Burgerlijk recht 1 hoorcolleges week 7

Burgerlijk recht – Hoorcollege week 7
Bronnen van verbintenissen:

 Overeenkomst
 Onrechtmatige daad
 Zaakwaarneming
 Onverschuldigde betaling
 Ongerechtvaardigde verrijking

Voorbeelden mogelijke onrechtmatige daden:

 Auto-ongeluk
 Werknemer A brengt schade toe aan B
 Olievervuiling op zee
 Dakpan waait van dak
 Kerncentrale ontploft
 Vliegtuig stort neer
 C geeft D een klap
 Kind van E gooit ruit in bij F

Functies:

 Compensatie?
 Balans tussen vrijheid en bescherming
 Handhaving status quo
 Handhaving mensenrechten
 Oplossing maatschappelijke problemen via de rechter

Onderwerpen:

 Onrechtmatige daad algemeen (6:162)
 Toerekening
 Onrechtmatigheid
 Relativiteit en art. 6:98 BW

Onrechtmatige daad algemeen

Onrechtmatige daad (OD):

 Onrechtmatige daadsrecht:
o ‘Gewone OD’: 6:162
o Risicoaansprakelijkheden: 6:169 e.v. (zelfstandige gronden voor aansprakelijkheid 
recht op schade vergoeding, niet aanvullend toetsen aan art. 162)
 Verschil: bij een risicoaansprakelijkheid is toerekening geen vereiste voor aansprakelijkheid

4 vereisten onrechtmatige daad (6:162):

1. Toerekening
2. Onrechtmatige daad
3. Causaal verband
4. Schade

Toerekening:

Toerekening zonder schuld:

 Ben (4 jaar oud) steekt plotseling de straat over waardoor automobilist Mieke tegen een boom
rijdt
 Kees fietst tegen Leen aan omdat hij (Kees) een hersenbloeding krijgt

,  Els is psychiatrisch patiënt en geeft onder invloed van een psychose Tom een klap met een
fles

Toerekening:




Onrechtmatigheid:

 6:162 lid 2 (alternatieve gronden):
o Inbreuk op een recht
o Strijd met wettelijke plicht
o Schending ongeschreven zorgvuldigheidsnorm

Ongeschreven zorgvuldigheidsnorm:

 Voor Lindenbaum / Cohen onrechtmatigheidscategorieën:
o Inbreuk op een recht en
o Schending van wettelijke plicht
 Onfatsoenlijk immoreel gedrags was dus niet onrechtmatig als er geen sprake van een
inbreuk op de wet / inbreuk op een recht

Molengraaff (1858 – 1931) vs. Eyssell (1837 – 1921):

 Molengraaff:
o Hoogleraar te Utrecht
o Voorstander van ruime onrechtmatigheidsleer – schending ongeschreven
zorgvuldigheidsnormen moet reden zijn voor aansprakelijkheid
o Schrijver Faillissementswet
 Eyssell:
o Van 1886-1912 lid van de Hoge Raad
o Tegenstander van ruime onrechtmatigheidsleer – schending ongeschreven
zorgvuldigheidsnormen moet geen reden zijn voor aansprakelijkheid
 M: betoonde zich in artikel in 1887 voorstander van aansprakelijkheid wegens oneerlijke
concurrentie
o Oneerlijke concurrentie is niet onrechtmatig omdat er geen Merkenwet bestaat 
inbreuk op Merkenrechten van allerlei bedrijven
 E: ruime opvatting van onrechtmatigheid is civielrechtelijke ramp
o Ruime opvatting kan leiden tot tsunami van procedures
o Doel wetboek is dat burgers niet zomaar geconfronteerd worden met een of andere
regel – nalezen waartoe je gehouden bent