H1 Sociale psychiatrie
1.1 Inleiding
Kenmerkend voor de sociale psychiatrie is het systeemdenken: sociale, psychologische en
biologische systemen zijn met elkaar verbonden.
Sociale psychiatrie gaat over het verband tussen psychiatrie en maatschappelijke opvattingen.
Categoraal denken: iemand heeft een stoornis, ja of nee.
Dimensioneel denken: iemand heeft verschijnselen van een stoornis en wel in een bepaalde mate.
Denken in stadia: iemand verkeert in een bepaald (voor)stadium van de stoornis.
In de sociale psychiatrie wordt het biopsychosociale model gehanteerd.
1.3 Psychosociale factoren en etiologie
De kans op het krijgen van een psychiatrische aandoening is multifactorieel bepaald: beïnvloed door
een grote diversiteit aan neurobiologische, psychologische en sociale factoren. Het gaat om factoren
op het niveau van het individu, zijn directe omgeving en ook de macrosociale omgeving.
Er zijn negatieve risicofactoren, die de kans op een psychiatrische aandoening vergroten. Maar er zijn
ook beschermende factoren die de kans op een aandoening verkleinen.
Een beschermende factor is een veilige hechting. Veilige hechting is bevorderend voor het ontstaan
van resilience of sense of coherence (soc). Resilience (veerkracht): het gaat om het vermogen van
een mens of een sociaal systeem om zich te ontwikkelen onder moeilijke omstandigheden.
Soc betreft de eigenschap om tegenstrijdige ervaringen te kunnen integreren tot een samenhangend
geheel en daarmee een betekenis te geven. Soc is opgebouwd uit drie vaardigheden: informatie
ordenen en verhelderen (comprehensibility), adequaat omgaan met situaties (manageability) en de
beleving het eigen leven actief te kunnen vormgeven (meaningfulness).
H8 Integrale zorg en het biopsychosociale model als
diagnostisch instrument
8.2 Beleid
Macroniveau: paradigmaverschuiving
Op macroniveau kunnen we stellen dat de integratie van de psychiatrie in de algemene geneeskunde
en de maatschappij sterk is verbeterd door het rapport ‘Zorg van velen’ dat uitkwam in 2002. Dit
rapport maakte onderscheid tussen behandeling (cure) en verzorging (care) van psychiatrisch
patiënten. Dit was een nieuwe benadering omdat dit onderscheid eerder niet werd gemaakt en
omdat het onderscheid maken expliciet maakte dat psychische stoornissen goed te behandelen
waren.
De zorg voor psychiatrisch patiënten werd een verantwoordelijkheid voor de samenleving als geheel:
een zorg van velen.
Deze twee gedachtelijnen (geneesbaarheid en zorg door meer partijen) betekenden een verschuiving
in het paradigma voor de psychiatrie in Nederland.
Mesoniveau
Op mesoniveau heeft de integratie van de psychiatrie in de algemene geneeskunde het afgelopen
decennium vorderingen gemaakt in drie domeinen: dat van de eerste lijn, dat van het algemene
ziekenhuis, en dat van de bedrijfsgeneeskunde.
1.1 Inleiding
Kenmerkend voor de sociale psychiatrie is het systeemdenken: sociale, psychologische en
biologische systemen zijn met elkaar verbonden.
Sociale psychiatrie gaat over het verband tussen psychiatrie en maatschappelijke opvattingen.
Categoraal denken: iemand heeft een stoornis, ja of nee.
Dimensioneel denken: iemand heeft verschijnselen van een stoornis en wel in een bepaalde mate.
Denken in stadia: iemand verkeert in een bepaald (voor)stadium van de stoornis.
In de sociale psychiatrie wordt het biopsychosociale model gehanteerd.
1.3 Psychosociale factoren en etiologie
De kans op het krijgen van een psychiatrische aandoening is multifactorieel bepaald: beïnvloed door
een grote diversiteit aan neurobiologische, psychologische en sociale factoren. Het gaat om factoren
op het niveau van het individu, zijn directe omgeving en ook de macrosociale omgeving.
Er zijn negatieve risicofactoren, die de kans op een psychiatrische aandoening vergroten. Maar er zijn
ook beschermende factoren die de kans op een aandoening verkleinen.
Een beschermende factor is een veilige hechting. Veilige hechting is bevorderend voor het ontstaan
van resilience of sense of coherence (soc). Resilience (veerkracht): het gaat om het vermogen van
een mens of een sociaal systeem om zich te ontwikkelen onder moeilijke omstandigheden.
Soc betreft de eigenschap om tegenstrijdige ervaringen te kunnen integreren tot een samenhangend
geheel en daarmee een betekenis te geven. Soc is opgebouwd uit drie vaardigheden: informatie
ordenen en verhelderen (comprehensibility), adequaat omgaan met situaties (manageability) en de
beleving het eigen leven actief te kunnen vormgeven (meaningfulness).
H8 Integrale zorg en het biopsychosociale model als
diagnostisch instrument
8.2 Beleid
Macroniveau: paradigmaverschuiving
Op macroniveau kunnen we stellen dat de integratie van de psychiatrie in de algemene geneeskunde
en de maatschappij sterk is verbeterd door het rapport ‘Zorg van velen’ dat uitkwam in 2002. Dit
rapport maakte onderscheid tussen behandeling (cure) en verzorging (care) van psychiatrisch
patiënten. Dit was een nieuwe benadering omdat dit onderscheid eerder niet werd gemaakt en
omdat het onderscheid maken expliciet maakte dat psychische stoornissen goed te behandelen
waren.
De zorg voor psychiatrisch patiënten werd een verantwoordelijkheid voor de samenleving als geheel:
een zorg van velen.
Deze twee gedachtelijnen (geneesbaarheid en zorg door meer partijen) betekenden een verschuiving
in het paradigma voor de psychiatrie in Nederland.
Mesoniveau
Op mesoniveau heeft de integratie van de psychiatrie in de algemene geneeskunde het afgelopen
decennium vorderingen gemaakt in drie domeinen: dat van de eerste lijn, dat van het algemene
ziekenhuis, en dat van de bedrijfsgeneeskunde.
