Hoofdstuk 1 Inleiding
De mens heeft een lange historie in het niet vinden van hefbomen voor blijvende
verandering. Goedbedoelde acties hebben vaak onbedoelde neveneffecten op
lange termijn.
1.1 Systeemdenken
Systeemdenken = Een methode om zicht te krijgen op de complexiteit in
organisaties/ sociale systemen en de oorzaken van hardnekkige, steeds
terugkerende problemen en patronen achterhalen.
Sociale systemen bestaan voor het grootste deel uit vaste patronen, patronen
waarvan we ons vaak niet bewust zijn. Fouten zie je dan pas op het laatste
moment.
Leren wordt beïnvloed door twee belangrijke componenten waarmee rekening
gehouden moet worden:
1) Circulatie = feedback van gevolg naar oorzaak.
2) Significante tijdsvertragingen in die feedbackloops.
Wie geen rekening houdt met feedbackloops en tijdsvertragingen, kan onbedoeld
systemen in stand houden en problemen steeds weer terug laten komen.
Systemen blijven ook in stand doordat we een bepaalde manier van denken hebben
en bepaalde zaken als vanzelfsprekend beschouwen.
1.3 Enkele voorbeelden van systeemdenken ter introductie
Als je de samenhang ziet tussen de oorzaken, kunnen we wat genuanceerder de
aangrijpingspunten overwegen. Het denken in termen van het hele systeem, het
inzicht in de samenhang tussen de verschijnselen, maakt het mogelijk om effectief in
te grijpen.
Systeemdenken betekent naar het geheel kijken en de interacties zien. Er blijkt een
ander soort oplossing te ontstaan als je het hele systeem in aanmerking neemt i.p.v.
de afzonderlijke onderdelen.
1.4 Systeemdenken dieper dan het topje van de ijsberg.
Als je niet de onderliggende structuur onderzoekt, blijven de gebeurtenissen je
aandacht gijzelen. Dan blijf je de symptomen bestrijden zonder de oorzaak aan te
pakken. Als je dit wel doet, ben je niet alleen reactief reagerend op interne of externe
ontwikkelingen, maar kunt dan ook ontwikkelingen meer bewust cocreëeren (= vorm
van samenwerking waarbij alle deelnemers invloed hebben op het proces).
De mens heeft een lange historie in het niet vinden van hefbomen voor blijvende
verandering. Goedbedoelde acties hebben vaak onbedoelde neveneffecten op
lange termijn.
1.1 Systeemdenken
Systeemdenken = Een methode om zicht te krijgen op de complexiteit in
organisaties/ sociale systemen en de oorzaken van hardnekkige, steeds
terugkerende problemen en patronen achterhalen.
Sociale systemen bestaan voor het grootste deel uit vaste patronen, patronen
waarvan we ons vaak niet bewust zijn. Fouten zie je dan pas op het laatste
moment.
Leren wordt beïnvloed door twee belangrijke componenten waarmee rekening
gehouden moet worden:
1) Circulatie = feedback van gevolg naar oorzaak.
2) Significante tijdsvertragingen in die feedbackloops.
Wie geen rekening houdt met feedbackloops en tijdsvertragingen, kan onbedoeld
systemen in stand houden en problemen steeds weer terug laten komen.
Systemen blijven ook in stand doordat we een bepaalde manier van denken hebben
en bepaalde zaken als vanzelfsprekend beschouwen.
1.3 Enkele voorbeelden van systeemdenken ter introductie
Als je de samenhang ziet tussen de oorzaken, kunnen we wat genuanceerder de
aangrijpingspunten overwegen. Het denken in termen van het hele systeem, het
inzicht in de samenhang tussen de verschijnselen, maakt het mogelijk om effectief in
te grijpen.
Systeemdenken betekent naar het geheel kijken en de interacties zien. Er blijkt een
ander soort oplossing te ontstaan als je het hele systeem in aanmerking neemt i.p.v.
de afzonderlijke onderdelen.
1.4 Systeemdenken dieper dan het topje van de ijsberg.
Als je niet de onderliggende structuur onderzoekt, blijven de gebeurtenissen je
aandacht gijzelen. Dan blijf je de symptomen bestrijden zonder de oorzaak aan te
pakken. Als je dit wel doet, ben je niet alleen reactief reagerend op interne of externe
ontwikkelingen, maar kunt dan ook ontwikkelingen meer bewust cocreëeren (= vorm
van samenwerking waarbij alle deelnemers invloed hebben op het proces).
