Samenvatting kennistoets
praktijk:
Communicatie:
Week 1:
Gespreksvaardigheden:
Luistervaardigheden: door het toepassen van luistervaardigheden laat je de cliënt merken dat je hem
hoort en begrijpt. Hebben met name een belangrijke functie tijdens de fase van het diëtistisch
onderzoek.
- Aandachtgevend gedrag: bestaat uit non-verbaal en verbaal gedrag. Dit om de cliënt aan te
moedigen om door te praten en te laten zien dat je luistert. Het mag niet zo vaak voorkomen
dat de cliënt afgeleid wordt in zijn verhaal.
- Vragen stellen: vragen kunnen open of gesloten zijn en in het onderwerp verdiepen (E-in-
vraag) of over een ander onderwerp beginnen (E-ex-vraag).
- Doorvragen: dit houdt in dat je meer nauwkeurig en precies wilt weten wat de cliënt bedoelt.
- Parafraseren: kort in eigen woorden een weergave geven van de belangrijkste inhoudelijke
informatie die de cliënt juist daarvoor heeft gegeven.
- Reflecteren van gevoel: het kort in eigen woorden weergeven van de belangrijkste gevoelens
die in de woorden van de cliënt doorklinken en uit de houding van de cliënt naar voren
komen.
- Concretiseren: is een samengestelde vaardigheid, de hiervoor genoemde vaardigheden
kunnen ertoe bijdragen dat concretiseren plaatsvindt. Het gaat vooral om het achterhalen
van specifieke en concrete informatie.
- Samenvatten: een weergave in eigen woorden van de belangrijkste elementen van het
verhaal van de cliënt.
Nuancerende vaardigheden:
Helpen de cliënt om meer inzicht te verkrijgen in problemen en met het veranderende perspectief op
de huidige situatie doelen helder voor ogen te krijgen.
- Nuancerende empathie: door begrip tonen, door gevoelens te reflecteren, bied je bij
nuancerende empathie ook verdergaand inzicht in wat er in de cliënt omgaat.
- Confronteren: verschillen in het gedrag van de cliënt weergeven. Om de cliënt inzicht te
geven.
- Positief heretiketteren: het toekennen van gunstige betekenis door de diëtist aan de als
negatief ervaren klachten en problemen van de cliënt.
- Geven van informatie: het is noodzakelijk dat de cliënt de informatie begrijpt en onthoudt.
Informatie wordt beter begrepen als ze concreet is, in begrijpelijke taal wordt verstrekt en
aan het begripsvermogen van de cliënt is aangepast.
Regulerende vaardigheden:
Voor een gestructureerd verloop van het gesprek is duidelijkheid over de gang van zaken nodig.
- Openen van het gesprek
- Terugkoppelen naar begindoelen: om te zorgen voor haalbare doelen en deze effectief te
bewaken en na te streven.
, - Situatie verduidelijken: met als doel om onduidelijkheden of misverstanden ter sprake te
brengen, met name wanneer verwachtingen niet meer op elkaar afgestemd zijn.
- Hardop denken: de diëtist spreekt zijn gedachten hardop uit. Niet alleen de uiteindelijke
conclusies, maar ook de observaties, gedachten en overwegingen worden aan de cliënt
verteld.
- Structureren: het ordenen en leiden van het gesprek. Deze acties hebben de bedoeling de lijn
van het gesprek vast te houden en het gesprek efficiënt te laten verlopen.
Feedback:
Methode van Kapok:
Stap 1: Gedrag: ik zie
Stap 2: Indruk: ik denk
Stap 3: Effect: ik voel
Motiverende gespreksvoering is een op samenwerking gerichte gespreksstijl die iemands eigen
motivatie en bereidheid tot verandering versterkt.
Week 2 of 3:
Gemotiveerde gespreksvoering:
- Samenwerking: de verhouding tussen hulpverlener en cliënt is een gelijkwaardig
partnerschap.
- Compassie: hiermee wordt bedoeld dat het welbevinden van de cliënt ten alle tijden voorop
staat. Empathie is een voorwaarde voor compassie.
- Evocatie: de hulpverlener nodigt de cliënt vooral uit zijn eigen motivatie te ontdekken. Het
gaat om het activeren van de eigen intrinsieke motivatie en mogelijkheden voor verandering.
- Acceptatie: de hulpverlener accepteert onvoorwaardelijk dat mensen zelf in staat zijn keuzes
te maken.
Basistechnieken van motiverende gespreksvoering:
- Open vragen stellen: Open vragen zijn breder en geven de cliënt meer vrijheid om te
reageren terwijl jij als hulpverlener de mogelijkheid hebt om te luisteren en observeren.
- Reflectief luisteren: ingaan op wat de cliënt vertelt. De hulpverlener herhaalt of brengt onder
woorden wat hij/zij denkt dat de cliënt bedoelt te zeggen of non-verbaal uitdrukt.
Verschillende soorten reflecties:
Eenvoudige reflecties: deze gaan meer over wat er letterlijk is gezegd (herhalen of
herformuleren).
Complexe reacties
- Bevestigen: het uitspreken van waardering en begrip en het erkennen van kwaliteit bij de
cliënt.
- Samenvatten:
De cliënt ervaart dat er goed geluisterd wordt
Als hulpverlener kun je checken of je goed hebt begrepen wat er tot nu toe is besproken.
Als hulpverlener helpt het je om goed te luisteren, tijdens een samenvatting zet je voor
jezelf alles nogmaals op een rij
Het brengt rust in het gesprek
Het geeft ordening aan: wat is er besproken en wat nog niet
praktijk:
Communicatie:
Week 1:
Gespreksvaardigheden:
Luistervaardigheden: door het toepassen van luistervaardigheden laat je de cliënt merken dat je hem
hoort en begrijpt. Hebben met name een belangrijke functie tijdens de fase van het diëtistisch
onderzoek.
- Aandachtgevend gedrag: bestaat uit non-verbaal en verbaal gedrag. Dit om de cliënt aan te
moedigen om door te praten en te laten zien dat je luistert. Het mag niet zo vaak voorkomen
dat de cliënt afgeleid wordt in zijn verhaal.
- Vragen stellen: vragen kunnen open of gesloten zijn en in het onderwerp verdiepen (E-in-
vraag) of over een ander onderwerp beginnen (E-ex-vraag).
- Doorvragen: dit houdt in dat je meer nauwkeurig en precies wilt weten wat de cliënt bedoelt.
- Parafraseren: kort in eigen woorden een weergave geven van de belangrijkste inhoudelijke
informatie die de cliënt juist daarvoor heeft gegeven.
- Reflecteren van gevoel: het kort in eigen woorden weergeven van de belangrijkste gevoelens
die in de woorden van de cliënt doorklinken en uit de houding van de cliënt naar voren
komen.
- Concretiseren: is een samengestelde vaardigheid, de hiervoor genoemde vaardigheden
kunnen ertoe bijdragen dat concretiseren plaatsvindt. Het gaat vooral om het achterhalen
van specifieke en concrete informatie.
- Samenvatten: een weergave in eigen woorden van de belangrijkste elementen van het
verhaal van de cliënt.
Nuancerende vaardigheden:
Helpen de cliënt om meer inzicht te verkrijgen in problemen en met het veranderende perspectief op
de huidige situatie doelen helder voor ogen te krijgen.
- Nuancerende empathie: door begrip tonen, door gevoelens te reflecteren, bied je bij
nuancerende empathie ook verdergaand inzicht in wat er in de cliënt omgaat.
- Confronteren: verschillen in het gedrag van de cliënt weergeven. Om de cliënt inzicht te
geven.
- Positief heretiketteren: het toekennen van gunstige betekenis door de diëtist aan de als
negatief ervaren klachten en problemen van de cliënt.
- Geven van informatie: het is noodzakelijk dat de cliënt de informatie begrijpt en onthoudt.
Informatie wordt beter begrepen als ze concreet is, in begrijpelijke taal wordt verstrekt en
aan het begripsvermogen van de cliënt is aangepast.
Regulerende vaardigheden:
Voor een gestructureerd verloop van het gesprek is duidelijkheid over de gang van zaken nodig.
- Openen van het gesprek
- Terugkoppelen naar begindoelen: om te zorgen voor haalbare doelen en deze effectief te
bewaken en na te streven.
, - Situatie verduidelijken: met als doel om onduidelijkheden of misverstanden ter sprake te
brengen, met name wanneer verwachtingen niet meer op elkaar afgestemd zijn.
- Hardop denken: de diëtist spreekt zijn gedachten hardop uit. Niet alleen de uiteindelijke
conclusies, maar ook de observaties, gedachten en overwegingen worden aan de cliënt
verteld.
- Structureren: het ordenen en leiden van het gesprek. Deze acties hebben de bedoeling de lijn
van het gesprek vast te houden en het gesprek efficiënt te laten verlopen.
Feedback:
Methode van Kapok:
Stap 1: Gedrag: ik zie
Stap 2: Indruk: ik denk
Stap 3: Effect: ik voel
Motiverende gespreksvoering is een op samenwerking gerichte gespreksstijl die iemands eigen
motivatie en bereidheid tot verandering versterkt.
Week 2 of 3:
Gemotiveerde gespreksvoering:
- Samenwerking: de verhouding tussen hulpverlener en cliënt is een gelijkwaardig
partnerschap.
- Compassie: hiermee wordt bedoeld dat het welbevinden van de cliënt ten alle tijden voorop
staat. Empathie is een voorwaarde voor compassie.
- Evocatie: de hulpverlener nodigt de cliënt vooral uit zijn eigen motivatie te ontdekken. Het
gaat om het activeren van de eigen intrinsieke motivatie en mogelijkheden voor verandering.
- Acceptatie: de hulpverlener accepteert onvoorwaardelijk dat mensen zelf in staat zijn keuzes
te maken.
Basistechnieken van motiverende gespreksvoering:
- Open vragen stellen: Open vragen zijn breder en geven de cliënt meer vrijheid om te
reageren terwijl jij als hulpverlener de mogelijkheid hebt om te luisteren en observeren.
- Reflectief luisteren: ingaan op wat de cliënt vertelt. De hulpverlener herhaalt of brengt onder
woorden wat hij/zij denkt dat de cliënt bedoelt te zeggen of non-verbaal uitdrukt.
Verschillende soorten reflecties:
Eenvoudige reflecties: deze gaan meer over wat er letterlijk is gezegd (herhalen of
herformuleren).
Complexe reacties
- Bevestigen: het uitspreken van waardering en begrip en het erkennen van kwaliteit bij de
cliënt.
- Samenvatten:
De cliënt ervaart dat er goed geluisterd wordt
Als hulpverlener kun je checken of je goed hebt begrepen wat er tot nu toe is besproken.
Als hulpverlener helpt het je om goed te luisteren, tijdens een samenvatting zet je voor
jezelf alles nogmaals op een rij
Het brengt rust in het gesprek
Het geeft ordening aan: wat is er besproken en wat nog niet
