Aandoeningen BLOK Blauw
Belangrijk:
- Broca: frontaalkwab, woordvinding
- Wernicke: temporaalkwab, woordbegrip (Wat zeg je?)
- Cortex / subcortex: fijne motoriek (homunculus)
- DD: vasculair, oncologisch, inflammatoir, degeneratief, traumatisch
- Woordenlijst: dysarthrie = spraakstoornis, dysfagie = slikstoornis, ataxie = onsamenhangend
verloop van bewegingen maar niet door verlies van spierkracht, dysfasie / afasie=
taalstoornis.
- Piramidaal syndroom (CZS): hemiparese, circumductie, spasticiteit, vleugeling ipsilaterale
arm, disdiadochokinese
- Cerebellair syndroom: coördinatistoornis, dronkemansspraak, onzeker looppatroon, ataxie
Centraal motorisch neuron
Aandoening Oorzaak Symptomen Diagnostiek Behandeling Prognose
Herseninfarct -Stolsel -Normaal -Acuut: CT- Time = brain
-Vaak a. cerebri bewustzijn hersenen -Stroke unit
80% van CVA media -Plotseling zonder -i.v.
A. cerebri contrast (vaak trombolyse
Risicofactoren media nog geen mbv alteplase
beroerte: -Contralateraal afwijkingen)→ < 4,5h (bij
-Man afhangende CTA mismatch <
-Alcohol /roken mondhoek & -MRI: zwart, 12h)
/ amfetamine zwakke arm sulci -Intra-arteriële
of cocaine (distaal > prox) verdwijnen trombectomie
-Hyper- -Broca (afasie) < 6h na
cholesterolemi A. cerebri Beroerte klachten (bij
e anterior preventie: mismatch <
-DM -Hemiparese -MRI hersenen 24h): stent-
-Hypertensie been -Echo retriever of
A. cerebri carotiden suction device
Lacunair infarct posterior -CTA/ MRA
-Atheros- -Homonieme -DSA: indien
clerotische hemianopsia derest
plaque (macula onduidelijk
-Smal vessel gespaard)
disease: RR↑ Lacunair
(lipohyalinose) capsula interna
-Pure motor
stroke =
contralaterale
motorische
uitval:
mondhoek,
arm, been
Dorsolaterale
medulla
Hersenbloeding Lobair 1. Acute focale -Acuut: CT- -Stroke unit Slechter dan
-Jong: a-v uitval hersenen -Acute infarct
1
,20% van CVA malformatie, (neuronen geen zonder behandeling
metastase bloed) contrast van SPOT-sign
Soorten: lobair of -Oud: amyloïde 2. ↑ druk = (meestal wel hypertensie: voorspelt
primair/ diep angioplasie inklemming: afwijking)→ SBP < 140 slechtere
Diep hoofdpijn, N/V, CTA -Secundaire uitkomst
->45 jaar retina druk, -MRI: wit preventie: HT
-Broze wanden gevoel ↓ -Operatie:
& HT → 3. Drukt op alleen bij jonge
arteriolen hemisfeer: pt met gevaar
barsten bewustzijns↓ op inklemming
Pons 4. Drukt op -Toediening
hersenstam: v7a: indien
bewustzijns- SPOT-sign
verlies, coma -Tranexamine-
zuur
-Bloedplaatjes
tranfusie:
plaatjes-
aggregatie
remmer
geburik
Herpes simplex in frontaal- en Subacuut Aciclovir
virus type 1 temporaalkwa -Taalproblemen
b -Hemiparese
-Insulten
-Hallucinaties
(Cervicale) Hypertrofie Progressieve
wervelkanaal- corpora + uitval van
stenose osteofytvormin beneden naar
g& boven:
discusbuiging langzaam
→ wervelkanaal progressieve
nauwer → druk loopstoornis,
op myelum klachten aan
handen bdz
Neurogene Lumbale -Pijn bij langer MRI (voor Laminectomie
claudicatio = wervelkanaal- lopen/ staan, operatie
syndroom van stenose: HNP/ ↓ bij voorover nodig)
Verbiest artrose of buigen (alleen
congenitaal stilstaan
onvoldoende)
Beweging →
O2-behoefte↑
& rechte
houding geeft
bloedtoevoer
↓ → ischemie
Pseudobulbair Dubbelzijdige -Dysarthrie
syndroom laesies: tractus -Dysfagie
corticobulbaris -Pseudo-
-MS bulbaire
2
, -ALS reflexen:
-Perinatal snout-, zoek-,
asfyxie zuigreflex,
-Multipele masseter
herseninfarcte -Dwanglachen
n of -huilen
Multipele sclerose Myeline Begin: schubs & Klinische Exacerbatie Geleidelijk
(MS) beschadigd → remissies waarschijnlijk- (schubs): progressief:
kortsluiting → Oog heids diagnose i.v. methyl- Nieuwe
1:1000, m.n. prikkel- -Neuritis ->24h uitval prednisolon laesies
Europa & Noord- geleiding↓ → optica: zien↓, -Disseminatie 1000 mg 3 dgn
Amerika chronische pijn bij in plaats & tijd Primair
20-50 jaar ontsteking oogbewegingen = McDonald Ziekte- progressief:
V>M (inflammatie) , relatief criteria modificatie levens-
weefsel & afferent GEEN -i.m./ s.c. verwachting
Vormen: myeline → pupildefect diagnostische interferonen, ↓
-Benigne littekenweefsel Hersenstam test glatirameer,
-80-90% relapsing → axonale -INO: adductie -T2/flair MRI: natalizumab Minder erg
remitting (RR) schade en beperking aan witte stof -Oraal methyl- dan ALS
-Secundair atrofie kant van FLM- afwijking, fenidaat,
progressief laesie locaties: thyfidomine
-10-15% Primair Multifasisch RM juxtacorticaal/ -MAB
progressief: -Dwarslaesie periventriculai (fingolimod,
ouderen, M > V Overig r / infra- natalizumab,
-Teken van tentorieel / alemtuzumab):
l’hermitte myelum, open therapie-
-Sensibele ring sign, resistentie
stoornis: doof Dawson -Ocrelizumab:
gevoel/ fingers primair
tintelingen in -Gadolineum: progressief
armen/ benen actieve laesies
-Trigeminus- -LP (bij geen Symptomatisc
neuralgie disseminatie in h: primair &
-Motorische tijd): secundaire
stoornis: oligoclonale vorm
spierzwakte / banden, ↑IgG, -
stijfheid / ↑ lymfo’s, ↑ Oefentherapie
krampen, plasmacellen -Spier-
dysartrie -Visually relaxantia
-Huilen / evoked (baclofen) +
lachen zonder potentials: ↓ fysio
controle geleiding -Neuro-
-Incontinentie chirurgie
-Fenomeen van
Uhthoff Arbeids-
begeleiding
Neuromyelitis Disfunctie Acuut: dgn-wkn -MRI: geen Cortico’s of 50% blind of
optica (NMO/ aquaporine 4- Aanvallen witte stof plasmaferese in rolstoel
Devic) = eiwitten → 1.Dubbelzijdige afwijkingen
animospectrum waterkanalen neuritis: -70-75% NMO- Restschade
disorder astrocyten gezichtsv- IgG +
3
, vermogen↓, -LP: geen 80-90%
V>M pijnlijke oligoclonale recidiverend:
Zeldzamer dan MS oogbeweginge banden binnen 1-3
n jaar 2e aanval
2.Cervicaal
myelum 50%
syndroom ontwikkelt
3.Bilateraal binnen 10-15
myelitis jaar MS
transversa:
zwakte,
gevoels-
verandering,
zintuigelijke
waarneming↓,
incontinentie
4. Area
postrema
syndroom:
onophoudelijk
hikken/ braken
Acute 1-3 wkn - -MRI: wazig, Cortico’s 4/5 herstel
gedissemineerde postinfectieus Encefalopathie: oedeem, binnen enkele
encephalomyelitis ↓ bewustzijn, thalamus, wkn: deel
(ADEM) Monofasisch coördinatie geen alsnog MS,
stoornis, afasie, aankleuring soms
visus klachten -LP: restklachten
-Myelitis pleiocytose
transversa 10% recidief:
-1/3 hoofdpijn multifasisch
-1/3 (MDEM),
epileptische optische
aanval neuritis
(ADEM-ON)
Progressieve -Jc-virus Dodelijk
multifocale -MAB’jes bij MS
leukencefalopathi
e (PML) Immuungecom
p
Perifeer motorisch neuron
- Wortel, plexus, perifere zenuw: ook pijn en gevoelsstoornissen
- Neuromusculaire overgang of spier: puur motorisch (bij spier evt myalgie)
Motorische voorhoorncel
Aandoening Oorzaak Symptomen Diagnostiek Behandeling Prognose
ALS -Ziekte -Mix van centrale -Naald-EMG: Overlijden
voorhoorncel & & perifere fibrillaties, ↓ gem 3 jaar
piramidebaan kenmerken: aantal MUP’s, na diagnose
-2-3% erfelijk Babinski, grote MUP’s
afwezige Gewichts-
buikhuidreflex, verlies
4
Belangrijk:
- Broca: frontaalkwab, woordvinding
- Wernicke: temporaalkwab, woordbegrip (Wat zeg je?)
- Cortex / subcortex: fijne motoriek (homunculus)
- DD: vasculair, oncologisch, inflammatoir, degeneratief, traumatisch
- Woordenlijst: dysarthrie = spraakstoornis, dysfagie = slikstoornis, ataxie = onsamenhangend
verloop van bewegingen maar niet door verlies van spierkracht, dysfasie / afasie=
taalstoornis.
- Piramidaal syndroom (CZS): hemiparese, circumductie, spasticiteit, vleugeling ipsilaterale
arm, disdiadochokinese
- Cerebellair syndroom: coördinatistoornis, dronkemansspraak, onzeker looppatroon, ataxie
Centraal motorisch neuron
Aandoening Oorzaak Symptomen Diagnostiek Behandeling Prognose
Herseninfarct -Stolsel -Normaal -Acuut: CT- Time = brain
-Vaak a. cerebri bewustzijn hersenen -Stroke unit
80% van CVA media -Plotseling zonder -i.v.
A. cerebri contrast (vaak trombolyse
Risicofactoren media nog geen mbv alteplase
beroerte: -Contralateraal afwijkingen)→ < 4,5h (bij
-Man afhangende CTA mismatch <
-Alcohol /roken mondhoek & -MRI: zwart, 12h)
/ amfetamine zwakke arm sulci -Intra-arteriële
of cocaine (distaal > prox) verdwijnen trombectomie
-Hyper- -Broca (afasie) < 6h na
cholesterolemi A. cerebri Beroerte klachten (bij
e anterior preventie: mismatch <
-DM -Hemiparese -MRI hersenen 24h): stent-
-Hypertensie been -Echo retriever of
A. cerebri carotiden suction device
Lacunair infarct posterior -CTA/ MRA
-Atheros- -Homonieme -DSA: indien
clerotische hemianopsia derest
plaque (macula onduidelijk
-Smal vessel gespaard)
disease: RR↑ Lacunair
(lipohyalinose) capsula interna
-Pure motor
stroke =
contralaterale
motorische
uitval:
mondhoek,
arm, been
Dorsolaterale
medulla
Hersenbloeding Lobair 1. Acute focale -Acuut: CT- -Stroke unit Slechter dan
-Jong: a-v uitval hersenen -Acute infarct
1
,20% van CVA malformatie, (neuronen geen zonder behandeling
metastase bloed) contrast van SPOT-sign
Soorten: lobair of -Oud: amyloïde 2. ↑ druk = (meestal wel hypertensie: voorspelt
primair/ diep angioplasie inklemming: afwijking)→ SBP < 140 slechtere
Diep hoofdpijn, N/V, CTA -Secundaire uitkomst
->45 jaar retina druk, -MRI: wit preventie: HT
-Broze wanden gevoel ↓ -Operatie:
& HT → 3. Drukt op alleen bij jonge
arteriolen hemisfeer: pt met gevaar
barsten bewustzijns↓ op inklemming
Pons 4. Drukt op -Toediening
hersenstam: v7a: indien
bewustzijns- SPOT-sign
verlies, coma -Tranexamine-
zuur
-Bloedplaatjes
tranfusie:
plaatjes-
aggregatie
remmer
geburik
Herpes simplex in frontaal- en Subacuut Aciclovir
virus type 1 temporaalkwa -Taalproblemen
b -Hemiparese
-Insulten
-Hallucinaties
(Cervicale) Hypertrofie Progressieve
wervelkanaal- corpora + uitval van
stenose osteofytvormin beneden naar
g& boven:
discusbuiging langzaam
→ wervelkanaal progressieve
nauwer → druk loopstoornis,
op myelum klachten aan
handen bdz
Neurogene Lumbale -Pijn bij langer MRI (voor Laminectomie
claudicatio = wervelkanaal- lopen/ staan, operatie
syndroom van stenose: HNP/ ↓ bij voorover nodig)
Verbiest artrose of buigen (alleen
congenitaal stilstaan
onvoldoende)
Beweging →
O2-behoefte↑
& rechte
houding geeft
bloedtoevoer
↓ → ischemie
Pseudobulbair Dubbelzijdige -Dysarthrie
syndroom laesies: tractus -Dysfagie
corticobulbaris -Pseudo-
-MS bulbaire
2
, -ALS reflexen:
-Perinatal snout-, zoek-,
asfyxie zuigreflex,
-Multipele masseter
herseninfarcte -Dwanglachen
n of -huilen
Multipele sclerose Myeline Begin: schubs & Klinische Exacerbatie Geleidelijk
(MS) beschadigd → remissies waarschijnlijk- (schubs): progressief:
kortsluiting → Oog heids diagnose i.v. methyl- Nieuwe
1:1000, m.n. prikkel- -Neuritis ->24h uitval prednisolon laesies
Europa & Noord- geleiding↓ → optica: zien↓, -Disseminatie 1000 mg 3 dgn
Amerika chronische pijn bij in plaats & tijd Primair
20-50 jaar ontsteking oogbewegingen = McDonald Ziekte- progressief:
V>M (inflammatie) , relatief criteria modificatie levens-
weefsel & afferent GEEN -i.m./ s.c. verwachting
Vormen: myeline → pupildefect diagnostische interferonen, ↓
-Benigne littekenweefsel Hersenstam test glatirameer,
-80-90% relapsing → axonale -INO: adductie -T2/flair MRI: natalizumab Minder erg
remitting (RR) schade en beperking aan witte stof -Oraal methyl- dan ALS
-Secundair atrofie kant van FLM- afwijking, fenidaat,
progressief laesie locaties: thyfidomine
-10-15% Primair Multifasisch RM juxtacorticaal/ -MAB
progressief: -Dwarslaesie periventriculai (fingolimod,
ouderen, M > V Overig r / infra- natalizumab,
-Teken van tentorieel / alemtuzumab):
l’hermitte myelum, open therapie-
-Sensibele ring sign, resistentie
stoornis: doof Dawson -Ocrelizumab:
gevoel/ fingers primair
tintelingen in -Gadolineum: progressief
armen/ benen actieve laesies
-Trigeminus- -LP (bij geen Symptomatisc
neuralgie disseminatie in h: primair &
-Motorische tijd): secundaire
stoornis: oligoclonale vorm
spierzwakte / banden, ↑IgG, -
stijfheid / ↑ lymfo’s, ↑ Oefentherapie
krampen, plasmacellen -Spier-
dysartrie -Visually relaxantia
-Huilen / evoked (baclofen) +
lachen zonder potentials: ↓ fysio
controle geleiding -Neuro-
-Incontinentie chirurgie
-Fenomeen van
Uhthoff Arbeids-
begeleiding
Neuromyelitis Disfunctie Acuut: dgn-wkn -MRI: geen Cortico’s of 50% blind of
optica (NMO/ aquaporine 4- Aanvallen witte stof plasmaferese in rolstoel
Devic) = eiwitten → 1.Dubbelzijdige afwijkingen
animospectrum waterkanalen neuritis: -70-75% NMO- Restschade
disorder astrocyten gezichtsv- IgG +
3
, vermogen↓, -LP: geen 80-90%
V>M pijnlijke oligoclonale recidiverend:
Zeldzamer dan MS oogbeweginge banden binnen 1-3
n jaar 2e aanval
2.Cervicaal
myelum 50%
syndroom ontwikkelt
3.Bilateraal binnen 10-15
myelitis jaar MS
transversa:
zwakte,
gevoels-
verandering,
zintuigelijke
waarneming↓,
incontinentie
4. Area
postrema
syndroom:
onophoudelijk
hikken/ braken
Acute 1-3 wkn - -MRI: wazig, Cortico’s 4/5 herstel
gedissemineerde postinfectieus Encefalopathie: oedeem, binnen enkele
encephalomyelitis ↓ bewustzijn, thalamus, wkn: deel
(ADEM) Monofasisch coördinatie geen alsnog MS,
stoornis, afasie, aankleuring soms
visus klachten -LP: restklachten
-Myelitis pleiocytose
transversa 10% recidief:
-1/3 hoofdpijn multifasisch
-1/3 (MDEM),
epileptische optische
aanval neuritis
(ADEM-ON)
Progressieve -Jc-virus Dodelijk
multifocale -MAB’jes bij MS
leukencefalopathi
e (PML) Immuungecom
p
Perifeer motorisch neuron
- Wortel, plexus, perifere zenuw: ook pijn en gevoelsstoornissen
- Neuromusculaire overgang of spier: puur motorisch (bij spier evt myalgie)
Motorische voorhoorncel
Aandoening Oorzaak Symptomen Diagnostiek Behandeling Prognose
ALS -Ziekte -Mix van centrale -Naald-EMG: Overlijden
voorhoorncel & & perifere fibrillaties, ↓ gem 3 jaar
piramidebaan kenmerken: aantal MUP’s, na diagnose
-2-3% erfelijk Babinski, grote MUP’s
afwezige Gewichts-
buikhuidreflex, verlies
4
