Tijdvak 5. Ontdekkers en hervormers
5.1 De Renaissance (1300-1600)
KA’s:
- Het veranderde mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe
wetenschappelijke belangstelling
- De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid
De Medici en hun kunstenaars kregen een nieuw mens- en wereldbeeld (Italië, Florence)
Middeleeuwen: wereld was door God geschapen, maar in de handen van de duivel belandt.
Daarom moesten mensen zich van de wereld afwenden; memento mori (=gedenk te sterven)
Renaissance: wereld was door God geschapen en mensen genoten van de schoonheid ervan.
De mensen waren uitverkoren om de wereld te perfectioneren; carpe diem (=pluk de dag)
Italiaanse kunstenaars bestudeerden het klassieke erfgoed (= nalatenschap van de Grieks-Romeinse
cultuur) en probeerden deze kunst te overtreffen. Ze waren zo tevreden met het resultaat dat ze
vonden dat een nieuwe tijd was aangebroken: de renaissance (wedergeboorte vd oudheid).
Middeleeuwen = de tijd tussen oudheid en renaissance
In de renaissance begon de vroegmoderne tijd. (1500-1800)
1e eeuw hiervan = de tijd van ontdekkers en hervormers (1500-1600)
Architectuurstijl: leek op de oudheid (zuilen, ronde bogen), maar lichter en gracieuzer.
Schilderkunst: realistische 3D-schilderijen (= perspectief)
Beeldhouwkunst: levensechte personages (goed bestuderen gezichtsuitdrukkingen en houdingen)
Kunstenaars waren “beter” dan gewone mensen, omdat ze een verbeterde versie van de
natuur creëerden
Humanisten = geleerde die vanaf omstreeks 1500 klassieke teksten bestudeerde
Kritische denkwijze + universele mens (= mens die van alles verstand heeft) > Leonardo da Vinci
Klassieke teksten werden gebruikt voor onderwijs en opvoeding
Leerlingen zouden zich efficiënt en elegant kunnen uitdrukken en verstandige en beschaafde
mensen worden
Ontstaan humaniora = onderwijs dat was gericht op geesteswetenschappen
In de 16e eeuw werd de renaissance over Europa verspreid.
5.2 De Europese Expansie
KA:
- Het begin van de Europese overzeese expansie
Portugal veroverde in 1415 de Marokkaanse havenstad Cuesta.
Door deze inname zetten de Portugezen de reconquista buiten Europa voort (= christelijke
herovering van Spanje en Portugal)
Dit was het begin van de Europese expansie (= uitbreiding van activiteiten van Europeanen buiten
Europa vanaf omstreeks 1500)
5.1 De Renaissance (1300-1600)
KA’s:
- Het veranderde mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe
wetenschappelijke belangstelling
- De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid
De Medici en hun kunstenaars kregen een nieuw mens- en wereldbeeld (Italië, Florence)
Middeleeuwen: wereld was door God geschapen, maar in de handen van de duivel belandt.
Daarom moesten mensen zich van de wereld afwenden; memento mori (=gedenk te sterven)
Renaissance: wereld was door God geschapen en mensen genoten van de schoonheid ervan.
De mensen waren uitverkoren om de wereld te perfectioneren; carpe diem (=pluk de dag)
Italiaanse kunstenaars bestudeerden het klassieke erfgoed (= nalatenschap van de Grieks-Romeinse
cultuur) en probeerden deze kunst te overtreffen. Ze waren zo tevreden met het resultaat dat ze
vonden dat een nieuwe tijd was aangebroken: de renaissance (wedergeboorte vd oudheid).
Middeleeuwen = de tijd tussen oudheid en renaissance
In de renaissance begon de vroegmoderne tijd. (1500-1800)
1e eeuw hiervan = de tijd van ontdekkers en hervormers (1500-1600)
Architectuurstijl: leek op de oudheid (zuilen, ronde bogen), maar lichter en gracieuzer.
Schilderkunst: realistische 3D-schilderijen (= perspectief)
Beeldhouwkunst: levensechte personages (goed bestuderen gezichtsuitdrukkingen en houdingen)
Kunstenaars waren “beter” dan gewone mensen, omdat ze een verbeterde versie van de
natuur creëerden
Humanisten = geleerde die vanaf omstreeks 1500 klassieke teksten bestudeerde
Kritische denkwijze + universele mens (= mens die van alles verstand heeft) > Leonardo da Vinci
Klassieke teksten werden gebruikt voor onderwijs en opvoeding
Leerlingen zouden zich efficiënt en elegant kunnen uitdrukken en verstandige en beschaafde
mensen worden
Ontstaan humaniora = onderwijs dat was gericht op geesteswetenschappen
In de 16e eeuw werd de renaissance over Europa verspreid.
5.2 De Europese Expansie
KA:
- Het begin van de Europese overzeese expansie
Portugal veroverde in 1415 de Marokkaanse havenstad Cuesta.
Door deze inname zetten de Portugezen de reconquista buiten Europa voort (= christelijke
herovering van Spanje en Portugal)
Dit was het begin van de Europese expansie (= uitbreiding van activiteiten van Europeanen buiten
Europa vanaf omstreeks 1500)
