2.5C Deviantie en criminaliteit (22/23)
Probleem 1: wat is criminaliteit...............................................................................................1
Probleem 2: mensbeelden......................................................................................................5
Probleem 3: zinvol of zinloos geweld....................................................................................11
Probleem 4: Cyberpesten, -criminaliteit, sextortion en sexting.............................................16
Probleem 5: integrale aanpak jeugdgroepen........................................................................23
Probleem 6: Marokkaans-Nederlandse jongeren..................................................................30
Probleem 7: radicalisering....................................................................................................35
Probleem 8: criminaliteit bij illegalen.....................................................................................44
Tips tentamen van Tutor:
- colleges
- 1e zeven problemen
- Theorieën globaal en voorbeelden kunnen bedenken
- Voorbeeld vragen kijken
Probleem 1: wat is criminaliteit
LD1: Wat is criminaliteit? (deviante, in de sociale context, normen en waarden)
Wat we crimineel noemen hangt volgens Kolthoff af van:
- De gevolgen die het heeft op de slachtoffers van de samenleving
- De (morele) opvattingen van de machthebber
- De publieke mening
- De context waarin het gedrag plaatsvindt
Dit kan in de loop van de tijd veranderen. De grens tussen crimineel en niet-crimineel is
vaag. Wel onderscheid criminaliteit zich van andere gedragingen in dat het strafbaar is. Dit is
bijv. bij deviantie niet. (Kolthoff)
Toepassingsopdracht: context, tijd plaats is belangrijk voor wat als strafbaar wordt gezien
of niet
Definities van criminaliteit (Becker):
- Definitie volgens Bonger: een ernstige antisociale handeling, waarop de staat door
toevoeging van leed (straf of maatregel) reageert. Dus staat treed door middel van
straf op. Ging verder op Durkheim
- Definitie volgens Sellin: een van de vele verschijningsvormen van
regeloverschrijdend gedrag
- Definitie volgens Sutherland: Het maken en breken van wetten en hoe de
maatschappij hier op reageert.
- Meeste wetenschappers: gedrag dat strafbaar is gesteld in een formele wet.
(Strafrechtelijke visie)
- Kritiek: te eenvoudig (Kolthoff)
, - Volgens Newborn: criminaliteit is een schending van het strafrecht. Het is een
handeling wat kan leiden tot straf of vervolging. Criminaliteit wordt bepaald door
cultuur en sociale interactie (sociaal wetenschappelijke visie)
- Kritiek van Zedner (zie notulen) (Newburn)
Ontwikkeling van het begrip:
Eerst (19e eeuw; Garfalo) werd het crimineel gedrag gekoppeld aan religieuze gedachten en
zonden. Daarna (20e eeuw; Durkheim) werd crimineel gedrag gekoppeld aan culturele en
maatschappelijke ontwikkelingen
Criminaliteit
- Decriminaliseren: iets wat vroeger strafbaar was, nu niet meer strafbaar maken (ijv.
overspel)
- Criminaliseren: iets wat vroeger niet strafbaar was, nu wel strafbaar maken (bijv.
verkrachting binnen het huwelijk, huiselijk geweld, tijdelijk huisverbod, economisch
getinte delicten zoals omkoping ambtenaren) (Kolthoff)
- Witteboordencriminaliteit volgens Sutherland: selectieve wetgeving door de
wetgever. Grote dieven met een hoge status worden minder snel bestraft dan de
kleine dieven (bijv. misdaad in het bedrijfsleven, terwijl dit meer schade kan hebben
voor de maatschappij dan bij diefstal) (Swaaningen)
Criminaliteit uitoefenen als sociaal construct
- Criminaliteit zien als het toepassen van een label in bepaalde omstandigheden aan
bepaalde daden. Het suggereert dat misdaad het product is van cultureel bepaalde
sociale interactie
- Sociaal constructionisme:
- Labeling: om daden of mensen te labelen als crimineel is een bepaalde mate
van macht nodig.
- Nils Christie: radicale versie van sociaal constructionisme. ‘’Misdaad bestaat
niet, alleen daden bestaan. Daden hebben vaak verschillende betekenissen
in verschillende sociale kaders. Onze data is de daden en de betekenis die
daaraan gegeven wordt. Welke sociale condities bevorderen of voorkomen
dat de daden als misdaad gelabeld worden’’ (Newburn)
- Het idee dat criminaliteit als sociaal fenomeen de uitkomst of het product is van de
onderhandeling tussen mensen die leven in complexe sociale groepen
Deviantie:
- = afwijkend gedrag
- Ontstaat doordat sociale groepen regels formuleren. Als deze regels worden
overtreden levert dit deviantie op. Deze regels worden toegepast op gedragingen en
bepaalde mensen worden bestempeld als buitenstaanders. Dus de context is
belangrijk. Wat in de ene context als normaal gezien wordt door de sociale groepen,
is in een andere context deviant
- Definities (Becker): deviantie is het gevolg van de reacties van anderen
- Statistisch: Alles wat te sterk afwijkt van het gemiddelde
- Kritiek: te simpel. Bijv. roodharige mensen wijken ook af van het
gemiddelde, dan zouden zij ook deviant zijn
- Pathologisch: de aanwezigheid van een ziekte, geen gezond gedrag
- Kritiek: gezond gedrag is subjectief. Meningen verschillen wat dat is
, -Functioneel: Onderscheid tussen kenmerken van de samenleving die
stabiliteit bevorderen (functioneel) en kenmerken die de stabiliteit verstoren
(disfunctioneel)
- Kritiek: Lastig om in de praktijk te specificeren wat functioneel en wat
disfunctioneel is
- Relativistisch: Het niet naleven van groepsregels. Wanneer deze beschreven
staan, kan er duidelijk worden aangegeven of er sprake is van deviant gedrag
of niet.
- Kritiek:Is lastig omdat er veel verschillende soorten groepen bestaan.
Er zijn dus verschillen in de visies over de regels.
- Kenmerken:
- Afhankelijk van de reactie
- Factoren die de reactie kunnen beïnvloeden: tijd, hoe de regels
worden toegepast en tot welke sociale groep je behoort
- De samenleving bepaald wat deviant gedrag is
- Geen homogene categorie: diversiteit in de mensen die deviant gedrag
vertonen. Dus niet één bepaald soort mens die deviant gedrag vertoond.
- Als outsiders gelabeld en weten hoe het voelt om outsider te zijn
Sociaal constructivistisch:
- Nils Christie
- Labeling Theorie van Becker
- Tijd, context
- Conflictperspectief
Nils Christie: over criminaliteit
Criminaliteit als één begrip bestaat niet. Er zou meer gespecificeerd moeten worden
wanneer we het over criminaliteit hebben. Bepaalde daden zijn in bepaalde contexten een
misdaad maar in andere contexten weer niet. Het hangt dus af van de sociale context
- Suitable enemy: Een individu is makkelijker een slachtoffer. Een makkelijk slachtoffer
moet zijn:
- Niet te machtig
- Moet gevaarlijk overkomen
- Is in staat om mensen angst in te boezemen
Kan je tegenover een crimineel uit de witteboordencriminaliteit plaatse
Labeling theorie (Becker): over deviantie
- Labeling is het geen dat gedrag van andere gedragingen onderscheid. Deviantie is
geen kenmerk van het gedrag van de betrokkene, maar een gevolg van de reacties
van anderen.
- Outsider: Deviant gedrag komt niet voort uit de handeling zelf, maar uit hoe anderen
op de handeling reageren. Wanneer iemand sociale regels overtreed, dan wordt hij
door de sociale groep gezien als een outsider (hij wordt gelabeld). Een outsider is
iemand die niet kan worden toevertrouwd om volgens de regels van de groep te
leven
- Drie fasen: regels maken door de sociale groep → regels toepassen
op bepaalde personen → etiket buitenstaanders
, Blue laws: formele wetten die nog steeds in de wet staan, maar die niet meer worden
gebruikt.
Deviante amplicatie: media aandacht
Swaaningen:
Beschrijft de ontwikkeling van het begrip van criminaliteit door de jaren heen. Kijkt naar
welke normen en waarden belangrijk zijn door de tijd heen
- Durkheim: Criminaliteit is een inbreuk op de collectieve norm en de morele waarden.
Er moet dus niet alleen naar de morele waarden gekeken worden, maar ook naar de
maatschappelijke schade
- Bonger: Ziet criminaliteit als een subcategorie van immorele en maatschappelijk
schadelijke handelingen waartegen de overheid d.m.v. straf optreedt. Criminaliteit is
een ernstige antisociale handeling waarop de staat door toevoeging van leed (Straf)
reageert. Ging verder op Durkheim met: Het is dus alleen een misdaad als het
bestraft wordt. Waarom is dit niet strafrechtelijk?
- Sellin: Criminaliteit is een van de vele verschijningsvormen van regeloverschrijdend
gedrag. Criminologen moeten alle gedragsnormen bestuderen, dus niet alleen
criminaliteit. Nieuwkomers (in maatschappij) kunnen met hun gedragsnormen botsen
met de normen en regelgeving van het land van aankomst. Dus normen zijn
cultuur-, tijds- en plaatsgebonden
- Sociale controle (Black):
- Neutraliseringstechniek: theorie van Becker over criminaliteit: Het goedpraten
van gedrag. Bijv. dat ze spanning en sensatie nodig hebben en daardoor hier
naar opzoek gaan.
- Criminelen geven bij sociale controle als verklaring voor hun gedrag dat ze er
een goede daad mee verrichten of ze praten de daad goed.
- Voorbeelden:
- Politie die buitenproportioneel hard optreedt om de orde te herstellen
of relschoppers een lesje te leren
- Afrekeningen binnen het criminele milieu kan criminaliteit gebruikt
worden voor sociale controle. bijv. bij verraad of wanneer iemand niet
betaald heeft, je kan iemand immers niet voor de rechter slepen.
- Het vermoorden van prostituees of homoseksuele omdat zij hun
levenswijze afwijzen, of macho’s die hun vrouw vermoorden omdat zij
vinden dat de vrouw zich onzedig gedraagt.
- Vier scenario’s waarin criminaliteit wordt gepleegd om sociale controle uit te
oefenen
- Wanneer recht niet beschikbaar is (bijv. criminele circuit waarbij
iemand niet betaald)
- Wanneer men tegen een invloedrijk persoon of instelling moet strijden.
Of wanneer men een ongeloofwaardig verhaal heeft en de
succeskansen bij de rechter afnemen
- Wanneer het recht te laat komt (Bijv. als je op straat in elkaar
geslagen wordt en er geen politie in de buurt is, maar een omstander
je komt helpen en daarbij veel geweld gebruikt)
- Onbevredigende uitkomst van een juridische procedure. Bijv. bij te
lichte straffing of vrijkomen door procedurele fouten
- Belangrijk is dat er geen onschuldige buitenstaanders getroffen worden.
Enkel mensen die het ‘verdienen’, boontje komt om zijn loontje, eigen schuld
dikke bult.
Probleem 1: wat is criminaliteit...............................................................................................1
Probleem 2: mensbeelden......................................................................................................5
Probleem 3: zinvol of zinloos geweld....................................................................................11
Probleem 4: Cyberpesten, -criminaliteit, sextortion en sexting.............................................16
Probleem 5: integrale aanpak jeugdgroepen........................................................................23
Probleem 6: Marokkaans-Nederlandse jongeren..................................................................30
Probleem 7: radicalisering....................................................................................................35
Probleem 8: criminaliteit bij illegalen.....................................................................................44
Tips tentamen van Tutor:
- colleges
- 1e zeven problemen
- Theorieën globaal en voorbeelden kunnen bedenken
- Voorbeeld vragen kijken
Probleem 1: wat is criminaliteit
LD1: Wat is criminaliteit? (deviante, in de sociale context, normen en waarden)
Wat we crimineel noemen hangt volgens Kolthoff af van:
- De gevolgen die het heeft op de slachtoffers van de samenleving
- De (morele) opvattingen van de machthebber
- De publieke mening
- De context waarin het gedrag plaatsvindt
Dit kan in de loop van de tijd veranderen. De grens tussen crimineel en niet-crimineel is
vaag. Wel onderscheid criminaliteit zich van andere gedragingen in dat het strafbaar is. Dit is
bijv. bij deviantie niet. (Kolthoff)
Toepassingsopdracht: context, tijd plaats is belangrijk voor wat als strafbaar wordt gezien
of niet
Definities van criminaliteit (Becker):
- Definitie volgens Bonger: een ernstige antisociale handeling, waarop de staat door
toevoeging van leed (straf of maatregel) reageert. Dus staat treed door middel van
straf op. Ging verder op Durkheim
- Definitie volgens Sellin: een van de vele verschijningsvormen van
regeloverschrijdend gedrag
- Definitie volgens Sutherland: Het maken en breken van wetten en hoe de
maatschappij hier op reageert.
- Meeste wetenschappers: gedrag dat strafbaar is gesteld in een formele wet.
(Strafrechtelijke visie)
- Kritiek: te eenvoudig (Kolthoff)
, - Volgens Newborn: criminaliteit is een schending van het strafrecht. Het is een
handeling wat kan leiden tot straf of vervolging. Criminaliteit wordt bepaald door
cultuur en sociale interactie (sociaal wetenschappelijke visie)
- Kritiek van Zedner (zie notulen) (Newburn)
Ontwikkeling van het begrip:
Eerst (19e eeuw; Garfalo) werd het crimineel gedrag gekoppeld aan religieuze gedachten en
zonden. Daarna (20e eeuw; Durkheim) werd crimineel gedrag gekoppeld aan culturele en
maatschappelijke ontwikkelingen
Criminaliteit
- Decriminaliseren: iets wat vroeger strafbaar was, nu niet meer strafbaar maken (ijv.
overspel)
- Criminaliseren: iets wat vroeger niet strafbaar was, nu wel strafbaar maken (bijv.
verkrachting binnen het huwelijk, huiselijk geweld, tijdelijk huisverbod, economisch
getinte delicten zoals omkoping ambtenaren) (Kolthoff)
- Witteboordencriminaliteit volgens Sutherland: selectieve wetgeving door de
wetgever. Grote dieven met een hoge status worden minder snel bestraft dan de
kleine dieven (bijv. misdaad in het bedrijfsleven, terwijl dit meer schade kan hebben
voor de maatschappij dan bij diefstal) (Swaaningen)
Criminaliteit uitoefenen als sociaal construct
- Criminaliteit zien als het toepassen van een label in bepaalde omstandigheden aan
bepaalde daden. Het suggereert dat misdaad het product is van cultureel bepaalde
sociale interactie
- Sociaal constructionisme:
- Labeling: om daden of mensen te labelen als crimineel is een bepaalde mate
van macht nodig.
- Nils Christie: radicale versie van sociaal constructionisme. ‘’Misdaad bestaat
niet, alleen daden bestaan. Daden hebben vaak verschillende betekenissen
in verschillende sociale kaders. Onze data is de daden en de betekenis die
daaraan gegeven wordt. Welke sociale condities bevorderen of voorkomen
dat de daden als misdaad gelabeld worden’’ (Newburn)
- Het idee dat criminaliteit als sociaal fenomeen de uitkomst of het product is van de
onderhandeling tussen mensen die leven in complexe sociale groepen
Deviantie:
- = afwijkend gedrag
- Ontstaat doordat sociale groepen regels formuleren. Als deze regels worden
overtreden levert dit deviantie op. Deze regels worden toegepast op gedragingen en
bepaalde mensen worden bestempeld als buitenstaanders. Dus de context is
belangrijk. Wat in de ene context als normaal gezien wordt door de sociale groepen,
is in een andere context deviant
- Definities (Becker): deviantie is het gevolg van de reacties van anderen
- Statistisch: Alles wat te sterk afwijkt van het gemiddelde
- Kritiek: te simpel. Bijv. roodharige mensen wijken ook af van het
gemiddelde, dan zouden zij ook deviant zijn
- Pathologisch: de aanwezigheid van een ziekte, geen gezond gedrag
- Kritiek: gezond gedrag is subjectief. Meningen verschillen wat dat is
, -Functioneel: Onderscheid tussen kenmerken van de samenleving die
stabiliteit bevorderen (functioneel) en kenmerken die de stabiliteit verstoren
(disfunctioneel)
- Kritiek: Lastig om in de praktijk te specificeren wat functioneel en wat
disfunctioneel is
- Relativistisch: Het niet naleven van groepsregels. Wanneer deze beschreven
staan, kan er duidelijk worden aangegeven of er sprake is van deviant gedrag
of niet.
- Kritiek:Is lastig omdat er veel verschillende soorten groepen bestaan.
Er zijn dus verschillen in de visies over de regels.
- Kenmerken:
- Afhankelijk van de reactie
- Factoren die de reactie kunnen beïnvloeden: tijd, hoe de regels
worden toegepast en tot welke sociale groep je behoort
- De samenleving bepaald wat deviant gedrag is
- Geen homogene categorie: diversiteit in de mensen die deviant gedrag
vertonen. Dus niet één bepaald soort mens die deviant gedrag vertoond.
- Als outsiders gelabeld en weten hoe het voelt om outsider te zijn
Sociaal constructivistisch:
- Nils Christie
- Labeling Theorie van Becker
- Tijd, context
- Conflictperspectief
Nils Christie: over criminaliteit
Criminaliteit als één begrip bestaat niet. Er zou meer gespecificeerd moeten worden
wanneer we het over criminaliteit hebben. Bepaalde daden zijn in bepaalde contexten een
misdaad maar in andere contexten weer niet. Het hangt dus af van de sociale context
- Suitable enemy: Een individu is makkelijker een slachtoffer. Een makkelijk slachtoffer
moet zijn:
- Niet te machtig
- Moet gevaarlijk overkomen
- Is in staat om mensen angst in te boezemen
Kan je tegenover een crimineel uit de witteboordencriminaliteit plaatse
Labeling theorie (Becker): over deviantie
- Labeling is het geen dat gedrag van andere gedragingen onderscheid. Deviantie is
geen kenmerk van het gedrag van de betrokkene, maar een gevolg van de reacties
van anderen.
- Outsider: Deviant gedrag komt niet voort uit de handeling zelf, maar uit hoe anderen
op de handeling reageren. Wanneer iemand sociale regels overtreed, dan wordt hij
door de sociale groep gezien als een outsider (hij wordt gelabeld). Een outsider is
iemand die niet kan worden toevertrouwd om volgens de regels van de groep te
leven
- Drie fasen: regels maken door de sociale groep → regels toepassen
op bepaalde personen → etiket buitenstaanders
, Blue laws: formele wetten die nog steeds in de wet staan, maar die niet meer worden
gebruikt.
Deviante amplicatie: media aandacht
Swaaningen:
Beschrijft de ontwikkeling van het begrip van criminaliteit door de jaren heen. Kijkt naar
welke normen en waarden belangrijk zijn door de tijd heen
- Durkheim: Criminaliteit is een inbreuk op de collectieve norm en de morele waarden.
Er moet dus niet alleen naar de morele waarden gekeken worden, maar ook naar de
maatschappelijke schade
- Bonger: Ziet criminaliteit als een subcategorie van immorele en maatschappelijk
schadelijke handelingen waartegen de overheid d.m.v. straf optreedt. Criminaliteit is
een ernstige antisociale handeling waarop de staat door toevoeging van leed (Straf)
reageert. Ging verder op Durkheim met: Het is dus alleen een misdaad als het
bestraft wordt. Waarom is dit niet strafrechtelijk?
- Sellin: Criminaliteit is een van de vele verschijningsvormen van regeloverschrijdend
gedrag. Criminologen moeten alle gedragsnormen bestuderen, dus niet alleen
criminaliteit. Nieuwkomers (in maatschappij) kunnen met hun gedragsnormen botsen
met de normen en regelgeving van het land van aankomst. Dus normen zijn
cultuur-, tijds- en plaatsgebonden
- Sociale controle (Black):
- Neutraliseringstechniek: theorie van Becker over criminaliteit: Het goedpraten
van gedrag. Bijv. dat ze spanning en sensatie nodig hebben en daardoor hier
naar opzoek gaan.
- Criminelen geven bij sociale controle als verklaring voor hun gedrag dat ze er
een goede daad mee verrichten of ze praten de daad goed.
- Voorbeelden:
- Politie die buitenproportioneel hard optreedt om de orde te herstellen
of relschoppers een lesje te leren
- Afrekeningen binnen het criminele milieu kan criminaliteit gebruikt
worden voor sociale controle. bijv. bij verraad of wanneer iemand niet
betaald heeft, je kan iemand immers niet voor de rechter slepen.
- Het vermoorden van prostituees of homoseksuele omdat zij hun
levenswijze afwijzen, of macho’s die hun vrouw vermoorden omdat zij
vinden dat de vrouw zich onzedig gedraagt.
- Vier scenario’s waarin criminaliteit wordt gepleegd om sociale controle uit te
oefenen
- Wanneer recht niet beschikbaar is (bijv. criminele circuit waarbij
iemand niet betaald)
- Wanneer men tegen een invloedrijk persoon of instelling moet strijden.
Of wanneer men een ongeloofwaardig verhaal heeft en de
succeskansen bij de rechter afnemen
- Wanneer het recht te laat komt (Bijv. als je op straat in elkaar
geslagen wordt en er geen politie in de buurt is, maar een omstander
je komt helpen en daarbij veel geweld gebruikt)
- Onbevredigende uitkomst van een juridische procedure. Bijv. bij te
lichte straffing of vrijkomen door procedurele fouten
- Belangrijk is dat er geen onschuldige buitenstaanders getroffen worden.
Enkel mensen die het ‘verdienen’, boontje komt om zijn loontje, eigen schuld
dikke bult.
