Neuropsychologie deel 1 (week 1t/m3)
Fundamentals of human Neuropsychology
Kolb & Bryan
Dit document houdt de volgorde van de geleerde stof per week aan
Hoofdstuk 22 Aandacht en bewustzijn
Bewustzijn en aandacht zijn eigenschappen van het zenuwstelsel die complexe acties van het lichaam
en brein besturen. Bewustzijn en aandacht zijn heel nauw met elkaar verbonden. Het belangrijkste
verschil is dat aandacht een top-down proces is die informatie selecteert van een specifiek gedeelte van
de sensorische wereld, dit heeft dan ook tijd nodig. Bewustzijn in tegendeel, is niet selectief. Het vat
alle informatie samen met betrekking tot het individu en diens omgeving.
Aandacht = Aandacht is een proces dat komt kijken bij selectieve aandacht en beperkt het aantal
prikkels waar men zich bewust van wordt.
Automatische aandacht = Bottom-up proces op basis van beschikbare informatie (data); je
reageert op de stimulus. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij sensorische informatie verwerking.
Bewuste aandacht = Top-down proces op basis van een concept dat gebaseerd is op informatie
die je al in je geheugen hebt. Je maakt gebruik van je verwachting van een situatie.
- Door deze verschillende verwerkingsprocessen wordt gedacht dat automatische en
bewuste aandacht via verschillende corticale circuits gaan.
Manieren om automatische en bewuste aandacht te testen:
Conjunction search = Seriematig proces waarbij er gezocht wordt naar bepaalde combinaties
van sensorische informatie. Dit is vaak moeilijker doordat er 2 of meerdere kenmerken zijn
(gelijkenis van vorm, kleur, grootte etc.). Aandacht is hierbij nodig om de kenmerken met
elkaar te verbinden.
Feature search = Cognitieve strategie om specifieke kenmerken van stimuli te scannen door
parallelle verwerking. Dit heeft vaak maar 1 kenmerk waardoor de distractoren weinig invloed
hebben.
- Treisman’s Model of Feature Search = Stimuli wordt gezien → nuttige eigenschappen
worden gecodeerd in verschillende feature maps (bijv. kleur of grootte) → gefocuste
aandacht selecteert en integreert deze eigenschappen op bepaalde locaties → de
geïntegreerde informatie wordt opgeslagen of geüpdatet in de zogenaamde herkenning
“archieven”, deze worden weer vergeleken met het herkenningsnetwerk.
Neuropsychologisch bewijs voor aandacht:
De focus van aandacht bepaalt de reacties van neuronen. Zo stelde Treisman dat neuronen buiten de
visuele velden V1 en V2 verschillend reageren, afhankelijk van de gefocuste aandacht op het
gecorrespondeerde receptieve veld. Een belangrijk criterium is hier dat er gebruik wordt gemaakt van
eenzelfde stimulus op eenzelfde moment. Hierdoor kan je uitsluiten dat de veranderingen in neurale
activiteit komen door de daadwerkelijke eigenschappen van de stimulus. Een neuron kan dus leren om
selectief te reageren op informatie in zijn receptieve veld.
Bij verschillende aandachtstaken worden verschillende hersengebieden geactiveerd. Wanneer aandacht
aan een locatie wordt geschonken zie je dat in de pariëtale cortex. Bij andere kenmerken zoals kleur en
vorm zie je dat in de occipitale-temporale cortex. Bij selectieve aandacht als verdeelde aandacht
worden de anterieure cingulate cortex en de prefrontale gebieden geactiveerd. Dus aandacht wordt
,geactiveerd in de anterieure cingulate cortex en sommige prefrontale gebieden, met als toevoeging de
activatie van specifieke sensorische gebieden zoals zicht.
Verdeelde aandacht = Vindt vaak plaats bij routine taken (bijv. auto rijden). Wanneer we onze
aandacht proberen te verdelen over twee taken, worden beide taken minder goed uitgevoerd
dan normaal. We kunnen maar een beperkte hoeveelheid informatie tegelijkertijd verwerken.
De capaciteit om mentale activiteit uit te voeren is dus beperkt. Bij verdeelde aandacht speelt
vooral geheugen een grote rol en gefocuste aandacht bij selectieve aandacht. Dit verklaard
waarom er verschillende patronen van corticale activatie bij deze soorten van aandacht wordt
verwacht.
Selectieve aandacht = Gerichte aandacht. Verhogen van de inspanning die nodig is om een
perceptuele taak uit te voeren kan effect hebben op de manier waarop het visuele systeem
informatie verwerkt. Ook cellen in de pulvinar - een thalamus kern (nucleus) - reageren op
visuele stimuli op een manier die selectiviteit zou betekenen. Neuronen in de pulvinar
reageren levendiger wanneer stimuli gedragsmatig is, dan wanneer dit niet zo is.
Gefixeerde aandacht = Gerichte aandacht. Bij het uitvoeren van een gefixeerde-aandacht taak
is gebleken dat de posterieure pariëtale cortex wordt geactiveerd. Wanneer de stimulus in het
linker visuele veld werd geplaatst, werd alleen de rechter pariëtale cortex geactiveerd.
Wanneer de stimulus in het rechter visuele veld werd geplaatst, werden en de rechter en de
linker pariëtale cortex geactiveerd.
Parallelle verwerking van sensorische input:
Seriële parallelle verwerking = Een beeld wordt verwerkt in zeer korte periodes, wat ervoor
zorgt dat items parallel verwerkt kunnen worden.
Cross-modale parallelle verwerking = Selectieve aandacht leidt tot verhoogde activatie van de
bijbehorende relevante sensorische gebieden en verlaagde activatie in de niet relevante
gebieden. Wanneer er aandacht gericht moet zijn op bijvoorbeeld auditieve en visuele stimuli,
wordt er nog een extra gebied geactiveerd; de linker dorsolaterale prefrontale cortex.
Netwerken van aandacht:
Aandachtnetwerk theorie van Petersen en Posner: 1. Het aandacht systeem is anatomisch gescheiden
van de sensorische systemen die inkomende informatie verwerken en gedragingen voortbrengen.
2. Aandacht is geen eenzijdig proces maar bevat netwerken van anatomische gebieden. 3. Deze
verschillende gebieden vormen drie afzonderlijke netwerken die allemaal verschillende aandacht
gerelateerde processen bevatten, namelijk; alertheid (alerting), oriëntatie en executieve controle.
Zelfcontrole is ook een vorm van aandacht (emotie of cognitie regulatie). Deze zelfcontrole
laat activatie zien in de laterale prefrontale en cingulate gebieden van de aandachtnetwerken.
Alertheid netwerk = Het reticulaire activatie systeem (RAS) in het midbrain gaat over de
controle van alertheid. Een belangrijk onderdeel van het RAS is de neuromodulerende
noradrenergieke projectie van het locus coeruleus in de hersenstam naar het forebrain, die
dient als “voorbereider” voor andere gebieden (vooral prefrontaal en pariëtaal) om stimuli snel
te kunnen detecteren en hier dus alert op te zijn. Eén van de effecten van dit systeem is het
onderdrukken van andere cerebrale processen, door het verhogen van activiteit in de cingulate
cortex en bijbehorende structuren.
Oriëntatie netwerk = Geeft voorrang aan sensorische input door het selecteren van sensorische
modaliteiten (zicht, gehoor, tast) of een locatie. Brain imaging onderzoeken laten twee
breinnetwerken zien betrokken bij het oriënteren van externe stimuli. Het cholinenergieke
, systeem in de breinstam moduleert beide netwerken vooral in de TPJ; temporale-pariëtale
kruising (junction).
- Dorsale oriëntatie netwerk = Gelateraliseerd aan de rechterkant van het brein en bevat
de frontale oog velden (FEF) en de intra-pariëtale sulcus/superieure pariëtale lobbe
(IPS/SPL). Dit netwerk operationaliseert via een top-down proces om visueel-
ruimtelijke oriëntatie-systeem activiteit te synchroniseren. Onbewust oriënteren en
lokaliseren van een stimulus.
- Ventrale oriëntatie netwerk = Bevat de temporale-pariëtale kruising (TPJ) en de
ventrale frontale cortex (VFC). Dit netwerk operationaliseert via een bottom-up
proces om oriëntatie-systeem activiteit met inkomende sensorische input te
synchroniseren. Bewuste verandering van de eerste oriëntatie naar een andere
stimulus.
Executieve functies netwerk = Er zijn twee executieve netwerken met een top-down rol; 1. een
dorsolateraal-prefrontaal cortex (dLPFC) en pariëtaal netwerk en 2. een anterieure
cingulate/mediale frontaal-anterieur insulair (frontaal operculum) netwerk.
- Frontaal-pariëtale executieve netwerk = Gerelateerd aan taak instructies die
plaatsvinden aan het begin van een nieuwe taak. Opereert van moment naar moment.
Bevindt zich in de dorsolateraal-prefrontaal cortex (dLPFC), de dorsale frontale cortex
(dFC), de intra-pariëtale sulcus (IPS), de inferieure pariëtale lobule (IPL), de midden
cingulate cortex (mCC) en de Precuneus.
- Cingulate-operculaire executieve netwerk = Laat voortdurende activiteit zien tijdens
het uitvoeren van een taak. Bevindt zicht in de Thalamus, de dorsale anterieure
cingulate cortex (dACC/msFC), de anterieure prefrontale cortex (aPFC) en de
anterieure insula/frontale operculum (al/fO).
Op latere leeftijd kan (chronische) stress leiden tot gebreken in de cognitieve controle van aandacht
van het Frontaal-pariëtale executieve netwerk. Dit is vaak terug te zien bij depressie, schizofrenie en
angststoornissen. Wanneer de stress verdwijnt, keert de aandacht terug naar normaal.
Mechanismes van aandacht:
Unattended conditie = A-synchronische output van neuronen 1 en 2 komen aan bij neuron 3,
wat zorgt voor een kleine excitatisch postsynaptisch potentiaal (EPSPs) wat niet zal leiden tot
een actiepotentiaal.
Attented conditie = Synchronische output van dezelfde neuronen komen samen op neuron 3,
wat zorgt voor een grotere excitatisch postsynaptisch potentiaal (EPSPs) wat zal leiden tot
actie potentialen.
- Processen van aandacht verhogen synchroniciteit van het vuren van neuronen en
actiepotentialen in het gehele brein. Veel wetenschappers geloven dat deze
synchroniciteit ook een oplossing kan zijn voor het binding problem.
Onoplettendheid = Het falen van aandacht. Het ontbreken van visuele aandacht zijn of sensorische
verwaarlozing zijn vormen hier van.
Inattentional blindness = Bij deze taak lukt het deelnemers niet om een gebeurtenis op te
merken terwijl ze bezig zijn met een andere taak. Het meest bekende experiment is die met het
basketbalteam en de gorilla.
Change blindness = Deelnemers kunnen veranderingen in de aanwezigheid, identiteit of
locatie van objecten niet herkennen Komt net als bij onoplettende blindheid voor, wanneer
iemand geen verandering verwacht. Een bekend voorbeeld hiervan is het experiment waarbij
, twee mensen een gesprek voeren en één van de gesprekspartners midden in het gesprek van
plek wisselt zonder dat hun gesprekspartner het door heeft.
Attentional blink = Taak waar een tweede visuele target 500ms plaatsvindt volgens op een
eerder target. Aandacht voor het eerste target voorkomt bewustzijn voor het volgende target.
Dit komt doordat het visuele systeem een limiet aan selectieve aandacht per seconde heeft.
- Het is duidelijk dat het visuele systeem een filter heeft die niet alle informatie
doorlaat. Het blijkt dat de stimuli wel gezien worden, maar men wordt er niet bewust
van. Dit kan komen doordat het executieve aandachtsnetwerk samen met posterieure
pariëtale oriëntatie netwerk gebieden in de ventrale stroom selectief kiest. Dit betekent
niet dat perceptie plaatsvindt in het pariëtale netwerk, deze dient alleen als filter van
informatie.
Sensory neglect = Een conditie waarbij een persoon niet reageert op sensorische stimulatie.
Dit komt vaak voor bij pariëtaal-cortex laesies. Voor patiënten met een laesie aan de TPJ lijkt
de linkerzijde van hun omgeving niet meer te bestaan. Het rechter pariëtale gebied kan stimuli
links en rechts van het visuele gebied waarnemen, het linker pariëtale gebied alleen de
rechterkant. Wanneer het rechter pariëtale gebied is aangetast zal een patiënt als er een stimuli
gepresenteerd wordt aan de linkerkant van het visuele veld deze negeren (= uitdoving).
- The Prism effect = Door het dragen van een speciale bril die 10 graden van het visuele
veld naar rechts schuift, kon een patiënt met contralaterale schade het linker visuele
veld waarnemen.
- Ook schade aan de premotor cortex kan zorgen voor sensory neglect, hoewel dit
minder vaak voorkomt dat schade aan het pariëtale gebied. Er ontstaan hierdoor
problemen met ruimtelijke organisatie door de invloed van het frontale
aandachtsnetwerk.
Bewustzijn (consciousness) = De mate van responsiviteit van het brein op input (impressies) van de
zintuigen. Wanneer een reactie op een stimulus reflexmatig is, is dit geen vorm van bewustzijn (bijv.
bij dieren). Bewustzijn is niet gelokaliseerd in één gedeelte van het brein, daarom wordt de aanname
gemaakt dat bewustzijn de som is van sensorische gebieden, geheugen structuren, emotie en
executieve functies. Capaciteiten van bewustzijn; herinneren, praten, denken en emotie. Bewustzijn is
een functie van verschillende interactie gebieden zoals de sensorische gebieden, geheugen structuren
en ook emotie en executieve functies. Dit betekent echter niet dat bijvoorbeeld patiënten met afasie
geen bewustzijn meer hebben. Bewustzijn is voordelig voor adaptie aan de sensorische wereld, onze
selectie van gedrag wordt versterkt door bewustzijn.
Dorsolaterale prefrontale cortex, de mediale frontale cortex, de posterieure pariëtale cortex en
de posterieure cingulaire cortex zijn betrokken bij bewustzijn. Gevonden door te kijken naar
welke gebieden inactief zijn tijdens bewusteloosheid (narcose, coma, vegetatie etc.) en naar
welke gebieden actief zijn tijdens bewustzijn (met fMRI). Het claustrum is een dunne laag
grijze stof dat ventraal ligt van de insula en ontvangt input van alle corticale gebieden in het
brein. Onderzoek waarbij electroden geplaatst werden rond het claustrum, zorgde deze
stimulatie voor het verliezen van bewustzijn.
Er is een overlap gevonden tussen emotie en bewustzijn en deze zit in de mediale frontale
cortex en posterieure cingulate cortex. Deze gebieden zijn betrokken bij zelfbewustzijn. Ook
zijn emoties aanwezig bij buiten bewustzijn (bijv. coma) doordat emotionele responsen zijn
aangeleerd. Dit gaat via de amygdala.
Processen die essentieel zijn voor het bewustzijn:
De volgende processen spelen een rol bij het binding proces (binding problem). Het idee is dat
neuronen die hetzelfde object of gebeurtenis representeren hun actiepotentialen vuren in temporale
Fundamentals of human Neuropsychology
Kolb & Bryan
Dit document houdt de volgorde van de geleerde stof per week aan
Hoofdstuk 22 Aandacht en bewustzijn
Bewustzijn en aandacht zijn eigenschappen van het zenuwstelsel die complexe acties van het lichaam
en brein besturen. Bewustzijn en aandacht zijn heel nauw met elkaar verbonden. Het belangrijkste
verschil is dat aandacht een top-down proces is die informatie selecteert van een specifiek gedeelte van
de sensorische wereld, dit heeft dan ook tijd nodig. Bewustzijn in tegendeel, is niet selectief. Het vat
alle informatie samen met betrekking tot het individu en diens omgeving.
Aandacht = Aandacht is een proces dat komt kijken bij selectieve aandacht en beperkt het aantal
prikkels waar men zich bewust van wordt.
Automatische aandacht = Bottom-up proces op basis van beschikbare informatie (data); je
reageert op de stimulus. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij sensorische informatie verwerking.
Bewuste aandacht = Top-down proces op basis van een concept dat gebaseerd is op informatie
die je al in je geheugen hebt. Je maakt gebruik van je verwachting van een situatie.
- Door deze verschillende verwerkingsprocessen wordt gedacht dat automatische en
bewuste aandacht via verschillende corticale circuits gaan.
Manieren om automatische en bewuste aandacht te testen:
Conjunction search = Seriematig proces waarbij er gezocht wordt naar bepaalde combinaties
van sensorische informatie. Dit is vaak moeilijker doordat er 2 of meerdere kenmerken zijn
(gelijkenis van vorm, kleur, grootte etc.). Aandacht is hierbij nodig om de kenmerken met
elkaar te verbinden.
Feature search = Cognitieve strategie om specifieke kenmerken van stimuli te scannen door
parallelle verwerking. Dit heeft vaak maar 1 kenmerk waardoor de distractoren weinig invloed
hebben.
- Treisman’s Model of Feature Search = Stimuli wordt gezien → nuttige eigenschappen
worden gecodeerd in verschillende feature maps (bijv. kleur of grootte) → gefocuste
aandacht selecteert en integreert deze eigenschappen op bepaalde locaties → de
geïntegreerde informatie wordt opgeslagen of geüpdatet in de zogenaamde herkenning
“archieven”, deze worden weer vergeleken met het herkenningsnetwerk.
Neuropsychologisch bewijs voor aandacht:
De focus van aandacht bepaalt de reacties van neuronen. Zo stelde Treisman dat neuronen buiten de
visuele velden V1 en V2 verschillend reageren, afhankelijk van de gefocuste aandacht op het
gecorrespondeerde receptieve veld. Een belangrijk criterium is hier dat er gebruik wordt gemaakt van
eenzelfde stimulus op eenzelfde moment. Hierdoor kan je uitsluiten dat de veranderingen in neurale
activiteit komen door de daadwerkelijke eigenschappen van de stimulus. Een neuron kan dus leren om
selectief te reageren op informatie in zijn receptieve veld.
Bij verschillende aandachtstaken worden verschillende hersengebieden geactiveerd. Wanneer aandacht
aan een locatie wordt geschonken zie je dat in de pariëtale cortex. Bij andere kenmerken zoals kleur en
vorm zie je dat in de occipitale-temporale cortex. Bij selectieve aandacht als verdeelde aandacht
worden de anterieure cingulate cortex en de prefrontale gebieden geactiveerd. Dus aandacht wordt
,geactiveerd in de anterieure cingulate cortex en sommige prefrontale gebieden, met als toevoeging de
activatie van specifieke sensorische gebieden zoals zicht.
Verdeelde aandacht = Vindt vaak plaats bij routine taken (bijv. auto rijden). Wanneer we onze
aandacht proberen te verdelen over twee taken, worden beide taken minder goed uitgevoerd
dan normaal. We kunnen maar een beperkte hoeveelheid informatie tegelijkertijd verwerken.
De capaciteit om mentale activiteit uit te voeren is dus beperkt. Bij verdeelde aandacht speelt
vooral geheugen een grote rol en gefocuste aandacht bij selectieve aandacht. Dit verklaard
waarom er verschillende patronen van corticale activatie bij deze soorten van aandacht wordt
verwacht.
Selectieve aandacht = Gerichte aandacht. Verhogen van de inspanning die nodig is om een
perceptuele taak uit te voeren kan effect hebben op de manier waarop het visuele systeem
informatie verwerkt. Ook cellen in de pulvinar - een thalamus kern (nucleus) - reageren op
visuele stimuli op een manier die selectiviteit zou betekenen. Neuronen in de pulvinar
reageren levendiger wanneer stimuli gedragsmatig is, dan wanneer dit niet zo is.
Gefixeerde aandacht = Gerichte aandacht. Bij het uitvoeren van een gefixeerde-aandacht taak
is gebleken dat de posterieure pariëtale cortex wordt geactiveerd. Wanneer de stimulus in het
linker visuele veld werd geplaatst, werd alleen de rechter pariëtale cortex geactiveerd.
Wanneer de stimulus in het rechter visuele veld werd geplaatst, werden en de rechter en de
linker pariëtale cortex geactiveerd.
Parallelle verwerking van sensorische input:
Seriële parallelle verwerking = Een beeld wordt verwerkt in zeer korte periodes, wat ervoor
zorgt dat items parallel verwerkt kunnen worden.
Cross-modale parallelle verwerking = Selectieve aandacht leidt tot verhoogde activatie van de
bijbehorende relevante sensorische gebieden en verlaagde activatie in de niet relevante
gebieden. Wanneer er aandacht gericht moet zijn op bijvoorbeeld auditieve en visuele stimuli,
wordt er nog een extra gebied geactiveerd; de linker dorsolaterale prefrontale cortex.
Netwerken van aandacht:
Aandachtnetwerk theorie van Petersen en Posner: 1. Het aandacht systeem is anatomisch gescheiden
van de sensorische systemen die inkomende informatie verwerken en gedragingen voortbrengen.
2. Aandacht is geen eenzijdig proces maar bevat netwerken van anatomische gebieden. 3. Deze
verschillende gebieden vormen drie afzonderlijke netwerken die allemaal verschillende aandacht
gerelateerde processen bevatten, namelijk; alertheid (alerting), oriëntatie en executieve controle.
Zelfcontrole is ook een vorm van aandacht (emotie of cognitie regulatie). Deze zelfcontrole
laat activatie zien in de laterale prefrontale en cingulate gebieden van de aandachtnetwerken.
Alertheid netwerk = Het reticulaire activatie systeem (RAS) in het midbrain gaat over de
controle van alertheid. Een belangrijk onderdeel van het RAS is de neuromodulerende
noradrenergieke projectie van het locus coeruleus in de hersenstam naar het forebrain, die
dient als “voorbereider” voor andere gebieden (vooral prefrontaal en pariëtaal) om stimuli snel
te kunnen detecteren en hier dus alert op te zijn. Eén van de effecten van dit systeem is het
onderdrukken van andere cerebrale processen, door het verhogen van activiteit in de cingulate
cortex en bijbehorende structuren.
Oriëntatie netwerk = Geeft voorrang aan sensorische input door het selecteren van sensorische
modaliteiten (zicht, gehoor, tast) of een locatie. Brain imaging onderzoeken laten twee
breinnetwerken zien betrokken bij het oriënteren van externe stimuli. Het cholinenergieke
, systeem in de breinstam moduleert beide netwerken vooral in de TPJ; temporale-pariëtale
kruising (junction).
- Dorsale oriëntatie netwerk = Gelateraliseerd aan de rechterkant van het brein en bevat
de frontale oog velden (FEF) en de intra-pariëtale sulcus/superieure pariëtale lobbe
(IPS/SPL). Dit netwerk operationaliseert via een top-down proces om visueel-
ruimtelijke oriëntatie-systeem activiteit te synchroniseren. Onbewust oriënteren en
lokaliseren van een stimulus.
- Ventrale oriëntatie netwerk = Bevat de temporale-pariëtale kruising (TPJ) en de
ventrale frontale cortex (VFC). Dit netwerk operationaliseert via een bottom-up
proces om oriëntatie-systeem activiteit met inkomende sensorische input te
synchroniseren. Bewuste verandering van de eerste oriëntatie naar een andere
stimulus.
Executieve functies netwerk = Er zijn twee executieve netwerken met een top-down rol; 1. een
dorsolateraal-prefrontaal cortex (dLPFC) en pariëtaal netwerk en 2. een anterieure
cingulate/mediale frontaal-anterieur insulair (frontaal operculum) netwerk.
- Frontaal-pariëtale executieve netwerk = Gerelateerd aan taak instructies die
plaatsvinden aan het begin van een nieuwe taak. Opereert van moment naar moment.
Bevindt zich in de dorsolateraal-prefrontaal cortex (dLPFC), de dorsale frontale cortex
(dFC), de intra-pariëtale sulcus (IPS), de inferieure pariëtale lobule (IPL), de midden
cingulate cortex (mCC) en de Precuneus.
- Cingulate-operculaire executieve netwerk = Laat voortdurende activiteit zien tijdens
het uitvoeren van een taak. Bevindt zicht in de Thalamus, de dorsale anterieure
cingulate cortex (dACC/msFC), de anterieure prefrontale cortex (aPFC) en de
anterieure insula/frontale operculum (al/fO).
Op latere leeftijd kan (chronische) stress leiden tot gebreken in de cognitieve controle van aandacht
van het Frontaal-pariëtale executieve netwerk. Dit is vaak terug te zien bij depressie, schizofrenie en
angststoornissen. Wanneer de stress verdwijnt, keert de aandacht terug naar normaal.
Mechanismes van aandacht:
Unattended conditie = A-synchronische output van neuronen 1 en 2 komen aan bij neuron 3,
wat zorgt voor een kleine excitatisch postsynaptisch potentiaal (EPSPs) wat niet zal leiden tot
een actiepotentiaal.
Attented conditie = Synchronische output van dezelfde neuronen komen samen op neuron 3,
wat zorgt voor een grotere excitatisch postsynaptisch potentiaal (EPSPs) wat zal leiden tot
actie potentialen.
- Processen van aandacht verhogen synchroniciteit van het vuren van neuronen en
actiepotentialen in het gehele brein. Veel wetenschappers geloven dat deze
synchroniciteit ook een oplossing kan zijn voor het binding problem.
Onoplettendheid = Het falen van aandacht. Het ontbreken van visuele aandacht zijn of sensorische
verwaarlozing zijn vormen hier van.
Inattentional blindness = Bij deze taak lukt het deelnemers niet om een gebeurtenis op te
merken terwijl ze bezig zijn met een andere taak. Het meest bekende experiment is die met het
basketbalteam en de gorilla.
Change blindness = Deelnemers kunnen veranderingen in de aanwezigheid, identiteit of
locatie van objecten niet herkennen Komt net als bij onoplettende blindheid voor, wanneer
iemand geen verandering verwacht. Een bekend voorbeeld hiervan is het experiment waarbij
, twee mensen een gesprek voeren en één van de gesprekspartners midden in het gesprek van
plek wisselt zonder dat hun gesprekspartner het door heeft.
Attentional blink = Taak waar een tweede visuele target 500ms plaatsvindt volgens op een
eerder target. Aandacht voor het eerste target voorkomt bewustzijn voor het volgende target.
Dit komt doordat het visuele systeem een limiet aan selectieve aandacht per seconde heeft.
- Het is duidelijk dat het visuele systeem een filter heeft die niet alle informatie
doorlaat. Het blijkt dat de stimuli wel gezien worden, maar men wordt er niet bewust
van. Dit kan komen doordat het executieve aandachtsnetwerk samen met posterieure
pariëtale oriëntatie netwerk gebieden in de ventrale stroom selectief kiest. Dit betekent
niet dat perceptie plaatsvindt in het pariëtale netwerk, deze dient alleen als filter van
informatie.
Sensory neglect = Een conditie waarbij een persoon niet reageert op sensorische stimulatie.
Dit komt vaak voor bij pariëtaal-cortex laesies. Voor patiënten met een laesie aan de TPJ lijkt
de linkerzijde van hun omgeving niet meer te bestaan. Het rechter pariëtale gebied kan stimuli
links en rechts van het visuele gebied waarnemen, het linker pariëtale gebied alleen de
rechterkant. Wanneer het rechter pariëtale gebied is aangetast zal een patiënt als er een stimuli
gepresenteerd wordt aan de linkerkant van het visuele veld deze negeren (= uitdoving).
- The Prism effect = Door het dragen van een speciale bril die 10 graden van het visuele
veld naar rechts schuift, kon een patiënt met contralaterale schade het linker visuele
veld waarnemen.
- Ook schade aan de premotor cortex kan zorgen voor sensory neglect, hoewel dit
minder vaak voorkomt dat schade aan het pariëtale gebied. Er ontstaan hierdoor
problemen met ruimtelijke organisatie door de invloed van het frontale
aandachtsnetwerk.
Bewustzijn (consciousness) = De mate van responsiviteit van het brein op input (impressies) van de
zintuigen. Wanneer een reactie op een stimulus reflexmatig is, is dit geen vorm van bewustzijn (bijv.
bij dieren). Bewustzijn is niet gelokaliseerd in één gedeelte van het brein, daarom wordt de aanname
gemaakt dat bewustzijn de som is van sensorische gebieden, geheugen structuren, emotie en
executieve functies. Capaciteiten van bewustzijn; herinneren, praten, denken en emotie. Bewustzijn is
een functie van verschillende interactie gebieden zoals de sensorische gebieden, geheugen structuren
en ook emotie en executieve functies. Dit betekent echter niet dat bijvoorbeeld patiënten met afasie
geen bewustzijn meer hebben. Bewustzijn is voordelig voor adaptie aan de sensorische wereld, onze
selectie van gedrag wordt versterkt door bewustzijn.
Dorsolaterale prefrontale cortex, de mediale frontale cortex, de posterieure pariëtale cortex en
de posterieure cingulaire cortex zijn betrokken bij bewustzijn. Gevonden door te kijken naar
welke gebieden inactief zijn tijdens bewusteloosheid (narcose, coma, vegetatie etc.) en naar
welke gebieden actief zijn tijdens bewustzijn (met fMRI). Het claustrum is een dunne laag
grijze stof dat ventraal ligt van de insula en ontvangt input van alle corticale gebieden in het
brein. Onderzoek waarbij electroden geplaatst werden rond het claustrum, zorgde deze
stimulatie voor het verliezen van bewustzijn.
Er is een overlap gevonden tussen emotie en bewustzijn en deze zit in de mediale frontale
cortex en posterieure cingulate cortex. Deze gebieden zijn betrokken bij zelfbewustzijn. Ook
zijn emoties aanwezig bij buiten bewustzijn (bijv. coma) doordat emotionele responsen zijn
aangeleerd. Dit gaat via de amygdala.
Processen die essentieel zijn voor het bewustzijn:
De volgende processen spelen een rol bij het binding proces (binding problem). Het idee is dat
neuronen die hetzelfde object of gebeurtenis representeren hun actiepotentialen vuren in temporale
