Bestuursrecht – Hoofdstuk 3
Inleiding:
Attributie een bevoegdheid wordt in het leven geroepen
Delegatie het overdragen van een al bestaande bevoegdheid
Mandaat levert geen eigen bevoegdheid op, maar slechts machtiging om namens het
bevoegde bestuursorgaan een bevoegdheid uit te oefenen
Grondslag voor een publiekrechtelijke bestuursbevoegdheid:
Legaliteitsbeginsel voor negatief overheidsoptreden (waarbij eenzijdig belangen van de
burger worden geschaad) is een wettelijke grondslag vereist
o Maar: ook voor positief optreden vaak wettelijke grondslag vereist
Bevoegdheid, ontleend aan een wettelijk voorschrift:
Publiekrechtelijke bevoegdheid wordt in beginsel aan een bestuursorgaan toegekend door
middel van wettelijk voorschrift
Formuleringen bevoegdheid:
o Verboden zonder vergunning
o Iemand kan X verrichten
o Iemand is bevoegd
Geïmpliceerde bevoegdheid tot intrekking of wijziging:
Bevoegdheid tot wijziging ligt in de bevoegdheid tot het nemen / weigeren van een besluit
o Hetzelfde geldt voor intrekking, anders dan als bestraffende sanctie
Soms: geïmpliceerde bevoegdheid niet geaccepteerd door:
o Legaliteitsbeginsel – besluit tot wijziging of intrekking behoeft ook wettelijke
grondslag
o Systeem van de wet – in de wet precies omschreven in welke gevallen een besluit
kan worden ingetrokken a contrario, de rest is niet mogelijk
o Aard van het besluit – bijv. examenbeschikking niet in te trekken
Bevoegdheid ontleend aan ongeschreven recht:
Afwijken van legaliteitsbeginsel mag indien er strijd is met een ander beginsel waaraan meer
gewicht toekomt, bijv.:
o Onverschuldigde betaling wordt teruggevorderd
o Noodrecht
Attributie aan bestuursorganen met een (politieke) verantwoordingsplicht:
Attributie het scheppen van een nieuwe bevoegdheid
Niet in Awb, want attributie van een bevoegdheid is op wettelijk voorschrift gebaseerd
alleen wetgevende organen mogen attribueren daad van wetgeving geen Awb
Attributie aan zelfstandige bestuursorganen:
Zbo zelfstandig bestuursorgaan, geen verantwoording verschuldigd aan
vertegenwoordigende organen van de staat / provincie / gemeente
Bijv.: Commissariaat voor de Media, Nederlandsche Bank, Autoriteit Financiële Markten
Attribueren aan zbo’s heeft gevolgen voor omvang ministeriële verantwoordelijkheid, want
niet aan minister ondergeschikt (dus minister niet ter verantwoording geroepen)
Inleiding:
Attributie een bevoegdheid wordt in het leven geroepen
Delegatie het overdragen van een al bestaande bevoegdheid
Mandaat levert geen eigen bevoegdheid op, maar slechts machtiging om namens het
bevoegde bestuursorgaan een bevoegdheid uit te oefenen
Grondslag voor een publiekrechtelijke bestuursbevoegdheid:
Legaliteitsbeginsel voor negatief overheidsoptreden (waarbij eenzijdig belangen van de
burger worden geschaad) is een wettelijke grondslag vereist
o Maar: ook voor positief optreden vaak wettelijke grondslag vereist
Bevoegdheid, ontleend aan een wettelijk voorschrift:
Publiekrechtelijke bevoegdheid wordt in beginsel aan een bestuursorgaan toegekend door
middel van wettelijk voorschrift
Formuleringen bevoegdheid:
o Verboden zonder vergunning
o Iemand kan X verrichten
o Iemand is bevoegd
Geïmpliceerde bevoegdheid tot intrekking of wijziging:
Bevoegdheid tot wijziging ligt in de bevoegdheid tot het nemen / weigeren van een besluit
o Hetzelfde geldt voor intrekking, anders dan als bestraffende sanctie
Soms: geïmpliceerde bevoegdheid niet geaccepteerd door:
o Legaliteitsbeginsel – besluit tot wijziging of intrekking behoeft ook wettelijke
grondslag
o Systeem van de wet – in de wet precies omschreven in welke gevallen een besluit
kan worden ingetrokken a contrario, de rest is niet mogelijk
o Aard van het besluit – bijv. examenbeschikking niet in te trekken
Bevoegdheid ontleend aan ongeschreven recht:
Afwijken van legaliteitsbeginsel mag indien er strijd is met een ander beginsel waaraan meer
gewicht toekomt, bijv.:
o Onverschuldigde betaling wordt teruggevorderd
o Noodrecht
Attributie aan bestuursorganen met een (politieke) verantwoordingsplicht:
Attributie het scheppen van een nieuwe bevoegdheid
Niet in Awb, want attributie van een bevoegdheid is op wettelijk voorschrift gebaseerd
alleen wetgevende organen mogen attribueren daad van wetgeving geen Awb
Attributie aan zelfstandige bestuursorganen:
Zbo zelfstandig bestuursorgaan, geen verantwoording verschuldigd aan
vertegenwoordigende organen van de staat / provincie / gemeente
Bijv.: Commissariaat voor de Media, Nederlandsche Bank, Autoriteit Financiële Markten
Attribueren aan zbo’s heeft gevolgen voor omvang ministeriële verantwoordelijkheid, want
niet aan minister ondergeschikt (dus minister niet ter verantwoording geroepen)
