Samenvatting oncologische wondzorg

Toegepaste verpleegkunde 4: heelkunde
Wondzorg
Oncologische wondzorg
Definitie:

Oncologische wond = een defect dat ontstaan is ten gevolge van tumorbehandeling.

Oncologisch ulcus = een wond ontstaan door maligne cellen die door de huid heen zijn gebroken met
aantasting van bloed – en lymfevaten.

Oncologische wonden:

 Opgebouwd uit goedaardige cellen en niet uit kankercellen
 Vertonen vlotter genezingsproces
 Veroorzaken discomfort; geven naargelang hun ernst en omvang, dikwijls aanleiding tot
therapieonderbrekingen of dosisreducties in de behandeling
 Preventie en deskundig management essentieel in aanpak van deze wonden

Wonden als gevolg van chirurgie:

Meest voorkomende postoperatieve complicaties:

 Secundaire infectie
 Dehiscentie van de operatienaden
 Ischemie
 Necrose
 Blijvende holten en fistels

 vaak resultaat van een combinatie aan factoren:

 Verminkende chirurgie
 Vermindering algemene weerstand
 Veelvuldig chemo – of radiotherapie

Behandeling:

 Algemene richtlijnen betreffende postoperatieve wondzorg
 Gebruik van antisepsis bij postoperatieve wondzorg (aanbevolen bij immunocompressie of
risico op infectie van de wondnaad)
 Bij dehiscentie van de wondnaad of uitgebreidere letsels postoperatief  vochtige
wondheling hanteren indien geen tumorweefsel meer aanwezig in wond
 Indien wel nog tumorweefsel aanwezig = oncologisch ulcus

Wonden als gevolg van chemotherapie:

Chemotherapie = systemische toediening van cytostatica om tumorgroei te remmen. Grijpt in op
celdeling van de kankercel of kan celdodend werken. Tast ook gezonde lichaamscellen aan.

Orale mucositis:

 Ontsteking van de mondslijmvliezen of mucositis
 Uit zich klinisch in:
- Oedeem

, - Erytheem
- Ulceraties
- Bloedingen
- Gebarsten lippen
- Pijn
 Aan basis liggen de toxiciteit van cytostatica ter hoogte van mucosa en de veroorzaakte
myelosuppressie
 Vanaf 1 week na toediening
 Preventie en behandeling:
- Dagelijkse mondinspectie  problemen snel detecteren en gericht behandelen
- Behandeling door middel van Low – level lasertherapie (pijnstillend, anti –
inflammatoir en wondhelend effect)
- Ondersteunend: mond spoelen met stomatitiscocktail
- Goede mondhygiëne is cruciaal, onderstaande adviezen:
o Voor chemotherapie  tandsanering
o 2 maal daags tanden poetsen, zachte tandenborstel en fluoridetandpasta
o Vervang tandenborstel regelmatig
o Kunstgebit: poetsen langs alle vlakken, met vloeibare neutrale zeep, goed
naspoelen en gebit droeg bewaren
o Mondmucosa vochtig houden
o Aan lippen lippenbalsem smeren

Hand – voetsyndroom:

 Gekenmerkt door:
- Gelijkmatige roodverkleuring van de handen en/of voeten
- Gepaard gaan met:
o Jeuk
o Schilfering
o Zwelling
o Blaren
o Pijn
 Behandeling:
- Hydrateren van de huid
- Symptomatisch kan men handen en voeten baden in fris water of koelen met ijs
 Blootstelling aan zon vermijden

Nagelveranderingen en nagelontstekingen:

 Preventief zijn een goede nagel en huidzorg belangrijk
 Recht afknippen van nagels  vermijden ingroei
 Nagellak kan verstevigend werken
 Desinfecterend bad bij ontstekingen van de nagelriem  infectie vermijden
 Bij infectie  lokale of systemische AB

Extravasatie:

= het accidenteel buiten het bloedvat sijpelen van een cytostaticum in het omliggende weefsel, dat
hierdoor beschadigd zal worden.