Samenvatting thema 11
Inhoud
KNFG-richtlijn ‘Artrose heup en knie’......................................................................................................3
Tendinopathie........................................................................................................................................3
fysiologie................................................................................................................................................6
Pijn......................................................................................................................................................9
Sensibiliteit.......................................................................................................................................10
stress................................................................................................................................................12
Centrale sensitisatiepijn...................................................................................................................13
bindweefsel......................................................................................................................................14
Diagnostisch proces:.............................................................................................................................19
Onderzoek:.......................................................................................................................................19
Therapeutisch proces:..........................................................................................................................19
klinimetrie............................................................................................................................................20
handig om te weten.............................................................................................................................20
KNGF-richtlijn ‘beroerte’......................................................................................................................22
Neurologie............................................................................................................................................29
Informatie verwerking......................................................................................................................30
Executieve vaardigheden..................................................................................................................30
afasie................................................................................................................................................30
apraxie..............................................................................................................................................32
Agnosie (neglect)..............................................................................................................................33
Geheugen (amnesie).........................................................................................................................34
Moeilijke grijpbare klachten.............................................................................................................35
gezichtsveldstoornissen....................................................................................................................35
Cerebrovasculaire aandoeningen.........................................................................................................36
ketenzorg..............................................................................................................................................37
fysiologie..............................................................................................................................................38
voetregio..........................................................................................................................................42
Hersenen:.........................................................................................................................................43
Spasticiteit........................................................................................................................................46
DIAGNOTISCH PROCES..........................................................................................................................48
THERAPEUTISCH PROCES......................................................................................................................50
, Loopvaardigheid...............................................................................................................................51
Arm-handvaardigheid.......................................................................................................................51
Basale ADL-vaardigheden.................................................................................................................52
transfers...............................................................................................................................................55
verplaatsen in bed............................................................................................................................55
lig-zit.................................................................................................................................................55
bed-stoel (verschuiven van bed zo in de stoel).................................................................................55
lage transfer met hulp......................................................................................................................55
Transfer zit-stand..............................................................................................................................56
klinimetrie............................................................................................................................................56
Handig om te weten.............................................................................................................................56
,KNFG-richtlijn ‘Artrose heup en knie’
Bij duidelijke atrofie van de OE als mogelijk gevolg van artrose, is het voor de hand
liggend om krachttraining toe te passen
o Als stress / spanning een belangrijke rol speelt, kun je yoga ook aanraden.
Kenmerken heup artrose
o Pijn lies
Soms uitstraling naar het buitenkant heup, bovenbeen en knie
o De pijn is langzaam ontstaan.
o Provocaties mechanisch (artrogeen) gebied, zoals lang lopen, staan en
traplopen
o Ochtendstijfheid of stijfheid na lang in dezelfde houding.
o Functionele beperkingen van mobiliteit anteflexie, abductie en endorotatie
o Looppatroon Trendelenburg (waggelen) of Duchenne
Tendinopathie
bij het vermoeden van tendinopathie weten dat meer belasting/ beweging zorgt voor
meer pijn en dat de pijnlijkheid toeneemt t.h.v. van de pees. Als hierbij ook de pijn bij
palpatie verhoogd is, ten opzichte van de andere zijde, is het vermoeden erg hoog dat
we spreken dat tendinopathie
bij tendiopathieën zien we 3/4 stadia’s`(continuüm model)
Lokaal beeld Klinisch beeld
Normaal Type 1 collageen, normaal vocht/ Geen klachten, functioneel in ADL
decorin, normo/ hyperechogeenwit,
normale celactiviteit1
Reactive Verhoogde celactiviteit, oedeem Na ‘acute’ overbelast, pijnlijk bij
rondom pees, neovascularisatie belasten, pijnlijk in rust, vaak
kan aggrecan productie hoog jongere patiënten
Dysrepair Verhoogde celactiviteit, oedeem Herstel stagneert, pijnlijk bij
rond en in pees, focale belasten, vaak ook pijn in rust
beschadiging, (PTR),
neovascularisatie
Degeneratio Verlaagde celactiviteit, Lage belastbaarheid,
n inhomogeen weefsel, vet, verdikkingen palpabel,
litteken (PTR >> FTR), onvermogen
neovascularisatie kan
Als die cyclus van de aangedane pees (reactieve pees/ tendinopathie) in de tijd vordert
dan zie je dat de pees in het stadia tendon dysrepair komt.
o Dan ontstaan er degeneratieve verschijnselen, wat nog enigszins reversibel is.
o Met geringe en aangepaste belasting ‘loadmanagement’ als behandelplan inzet,
kan de pees weer herstellen tot zijn normale functie
o Vanaf stadia degeneratieve tendinopathie is de pees niet meer reversibel
Er is nog steeds een mogelijk dat mensen klachtenvrij en probleemloos
kunnen functioneren
Drie verschillende soorten cliënten:
o The painful tendon with poor function pijnlijke pees met slechte functie
o The pain-free tendon with poor function/ insufficient load capacity pijnvrije
pees met slechte functie en insufficient load management
, In dit stadia kan iemand pijnvrij functioneren, maar is de belastbaarheid
niet optimaal wat het kwetsbaar maakt
o The pain-free tendon with good function pijnvrije pees met goede functie
In de degeneratieve fase van de pees kan je de belastbaarheid optrainen
dat de peesfunctioneert als een normale pees.
Op beeldvorming (MRI/ echo) zal de structuur nog steeds afwijkend
zijn
Als mensen nog irritability hebben pas je pain management toe
o Als pijn niet meer de overhand heeft, dan pas je load management toe
Op het moment dat de pees overbelast wordt, krijg je een ‘reactive portion’.
o In het groene gedeelte gaan er dan overbelastingsverschijnselen
plaatsvinden, waardoor er bijv. verlies en herorganisatie van de matrix
plaatsvindt, waardoor er een verlaging van de treksterkte van de pees
ontstaat.
4 stadia van herstel
o Stadia 1; Isometrisch oefenen
om pijn te verminderen en geen compressie/ belasting
o Stadia 2; Kracht
Om spieren te versterken, functionele kracht, uithoudingsvermogen van
kracht en geen belasting te behalen.
o Stadia 3; Energie opslag/ uithoudingsvermogen
Sneller
Einde van het bereik van excentrisch
Add compression voeg belasting toe
o Stadia 4; Energy storage and realease/ terugkeer naar oorspronkelijk niveau
Sport specifiek loadmanagement
Zwaarte/ belasting/ compressie
Zonder voldoende rust (24-36 uur) na het sporten, kan netto verlies van collageen
optreden dat de pees kwetsbaar maakt voor letsel
wanneer weet je of de verdikking zwelling is ten gevolge van inflammatie of ten
gevolge van een eerder doorgemaakte tendinitis?
o mogelijk zwelling dan wordt het tendinitis
o bij degeneratieve tendinopatie kan het zo zijn dat er een verdikking is bij de
achillespees. Dit is een gezonde aanpassing van een eerder doorgemaakte
tendinopathie
peespathologiemodellen kun je onderverdelen in drie groepen;
1. Collageenverstoring/scheuren normale collageenvezels kunnen niet scheuren in
vivo zonder aanzienlijke veranderingen in de niet-collageen matrix.
a. De levensduur van normaal peescollageen suggereert dat collageenscheuren en
remodelleren niet optreedt als gevolg van het laden.
b. Volgens arnocxky peespathologie kan worden aangedreven door
onderstimulatie van de peescel als gevolg van een gebrek aan
belastingsoverdracht door de gescheurde collageenvezels.
c. gebrek aan peescel stimulus kan verklaren de beperkte reversibility van
degeneratieve pees pathologie en gebrek aan remodelleren na oefening-
gebaseerde interventies.
2. Ontsteking Een klassieke ontstekingsreactie in de pees wordt gezien wanneer een
pees (en de bloedtoevoer ervan) wordt gescheurd.
a. De weefselrespons op een dergelijke belediging is diepgaand een grote
immuuncel en tenocyte respons verhoogt de eiwitproductie en peesgrootte.
Inhoud
KNFG-richtlijn ‘Artrose heup en knie’......................................................................................................3
Tendinopathie........................................................................................................................................3
fysiologie................................................................................................................................................6
Pijn......................................................................................................................................................9
Sensibiliteit.......................................................................................................................................10
stress................................................................................................................................................12
Centrale sensitisatiepijn...................................................................................................................13
bindweefsel......................................................................................................................................14
Diagnostisch proces:.............................................................................................................................19
Onderzoek:.......................................................................................................................................19
Therapeutisch proces:..........................................................................................................................19
klinimetrie............................................................................................................................................20
handig om te weten.............................................................................................................................20
KNGF-richtlijn ‘beroerte’......................................................................................................................22
Neurologie............................................................................................................................................29
Informatie verwerking......................................................................................................................30
Executieve vaardigheden..................................................................................................................30
afasie................................................................................................................................................30
apraxie..............................................................................................................................................32
Agnosie (neglect)..............................................................................................................................33
Geheugen (amnesie).........................................................................................................................34
Moeilijke grijpbare klachten.............................................................................................................35
gezichtsveldstoornissen....................................................................................................................35
Cerebrovasculaire aandoeningen.........................................................................................................36
ketenzorg..............................................................................................................................................37
fysiologie..............................................................................................................................................38
voetregio..........................................................................................................................................42
Hersenen:.........................................................................................................................................43
Spasticiteit........................................................................................................................................46
DIAGNOTISCH PROCES..........................................................................................................................48
THERAPEUTISCH PROCES......................................................................................................................50
, Loopvaardigheid...............................................................................................................................51
Arm-handvaardigheid.......................................................................................................................51
Basale ADL-vaardigheden.................................................................................................................52
transfers...............................................................................................................................................55
verplaatsen in bed............................................................................................................................55
lig-zit.................................................................................................................................................55
bed-stoel (verschuiven van bed zo in de stoel).................................................................................55
lage transfer met hulp......................................................................................................................55
Transfer zit-stand..............................................................................................................................56
klinimetrie............................................................................................................................................56
Handig om te weten.............................................................................................................................56
,KNFG-richtlijn ‘Artrose heup en knie’
Bij duidelijke atrofie van de OE als mogelijk gevolg van artrose, is het voor de hand
liggend om krachttraining toe te passen
o Als stress / spanning een belangrijke rol speelt, kun je yoga ook aanraden.
Kenmerken heup artrose
o Pijn lies
Soms uitstraling naar het buitenkant heup, bovenbeen en knie
o De pijn is langzaam ontstaan.
o Provocaties mechanisch (artrogeen) gebied, zoals lang lopen, staan en
traplopen
o Ochtendstijfheid of stijfheid na lang in dezelfde houding.
o Functionele beperkingen van mobiliteit anteflexie, abductie en endorotatie
o Looppatroon Trendelenburg (waggelen) of Duchenne
Tendinopathie
bij het vermoeden van tendinopathie weten dat meer belasting/ beweging zorgt voor
meer pijn en dat de pijnlijkheid toeneemt t.h.v. van de pees. Als hierbij ook de pijn bij
palpatie verhoogd is, ten opzichte van de andere zijde, is het vermoeden erg hoog dat
we spreken dat tendinopathie
bij tendiopathieën zien we 3/4 stadia’s`(continuüm model)
Lokaal beeld Klinisch beeld
Normaal Type 1 collageen, normaal vocht/ Geen klachten, functioneel in ADL
decorin, normo/ hyperechogeenwit,
normale celactiviteit1
Reactive Verhoogde celactiviteit, oedeem Na ‘acute’ overbelast, pijnlijk bij
rondom pees, neovascularisatie belasten, pijnlijk in rust, vaak
kan aggrecan productie hoog jongere patiënten
Dysrepair Verhoogde celactiviteit, oedeem Herstel stagneert, pijnlijk bij
rond en in pees, focale belasten, vaak ook pijn in rust
beschadiging, (PTR),
neovascularisatie
Degeneratio Verlaagde celactiviteit, Lage belastbaarheid,
n inhomogeen weefsel, vet, verdikkingen palpabel,
litteken (PTR >> FTR), onvermogen
neovascularisatie kan
Als die cyclus van de aangedane pees (reactieve pees/ tendinopathie) in de tijd vordert
dan zie je dat de pees in het stadia tendon dysrepair komt.
o Dan ontstaan er degeneratieve verschijnselen, wat nog enigszins reversibel is.
o Met geringe en aangepaste belasting ‘loadmanagement’ als behandelplan inzet,
kan de pees weer herstellen tot zijn normale functie
o Vanaf stadia degeneratieve tendinopathie is de pees niet meer reversibel
Er is nog steeds een mogelijk dat mensen klachtenvrij en probleemloos
kunnen functioneren
Drie verschillende soorten cliënten:
o The painful tendon with poor function pijnlijke pees met slechte functie
o The pain-free tendon with poor function/ insufficient load capacity pijnvrije
pees met slechte functie en insufficient load management
, In dit stadia kan iemand pijnvrij functioneren, maar is de belastbaarheid
niet optimaal wat het kwetsbaar maakt
o The pain-free tendon with good function pijnvrije pees met goede functie
In de degeneratieve fase van de pees kan je de belastbaarheid optrainen
dat de peesfunctioneert als een normale pees.
Op beeldvorming (MRI/ echo) zal de structuur nog steeds afwijkend
zijn
Als mensen nog irritability hebben pas je pain management toe
o Als pijn niet meer de overhand heeft, dan pas je load management toe
Op het moment dat de pees overbelast wordt, krijg je een ‘reactive portion’.
o In het groene gedeelte gaan er dan overbelastingsverschijnselen
plaatsvinden, waardoor er bijv. verlies en herorganisatie van de matrix
plaatsvindt, waardoor er een verlaging van de treksterkte van de pees
ontstaat.
4 stadia van herstel
o Stadia 1; Isometrisch oefenen
om pijn te verminderen en geen compressie/ belasting
o Stadia 2; Kracht
Om spieren te versterken, functionele kracht, uithoudingsvermogen van
kracht en geen belasting te behalen.
o Stadia 3; Energie opslag/ uithoudingsvermogen
Sneller
Einde van het bereik van excentrisch
Add compression voeg belasting toe
o Stadia 4; Energy storage and realease/ terugkeer naar oorspronkelijk niveau
Sport specifiek loadmanagement
Zwaarte/ belasting/ compressie
Zonder voldoende rust (24-36 uur) na het sporten, kan netto verlies van collageen
optreden dat de pees kwetsbaar maakt voor letsel
wanneer weet je of de verdikking zwelling is ten gevolge van inflammatie of ten
gevolge van een eerder doorgemaakte tendinitis?
o mogelijk zwelling dan wordt het tendinitis
o bij degeneratieve tendinopatie kan het zo zijn dat er een verdikking is bij de
achillespees. Dit is een gezonde aanpassing van een eerder doorgemaakte
tendinopathie
peespathologiemodellen kun je onderverdelen in drie groepen;
1. Collageenverstoring/scheuren normale collageenvezels kunnen niet scheuren in
vivo zonder aanzienlijke veranderingen in de niet-collageen matrix.
a. De levensduur van normaal peescollageen suggereert dat collageenscheuren en
remodelleren niet optreedt als gevolg van het laden.
b. Volgens arnocxky peespathologie kan worden aangedreven door
onderstimulatie van de peescel als gevolg van een gebrek aan
belastingsoverdracht door de gescheurde collageenvezels.
c. gebrek aan peescel stimulus kan verklaren de beperkte reversibility van
degeneratieve pees pathologie en gebrek aan remodelleren na oefening-
gebaseerde interventies.
2. Ontsteking Een klassieke ontstekingsreactie in de pees wordt gezien wanneer een
pees (en de bloedtoevoer ervan) wordt gescheurd.
a. De weefselrespons op een dergelijke belediging is diepgaand een grote
immuuncel en tenocyte respons verhoogt de eiwitproductie en peesgrootte.
