Samenvatting Staats en- bestuursrechtelijke aspecten

SAMENVATTING STAAT EN BESTUUR RECHT


Basis
Staatsrecht
Staatsrecht houd zich bezig met de organisatie van de overheid. Het recht dat regelt hoe de staat
door de overheid is georganiseerd is en in welke verhouding de overheid staat tot haar burgers.
Welke organen zijn er? Staatsrecht is veel dwingend recht.

De staat is 3 zaken gekenmerkt: wanneer spreken wij van een staat?

 Bevolking  bevolking
 Grondgebied
 Organisatie met de hoogste macht  staatsgezag

Rechtstaat: alleen de staat mag regels opleggen en afdwingen

Het koninkrijk der Nederlanden:

 Nederland
 Aruba
 Curaçao
 St maarten

Inrichting van de staat:

 Centrale overheid
 Provincies
 Gemeenten
 Waterschappen

,Bronnen van staatsrecht:

De wet:
 Statuut voor het koninkrijk der Nederlanden  bestaat uit 4 landen: Nederland, Aruba,
Curaçao en Sint maarten.
 Grondwet
 Organieke wetten  wetten die betrekking hebben op de organisatie van de staat en
waarvan de basis in de grondwet geregeld is.
Het verdrag: Bv EU-verdrag en EVRM
Jurisprudentie: Eerdere Uitspraken rechters
Gewoonte: Ongeschreven regels. denk aan vertrouwensregels


Bestuursrecht
Bestuursrecht houd zich bezig met hoe de staat werkt. Wat als de staat wilt handelen. Wat kun je
vinden in bestuursrecht: regels die de overheid nodig heeft om te kunnen besturen en regels die de
burger nodig heeft om tegen het bestuur op te kunnen treden. Verticale verhouding tussen overheid
en burger

Scheiding van de machten: trias politica

Om te voorkomen dat er misbruik van de macht wordt gemaakt, worden de machten gescheiden. De
macht is gescheiden in 3 onderdelen:
 Wetgevende macht = parlement ( 1e en 2e kamer)  wetgevende taak door wetgever
 Uitvoerende macht= regering (koning en ministers)  bestuurstaak door (openbaar bestuur)
 Rechtssprekende macht = rechters  geschillenbeslechting door rechterlijke macht

Het bestuursrecht regelt 5 rechtsnormen:
1) Hoe is het bestuur georganiseerd?
2) Welke bevoegdheden heeft het bestuur
3) Aan welke rechtsnormen heeft het bestuur zich te houden
4) Hoe kan het bestuur er voor zorgen dat burgers zich aan de voor hen geldende rechtsnormen
houden?
5) Welke juridische bescherming is er voor burgers tegen beslissingen van het openbaar
bestuur?

Bronnen van het bestuursrecht:
 Internationaal/Europees recht
 Grondwet
 Organieke wetten, Bijvoorbeeld gemeente wet
 Algemene wet bestuursrecht
 Bijzondere wetten, bijvoorbeeld participatie wet
 Ongeschreven recht (gewoonte recht)
 Jurisprudentie

Bestuursrecht bestaat uit:
Algemene bestuursrecht  regels die op alle terreinen van het bestuurlijk optreden van toepassing
zijn
Bijzonder bestuursrecht  regels die speciaal zijn opgesteld voor de bijzondere gebieden waarop
het openbaar bestuur actief is

, Week 1

Bestuursbevoegdheid moet zijn:
 Gecreëerd  attributie
 Overgedragen  delegatie
 Opgedragen  mandaat


Attributie
Een wet of lagere regelgeving geeft aan een bestuursorgaan een bestuursbevoegdheid. Hier wordt
dus een nieuwe bevoegdheid gecreëerd. Voorbeeld: Art. 3.1 lid 1 WRO (X.11): wijst de
gemeenteraad aan als het bevoegde orgaan voor de vaststelling van bestemmingsplannen.

Delegatie
De bestuursorgaan (delegans) draagt bevoegdheid over aan een ander bestuursorgaan (delegateris),
die deze bevoegdheid onder eigen verantwoordelijkheid uitoefent. Voorbeeld: art 10:13 Awb.
De delegans heeft deze bevoegdheid uit attributie verkregen. ( dit mag alleen als de wet dit toestaat)
Voorbeeld: art 163 PW afdeling 10.1.2 Awb. Delegatie mag alleen aan een ander bestuursorgaan en
niet alleen aan 1 persoon opzich.

Mandaat
De bevoegdheid om namens een bestuursorgaan een besluit te nemen (mandaat besluiten). De
bevoegde bestuursorgaan blijft verantwoordelijk. Voorbeeld: art. 10:1 Awb afdeling 10.1.1 Awb.

Er zijn 2 soorten grondrechten. bron grondrecht = grondwet
 Klassieke grondrechten (vrijheidsrechten of waarborgnormen) artikel 1 tot en met 18
KLASSIEKE grondrechten
 Sociale grondrechten (instructie normen en actieve opdracht aan overheid, de overheid
moet zich bemoeien)
Verschil goed kennen!

Klassieke grondrechten = overheid mag zich niet mengen in wat jij gelooft in religie of mening etc.
 Recht op gelijke behandelingen (art 1. GW)
 Recht om in het koninkrijk der Nederlanden te zijn en het land te verlaten (art. 2 GW)
 Recht om in Nederlandse overheidsdienst benoemd te kunnen worden (art. 3 GW)
 Kiesrecht (art. 4 GW)
 Recht van petitie (art.5 GW)
 Vrijheid van godsdienst en levensovertuiging (art 6 GW, art 9 evrm)
 Vrijheid van meningsuiting (art 7 GW, art 10 evrm)
Sociale grondrechten = zorgen ervoor dat de overheid wordt gestimuleerd op bijvoorbeeld recht op
sociale zekerheid, recht op genoeg werkgelegenheid etc. je kan dit niet afdwingen tegen over de
overheid omdat dit instructie normen zijn
 Voldoende werkgelegenheid (art 19 GW)
 Sociale zekerheid (art 20 GW)
 Een gezond leef milieu (art 21 GW)
 Goede gezondheidszorg, woongelegenheid en ontplooiingsmogelijkheden( art 22 GW)
 Voldoende onderwijs (art 23 GW)