GNGT 1 deel 2
Les 4 pp:
Samenstellingen: Woorden/gebaren die bestaan uit twee of meer woorden/gebaren (vrije morfemen).
-ondergeschikte samenstellingen: De twee delen van de samenstelling hebben niet dezelfde functie:
Bestaan uit een bepaler en bepaalde. het bepaalde is de kern> schoenlepel, de bepaler specificeert >schoenlepel.
-nevengeschikte samenstellingen: De twee delen van de samenstelling dragen op dezelfde manier bij aan de
betekenis van het geheel, zelfde functie. NL heeft dit soort samenstellingen nauwelijks. bv. zwartwit
-Vaste volgorde (in een taal) bepaler - bepaalde (Nederlands)
-ondergeschikte samenstellingen in NGT: Volgorde in de NGT meestal: bepaler-bepaalde; invloed van het
Nederlands? SLAPEN^KAMER, STUDIE^BOEK, BOER^HUIS. Soms: bepaalde-bepaler > is dit eigenlijk de volgorde in
de NGT?? NEUS^BLOED, GELD^WEINIG.
-nevengeschikte samenstellingen in NGT: ZIEN^PAKKEN = merken, VADER^MOEDER = ouders.volgorde:
handelingsvolgorde
hoog-laag
in principe verder vrij
Fonologische regels in samenstellingen:
1. assimilatie
aanpassing van het ene gebaar van de samenstelling aan het andere met name van het eerste gebaar aan het
tweede, bijvoorbeeld: eerste gebaar krijgt plaats/handvorm/oriëntatie van het tweede gebaar.
2. accent
(ritme) van de uitspraak op tweede gebaar, door korter maken van het eerste gebaar van de samenstelling, bv:
-herhaling van de beweging verdwijnt -beweging verdwijnt -hold verdwijnt
(daardoor duurt de samenstelling ongeveer net zo lang/kort als een los gebaar!)
DERIVATIE:
-Derivationeel proces: vrij morfeem (woord) wordt gecombineerd met een gebonden morfeem.
Kenmerk (maar niet noodzakelijk): derivatie zorgt voor verandering van woordcategorie.
In GT sequentieel (vrij zeldzaam) of simultaan proces →sequentieel: voelen^nul. Simultaan: AANWEZIG^ZIJN.
-Niet-manuele modificeerders zijn gebonden morfemen.
Meervoud
gesproken talen
1. Affixatie Appel – appels, peer - peren
2. Reduplicatie Kurdu (kind) – kurdu-kurdu (kinderen)
3. Nulmarkering Segel (zeil) – Segel (zeilen)
in ngt
1. Reduplicatie (één of tweehandig)
-Zelfstandige naamwoorden KIND-KINDEREN
-Classifiers 3-personen-naast-elkaar/FIETS-CL-CL-CL
-Persoonlijke voornaamwoorden (INDEX) JIJ JIJ JIJ
-Werkwoorden (vervoeging) GEVENaan-allemaal
-PERSOON- SCHRIJVEN PERSOON PERSOON PERSOON
2. gebied ZWAAN+GEBIED
3. Telwoorden (1, 2, 16, 237 (bepaald)) (Veel, weinig, de helft (onbepaald))
4. Incorporatie van getal (ZES-UUR, TWEE-WEKEN, WIJ-VIEREN)
-Woordvorming kan zowel sequentieel als simultaan voorkomen.
-Samenstellingen in GT kunnen fonologisch veranderen
Les 4 pp:
Samenstellingen: Woorden/gebaren die bestaan uit twee of meer woorden/gebaren (vrije morfemen).
-ondergeschikte samenstellingen: De twee delen van de samenstelling hebben niet dezelfde functie:
Bestaan uit een bepaler en bepaalde. het bepaalde is de kern> schoenlepel, de bepaler specificeert >schoenlepel.
-nevengeschikte samenstellingen: De twee delen van de samenstelling dragen op dezelfde manier bij aan de
betekenis van het geheel, zelfde functie. NL heeft dit soort samenstellingen nauwelijks. bv. zwartwit
-Vaste volgorde (in een taal) bepaler - bepaalde (Nederlands)
-ondergeschikte samenstellingen in NGT: Volgorde in de NGT meestal: bepaler-bepaalde; invloed van het
Nederlands? SLAPEN^KAMER, STUDIE^BOEK, BOER^HUIS. Soms: bepaalde-bepaler > is dit eigenlijk de volgorde in
de NGT?? NEUS^BLOED, GELD^WEINIG.
-nevengeschikte samenstellingen in NGT: ZIEN^PAKKEN = merken, VADER^MOEDER = ouders.volgorde:
handelingsvolgorde
hoog-laag
in principe verder vrij
Fonologische regels in samenstellingen:
1. assimilatie
aanpassing van het ene gebaar van de samenstelling aan het andere met name van het eerste gebaar aan het
tweede, bijvoorbeeld: eerste gebaar krijgt plaats/handvorm/oriëntatie van het tweede gebaar.
2. accent
(ritme) van de uitspraak op tweede gebaar, door korter maken van het eerste gebaar van de samenstelling, bv:
-herhaling van de beweging verdwijnt -beweging verdwijnt -hold verdwijnt
(daardoor duurt de samenstelling ongeveer net zo lang/kort als een los gebaar!)
DERIVATIE:
-Derivationeel proces: vrij morfeem (woord) wordt gecombineerd met een gebonden morfeem.
Kenmerk (maar niet noodzakelijk): derivatie zorgt voor verandering van woordcategorie.
In GT sequentieel (vrij zeldzaam) of simultaan proces →sequentieel: voelen^nul. Simultaan: AANWEZIG^ZIJN.
-Niet-manuele modificeerders zijn gebonden morfemen.
Meervoud
gesproken talen
1. Affixatie Appel – appels, peer - peren
2. Reduplicatie Kurdu (kind) – kurdu-kurdu (kinderen)
3. Nulmarkering Segel (zeil) – Segel (zeilen)
in ngt
1. Reduplicatie (één of tweehandig)
-Zelfstandige naamwoorden KIND-KINDEREN
-Classifiers 3-personen-naast-elkaar/FIETS-CL-CL-CL
-Persoonlijke voornaamwoorden (INDEX) JIJ JIJ JIJ
-Werkwoorden (vervoeging) GEVENaan-allemaal
-PERSOON- SCHRIJVEN PERSOON PERSOON PERSOON
2. gebied ZWAAN+GEBIED
3. Telwoorden (1, 2, 16, 237 (bepaald)) (Veel, weinig, de helft (onbepaald))
4. Incorporatie van getal (ZES-UUR, TWEE-WEKEN, WIJ-VIEREN)
-Woordvorming kan zowel sequentieel als simultaan voorkomen.
-Samenstellingen in GT kunnen fonologisch veranderen
