Hoofdstuk 1
Ieder mens heeft belangen die hij probeert te realiseren, dit zorgt voor belangentegenstelling.
Belangentegenstelling is basis van al dan niet omvangrijke juridische problemen. Je neemt gelijktijdig
deel aan verschillende maatschappelijke verbanden.
Eigenrichting = in een geschil je gelijk halen door zelf geweld te gebruiken. Het recht van de sterkste
geldt dan. Eigenrichting is niet geoorloofd. In beginsel alleen overheid mag recht met behulp van
geweld waarborgen = monopolie van rechtshandhaving met behulp van dwangmiddelen.
Bij hoge uitzondering mag een burger zijn probleem via eigenrichting oplossen als de wet
uitdrukkelijk in een specifieke situatie de bevoegdheid tot eigenrichting geeft. Om onrechtmatige
eigenrichting te voorkomen kunnen partijen die een probleem hebben dit voorleggen aan de rechter.
Rechters hebben eigen terrein waarop zij rechtspreken, lid van zittende magistratuur omdat rechters
in rechtszaal blijven zitten als zij aan het woord zijn. Te lezen in wet RO en grondwet.
Hoe wordt een juridisch probleem bekeken
1. Rechtbank (11 locaties) eerste gerecht. Meervoudige kamers (3 rechters), enkelvoudige
rechter = kantonrechter + politierechter, Niet eens dan hoger beroep
2. Gerechtshof = hoger beroep (4 locaties), rechters = raadsheren = meervoudige kamer.
Eenvoudige zaken door 1 raadsheer. Niet eens met arrest dan in cassatie
3. Hoge raad = (1 locatie), in cassatie, rechter = raadsheer, 5 raadsheren, uitspraak is arrest
Bij hoger beroep kijkt rechter of in rechtbank feiten goed beoordeeld zijn en voldoende bewijs,
uitspraak komt in plaats van vonnis. Cassatie wordt er gekeken of de lagere rechter het recht juist
heeft toegepast, niet goed toegepast dan zaak terugverwezen naar lagere rechter.
Sanctie op niet naleven van rechtsregel = middel om naleving af te dwingen of als straf. Recht heeft
doel samenleving rechtvaardig, vreedzaam en efficiënt te ordenen. College van burgemeester en
wethouders kan last onder dwangsom opleggen aan overtreder, Nier eens met besluit kan
aangesproken partij grieven aan rechter voorleggen.
Geen sanctie dan burgers minder enthousiast om zich te houden aan regel. Soms geen sanctie maar
wel rechtsregel.