Hoorcollege 1: Habsburg, Heilige Roomse Rijk, Pruisen
Belangrijk aspect: continuïteit 1000-1918 wereldrijk ontstaan uit kleine burcht
Habsburgse Rijk:
- Schijn (eeuwenlang) machtige staat (pracht en praal)
- 1000: klein gebiedje uitbreiden
o Huwelijkspolitiek (relatief weinig oorlogen)
- Geen centraal bestuur Habsburgers hadden meerdere functies lappendeken aan
heerschappijen veel verschillende titels
- Opkomst:
o 12E eeuw
o Dynastieke politiek
o Spaanse en Oostenrijkse erflanden
Gesplitst na Karel V
Verdelingsverdrag van Worms (1521)
o Oostenrijkse erflanden naar Ferdinand I (broer Karel V)
1700: einde Spaanse Habsburgers (Spaanse successieoorlog)
- Expansie Oostenrijkse Habsburgers:
o 1526: Oostenrijkse monarchie
Bohemen (1307) – Hongarije (1437) ( wrijving tussen twee staten begin
van de ondergang van het rijk)
o Osmaanse invallen, beleg van Wenen: 1529 & 1683
1529: terugtrekken Osmaanse Rijk uitbreiden Habsburgse Rijk
Bohemen + Hongarije
1683: Habsburgse Rijk belangrijke buffer voor andere Europese
mogendheden Osmaanse Rijk zwakt hierna af
o 1713: Pragmatieke Sanctie: Habsburgse Rijk ondeelbaar verklaard geen
versplintering door huwelijkspolitiek + geen verdeling onder zonen.
- Habsburgers als keizers van het Heilige Roomse Rijk (1473-1805)
o Niet erfelijk, gekozen door keurvorsten
Wel altijd een Habsburger (Hausmacht)
o Heilige (navolging andere christelijke rijken) Römische (Translatio Imperii) Reich (was
het ook niet echt) der Deutsche Nation
o Ceremonieel belang keizerstitel
o Lappendeken aan kleine gebieden
Probleem: grote Hongaarse staat ( succes ondergang)
Heilige Roomse Rijk
- Otto I de Grote (962): koning Oost-Frankische/Duitse koninkrijk keizer
- 7 keurvorsten kozen een keizer Gouden Bul(1356) Keizer Karel IV
o Aartsbisschoppen Mainz, Keulen en Trier