel leven als de aarde niet meer intact
is?
3. Als je minder medische voorzieningen hebt, kan je dan een goed leven leiden. Is een
goed lichaam belangrijk voor het goede leven.
4. We hebben altijd te maken met instituties. Een georganiseerd verband waarin
gemeenschappelijke doelen bereikt kunnen worden. Een samenwerkingsverband
waarin mensen iets kunnen realiseren wat ze individueel niet kunnen realiseren met
een bepaald doel. En het is belangrijk dat ze het op een bepaald niveau kunnen doen.
Bijv het leger, rechtbank. Niet tastbaar institutie is het huwelijk
5. Dat je relaties aangaat met mensen. Hoe belangrijk zijn relaties voor het goede
leven? Kan je goed leven hebben zonder relaties?
Kun je een goed leven leiden zonder:
- Zingeving
- Natuur
- Goed lichaam
- Instituties
- Relaties
, Nietzsche:
Zet zich af tegen burgerlijk cultuur
Excentriciteit: buiten jezelf gaan, naar jezelf kijken. Jezelf beoordelen en jezelf dingen
afvragen.
Nietzsche zegt ik ben een individualist, de enige waarheid die er is, is dat je jezelf ontplooit
en je een individu wordt dat zich boven iedereen verheft der wille zu macht. Een mens
moet zelf keuzes maken.
Volgens Nietzsche is reflecteren een last waarmee mensen als 'zieke' of 'niet-vastgestelde
dieren' mee opgezadeld zijn. Mensen willen die last graag verlichten en delen hem daarom
met anderen in culturen, godsdiensten en andere groepen. Nietzsche is hiertegen en vindt
dat je een Übermensch moet worden en je eigen waarden moet scheppen, want dan pas
ben je vrij.
Religie noemt Nietzsche kuddegedrag, God is dood
Nietsche’s opvatting van de mens als niet-vastgesteld-dier, houdt in dat de mens alle
keuzes zelf mag maken. Niets staat vast.
Socrates
Je moet altijd kritische vragen stellen, want je wordt dan bewust van waar je mee bezig
bent. Niet op elke vraag is een antwoord.
Hij vindt dat iemand zijn leven kritisch moet onderzoeken, omdat als je dat niet doet je net
zo goed niet kan leven. Dat mensen bewust kunnen leven, en hun leven kunnen uitdrukken
in taal en symbolen is juist wat hen tot mensen en niet dieren maakt.
Hij zegt dan ook dat iemand moet twijfelen aan: is het door mijn gekozen leven wel
goed? Dit bedoelt hij met kritisch onderzoek doen naar het leven.
, Nussbaum
Nussbaum’s visie op het goede leven:
Martha Nussbaum:
De kritiek op het BNP was dat deze maat in feite heel weinig zegt over hoe ontwikkeld
een land daadwerkelijk is. Want als er een kleine club elitaire zit, kan het al snel als een
super ontwikkeld land lijken terwijl de rest van het land onder de armoedegrens leeft.
Oplossing:
capability approach:
Welvaart van een land zou bepaald moeten worden door de mogelijkheden die een
persoon daar kan krijgen. Gaat uit dat Welzijn niet aan bbp moet worden afgeleid maar
aan kansen die mensen hebben om zich te ontplooien.
Het gaat om de mogelijkheden die de overheid jou moet bieden, dat betekent niet dat je die
kansen moet nemen maar je moet ze wel aangeboden krijgen. —> positief recht want de
overheid moet jou iets schenken of iets voor jou doen.
(Het goede leven bestaat uit een aantal capability’s, :mogelijkheden die de overheid je moet
aanrijken om je te kunnen omplooien als mens.)
Daarin is het uitgangspunt dat ieder mens recht heeft op een minimumset van tien
vermogens. Met deze vermogens – in het Engels capabilities – moet elke mens in staat zijn
om tot ontwikkeling te komen, om volwaardig te functioneren en om zijn leven ‘goed’ en
waardig te maken.
Leven: niet voortijdig sterven
Lichamelijke gezondheid: goede gezondheid, voldoende gevoed, onderdak
Lichamelijke integriteit: mobiliteit, vrij van geweld, keuze in sekse en reputatie
Zintuigen, verbeelding en denken: onderwijs, religie, kunst
Emoties: gehechtheden, liefde
Praktische reden: vanaf de conceptie van het goede, planning van het leven
Affiliatie: sociale interactie, respect en waardigheid
Andere soorten: zorg en relatie met dieren, planten, natuur
Spelen: lachen, genieten van recreatieve activiteiten
Controle over iemands omgeving: politieke participatie, eigendom, werkgelegenheid
Waarom gaat Martha nussbaum de mist in?
1. Het is vanuit een heel westers denkideaal, westers standpunt
2. Ze zegt dat je het recht hebt om kinderen te krijgen, maar tegenover rechten staan
ook plichten. > als jij het kind niet kan verzorgen heb je geen recht op het krijgen van
kinderen.
Oplossing: ipv de capabilitys kijk je naar de 5 dimensies van het goede leven.
, Ideologie: aanhangers hiervan geloven in een geheel van ideeën over hoe een ideale
samenwerking eruit zou zien: hoe mensen in zo'n samenleving met elkaar omgaan en hoe je
mogelijk tot zo'n ideale samenleving zou komen.
Als er wordt gevraagd “geef een evaluatie” moet je twee dingen tegen elkaar afwegen: aan
de ene kant dit aan de andere kant dat)
Oude Athene
Vriendschap had in je in het oude Athene (eeuw van Plato en Aristoteles) met gelijke.
Altijd ethiek van gelijken, mensen van gelijke stand. Gelijkwaardigheid bestond in
Griekenland niet
- Griekenland was een aristocratie de macht van de democratie
- Arbeid was in Griekenland voor vrouwen en slaven, elite man werkt niet
- Gelijkwaardigheid bestond in Griekenland niet.
- ^^^^ komt neer op contrastbron van Aristoteles (blz. 54)
Die standen staan muurvast, als je in Griekenland geboren bent in een stand kun je deze niet
verlaten. Zo voorkom je dat de burgers er een rommeltje van maken.
Grieken moesten niets hebben van handel, handel is minderwaardig. De Griekse polis was
stabiel, er werd niet gedacht aan meer omzet. Hermes was de god van de handel en de
dieven. Handel werd gezien als diefstal.
