Samenvatting Psychologie een inleiding H7

H7 Psychologische ontwikkeling

7.1 Wat kan een pasgeboren baby?
Ontwikkelingspsychologie is het specialisme dat de groei, verandering en consistentie
gedurende het hele leven bestudeert. Deze veranderingen worden vanuit verschillende
invalshoeken onderzocht: lichamelijke, emotionele, cognitieve en sociaal-culturele. Het
nature-nurturevraagstuk is een oud meningsverschil over de vraag of erfelijke factoren dan
wel omgevingsfactoren de meeste invloed hebben op ons gedrag en psychische processen.
Nature staat voor de bijdrage van onze erfelijke factoren en nurture voor de rol van onze
omgeving. Interactie tussen nature en nurture betekent dat we allemaal worden geboren met
een bepaalde aanleg die, als deze wordt blootgesteld aan de juist invloeden uit onze
omgeving, het volledige potentieel kan bereiken. Er zijn verschillende methoden om de
effecten van nature en nurture af te wegen. Een methode is het tweelingenonderzoek, een
onderzoek naar (eeneiige) tweelingen. Door hun ontwikkelingen met elkaar te vergelijken,
hoopt men te ontdekken welke eigenschappen zijn aangeleerd, en welke zijn aangeboren. Een
andere methode is adoptieonderzoek, een alternatief voor tweelingenonderzoek waarbij de
eigenschappen van het geadopteerde kind worden vergelijken met de eigenschappen van de
biologische gezinsleden en die van de adopterende gezinsleden. Overeenkomsten met
biologische gezinsleden wijzen op invloed van erfelijke factoren, terwijl overeenkomsten met
adopterende gezinsleden doen vermoeden dat omgeving een rol speelt. Uit dit soort
onderzoeken, kan voorzichtig geconcludeerd worden dat vele psychologische kenmerken,
waaronder intelligentie, seksuele voorkeur, temperament en impulsief gedrag, een genetisch
component hebben. Aangeboren vaardigheden zijn vaardigheden die een kind al beheerst bij
de geboorte, is een deel van de biologische erfenis. Pasgeborenen bezitten vaardigheden voor
3 elementaire overlevingstaken: voedsel vinden, contact maken en gevaarlijke situaties
vermijden. De vaardigheden zijn beperkt, maar zijn wel zo effectief dat ze de
overlevingskansen vergroten. De 3 belangrijkste perioden in de ontwikkeling zijn: de
prenatale periode, neonatale periode (pasgeborenentijd) en de zuigelingentijd.
- De prenatale periode is de ontwikkelingsperiode voorafgaande aan de geboorte, de periode
tussen de conceptie en de geboorte. In deze periode doorloopt het ongeboren kind 3 fases: de
germinale, embryonale en foetale fase. Na de conceptie begint de zygote (bevruchte eicel)
door celdeling te groeien. In deze zogeheten germinale fase blijft de zygote zich splitsen tot
ongeveer 150 cellen, waarna de zygote zich nestelt in de wand van de baarmoeder. Dit proces
duurt ongeveer een week. Al deze cellen samen ontwikkelen zich tot de placenta en andere
ondersteunende structuren. De zygote en deze cellen samen wordt een embryo genoemd, het
ongeboren kind gedurende de eerste 8 weken na de conceptie. Via de navelstreng is het
verbonden met de moeder en wordt het beïnvloed door alles wat zij binnenkrijgt. Tijdens de
embryonale fase bepaalt de genetische aanleg op welke wijze het embryo zich ontwikkelt. De
cellen gaan zich specialiseren tot onderdelen van specifieke orgaansystemen
(differentiatieproces). Voorafgaand aan dit proces zijn de cellen in staat zich tot elk soort
lichaamscel te transformeren. Na de 8ste week tot aan de geboorte is de foetale fase en wordt
het ongeboren kind een foetus genoemd. Tijdens deze fase beginnen spontane bewegingen en
reflexen te ontstaan. Tegen de 16de week zijn de hersenen volledig gevormd en kan het pijn
voelen en na de 27ste week kan het geluiden van buiten de baarmoeder horen. De placenta is
het orgaan dat het ongeboren kind scheidt van de moeder. Het vormt een barrière tussen de
bloedbanen, maar laat wel voedingsstoffen en afvalstoffen door. Het kan wel enkele, maar
niet alle schadelijke stoffen uitfilteren. Teratogenen zijn substanties uit de omgeving (bv.