1
,Spelling van werkwoorden
- Twee of meer persoonsvormen
Bijhorende spellingregel: Kijk naar welk werkwoord de belangrijkste handeling in de zin aangeeft,
meestal is dit de eerste persoonsvorm.
Eventuele ezelsbrug: Kies de belangrijkste handeling.
- Algoritme werkwoordspelling
Bijhorende spellingregel: Een stappenplan om werkwoordsvormen correct te spellen, gebaseerd op
regels over stamveranderingen en uitgangen bij verschillende werkwoordstijden.
Eventuele ezelsbrug: Volg het stappenplan.
- Stam van het werkwoord
Bijhorende spellingregel: De vorm zonder uitgangen of voor- of achtervoegsels van een werkwoord.
Eventuele ezelsbrug: Haal alle toevoegingen weg.
- 'Je' achter de persoonsvorm
Bijhorende spellingregel: Als er 'je' achter de persoonsvorm staat, krijgt het werkwoord geen -t in de
tegenwoordige tijd en -de(n) in de verleden tijd.
Eventuele ezelsbrug: Je zet er geen -t bij, want 'je' zit er al bij.
- Gebiedende wijs
Bijhorende spellingregel: Bij de gebiedende wijs valt de -n van het hele werkwoord weg.
Eventuele ezelsbrug: Laat de -n achterwege bij gebiedende wijs.
- Tegenwoordige tijd
Bijhorende spellingregel: Het werkwoord krijgt een -t bij de derde persoon enkelvoud.
Eventuele ezelsbrug: Geef de derde persoon enkelvoud een -t cadeau.
- Verleden tijd: zwak
Bijhorende spellingregel: Voeg -de of -te toe aan de stam van het werkwoord.
Eventuele ezelsbrug: Deed of teed, dan heb je het goed.
2
, - Verleden tijd: zwak, met valse -f of -s
Bijhorende spellingregel: Als de stam van het werkwoord eindigt op -f, -s of -z, wordt hier in de
verleden tijd geen extra medeklinker meer aan toegevoegd.
Eventuele ezelsbrug: Als het eindigt op -f, -s of -z, blijft het zoals het is.
- Verleden tijd: sterk
Bijhorende spellingregel: Bij sterke werkwoorden wordt de verleden tijd gevormd door middel van
klinkerwisseling.
Eventuele ezelsbrug: Klinker verandert van stand, verleden tijd komt tot stand.
- 't Ex-kofschip
Bijbehorende spellingregel: 't Ex-kofschip is een ezelsbruggetje om te bepalen of een werkwoord in
de verleden tijd met een -d of een -t moet worden geschreven. Als de laatste letter van de stam van
het werkwoord voorkomt in 't Ex-kofschip (t, k, f, s, ch en p), dan krijgt het werkwoord in de verleden
tijd een -t. Zo niet, dan krijgt het werkwoord een -d.
Eventuele ezelsbrug: 't Ex-kofschip vaart over de zee van werkwoorden!
- Voltooid deelwoord
Bij horende spelling regel: Het voltooid deelwoord wordt gevormd door 'ge-' voor de stam van het
werkwoord te plaatsen, gevolgd door de juiste uitgang. Bijvoorbeeld: 'gelopen', 'gezegd'.
Eventuele ezelsbrug: Onthoud dat het voltooid deelwoord begint met 'ge-'.
- Voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord
Bij horende spelling regel: Bij het gebruik van het voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord
wordt er geen 'ge-' gebruikt. De uitgang wordt wel toegevoegd en is afhankelijk van het geslacht en
het aantal van het zelfstandig naamwoord waarnaar het voltooid deelwoord verwijst. Bijvoorbeeld:
'gebroken' wordt 'gebroken glas' of 'gebroken pennen'.
Eventuele ezelsbrug: Onthoud dat het voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord geen 'ge-' heeft
en dat de uitgang afhankelijk is van het zelfstandig naamwoord waarnaar het verwijst.
- Onvoltooid deelwoord
Bij horende spelling regel: Het onvoltooid deelwoord wordt gevormd door '-en' achter de stam van
het werkwoord te plaatsen. Bijvoorbeeld: 'lopend', 'zwemmend'.
Eventuele ezelsbrug: Onthoud dat het onvoltooid deelwoord eindigt op '-en'.
3
,Spelling van werkwoorden
- Twee of meer persoonsvormen
Bijhorende spellingregel: Kijk naar welk werkwoord de belangrijkste handeling in de zin aangeeft,
meestal is dit de eerste persoonsvorm.
Eventuele ezelsbrug: Kies de belangrijkste handeling.
- Algoritme werkwoordspelling
Bijhorende spellingregel: Een stappenplan om werkwoordsvormen correct te spellen, gebaseerd op
regels over stamveranderingen en uitgangen bij verschillende werkwoordstijden.
Eventuele ezelsbrug: Volg het stappenplan.
- Stam van het werkwoord
Bijhorende spellingregel: De vorm zonder uitgangen of voor- of achtervoegsels van een werkwoord.
Eventuele ezelsbrug: Haal alle toevoegingen weg.
- 'Je' achter de persoonsvorm
Bijhorende spellingregel: Als er 'je' achter de persoonsvorm staat, krijgt het werkwoord geen -t in de
tegenwoordige tijd en -de(n) in de verleden tijd.
Eventuele ezelsbrug: Je zet er geen -t bij, want 'je' zit er al bij.
- Gebiedende wijs
Bijhorende spellingregel: Bij de gebiedende wijs valt de -n van het hele werkwoord weg.
Eventuele ezelsbrug: Laat de -n achterwege bij gebiedende wijs.
- Tegenwoordige tijd
Bijhorende spellingregel: Het werkwoord krijgt een -t bij de derde persoon enkelvoud.
Eventuele ezelsbrug: Geef de derde persoon enkelvoud een -t cadeau.
- Verleden tijd: zwak
Bijhorende spellingregel: Voeg -de of -te toe aan de stam van het werkwoord.
Eventuele ezelsbrug: Deed of teed, dan heb je het goed.
2
, - Verleden tijd: zwak, met valse -f of -s
Bijhorende spellingregel: Als de stam van het werkwoord eindigt op -f, -s of -z, wordt hier in de
verleden tijd geen extra medeklinker meer aan toegevoegd.
Eventuele ezelsbrug: Als het eindigt op -f, -s of -z, blijft het zoals het is.
- Verleden tijd: sterk
Bijhorende spellingregel: Bij sterke werkwoorden wordt de verleden tijd gevormd door middel van
klinkerwisseling.
Eventuele ezelsbrug: Klinker verandert van stand, verleden tijd komt tot stand.
- 't Ex-kofschip
Bijbehorende spellingregel: 't Ex-kofschip is een ezelsbruggetje om te bepalen of een werkwoord in
de verleden tijd met een -d of een -t moet worden geschreven. Als de laatste letter van de stam van
het werkwoord voorkomt in 't Ex-kofschip (t, k, f, s, ch en p), dan krijgt het werkwoord in de verleden
tijd een -t. Zo niet, dan krijgt het werkwoord een -d.
Eventuele ezelsbrug: 't Ex-kofschip vaart over de zee van werkwoorden!
- Voltooid deelwoord
Bij horende spelling regel: Het voltooid deelwoord wordt gevormd door 'ge-' voor de stam van het
werkwoord te plaatsen, gevolgd door de juiste uitgang. Bijvoorbeeld: 'gelopen', 'gezegd'.
Eventuele ezelsbrug: Onthoud dat het voltooid deelwoord begint met 'ge-'.
- Voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord
Bij horende spelling regel: Bij het gebruik van het voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord
wordt er geen 'ge-' gebruikt. De uitgang wordt wel toegevoegd en is afhankelijk van het geslacht en
het aantal van het zelfstandig naamwoord waarnaar het voltooid deelwoord verwijst. Bijvoorbeeld:
'gebroken' wordt 'gebroken glas' of 'gebroken pennen'.
Eventuele ezelsbrug: Onthoud dat het voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord geen 'ge-' heeft
en dat de uitgang afhankelijk is van het zelfstandig naamwoord waarnaar het verwijst.
- Onvoltooid deelwoord
Bij horende spelling regel: Het onvoltooid deelwoord wordt gevormd door '-en' achter de stam van
het werkwoord te plaatsen. Bijvoorbeeld: 'lopend', 'zwemmend'.
Eventuele ezelsbrug: Onthoud dat het onvoltooid deelwoord eindigt op '-en'.
3
