Begrippen overzicht Inleiding van de Wetenschappelijke
Methode
Begrippen H0
Normatieve aspecten Hoe wetenschap zou kúnnen of moeten Wetenschappers die zich
wetenschap werken #ideaalbeel-van-wetenschap hier mee bezig hielden:
Charles Peirce, logisch
positivisten, Karl Popper.
Descriptieve aspecten Hoe wetenschap in de praktijk verloopt. Thomas Kuhn (door de
wetenschap geschiedenis te
bestuderen).
Kennis Opvatting die waar en
gerechtigdvaardigd moet zijn.
Je kan door kennis komen middels
wetenschap te bedrijven
Mening Opvatting die niet perse waar en
gerechtvaardigd moet zijn.
VAAW 4 manieren volgens Peirce om van je Volgens Peirce was die
twijfel af te komen: twijfel een soort van jeuk
1. Volharden en vermijden en die jeuk is dan de
2. Autoriteit wetenschap.
3. A-priori-methode
4. Wetenschap
Fundamenteel onderzoek = weten dat Natuurkunde
Kennis verwerven
Het beschrijven en verklaren van
fenomenen om zo tot de werkelijkheid
te komen.
Dit doen ze middels het vormen van
hypotheses
Toegepast onderzoek = weten hoe Psychologie
Het voorspellen en uitoefenen van
controle op bepaalde fenomen
Ontologie Hoe de wereld is. Wat is de aard van de
wereld?
Epistemologie Hoe leren we de wereld kennen? Rationalisme
Methodologie Instrumenten om te onderzoeken
CRAAP criteria Criteria waarmee je bronnen kan
beoordelen of ze waar zijn
1. Currency: date of publication
2. Relevance: academisch relevant
3. Authority: wie dan
4. Accuracy: where info comes
5. Purpose: doel (bias)
,Wetenschap Brede manier om tot kennis te komen
middels je zintuigen
Theorie Ideeën, gedachten, modellen
Descriptief Wat is
Normatief Hoe is
Emprisch Ervaringen en waarnemingen
Begrippen H1
Aristotelisch-christelijk Aarde is het middelpunt van een Geocentrisch model van
wereldbeeld perfecte wereld Claudius Ptolemeaus
Alleen de mens kan deze balans
verstoren als die niet goed naar God
luistert.
Dogma Opvatting die niet te veranderen is (zoals
religie).
Heliocentrisch model Zon is de middelpunt van het heelal (en
dus niet de aarde)
Correspondentieprobleem In hoeverre kloppen onze eigen Realisme
verwachtingen met die van de
werkelijkheid?
Wetenschappelijke Tijd na de Middeleeuwen waarin de
revolutie mensen eindelijk weer eens kritisch gaan
nadenken. Het AC-beeld wordt hierbij
losgelaten.
Mechanisering van het Start van de industriële revolutie,
mensbeeld doordat Newon de mechanica ontwerpt.
Verlichting Periode na de Middeleeuwen waarin de Begint met Decartes en
mensen eindelijk weer kritisch gaan Bacon
nadenken. De religie wordt losgelaten
als heilige graal.
Socrates We weten niets zeker. We zitten Scepticisme
gevangen in onze eigen verwachtingen.
We kunnen nooit op onze eigen
zintuigen vertrouwen.
Plato Klopt bewustzijn is onbetrouwbaar maar Rationalisme
we kunnen hier wel iets meedoen. Reïncarnatie
Kennis is aangeboren en die hoeven we
ons alleen maar te herinneren (middels
reïncarnatie). Volgens Plato leren we dus
nooit iets nieuws.
Aristoteles Kennis kan je vergaren door je zintuigen Empirisme
te gebruiken Tabula rasa
Scepticisme We kunnen nooit zeker zijn of de kennis Socrates
uit ons bewustzijn overeenkomt met de
kennis buiten ons bewustzijn.
, Gaat niet uit van waarheden, maar staat
onderzoekend in de wereld.
Rationalisme De kennis in de wereld is aan ons Plato
gegeven en ligt opgeslagen in je Reïncarnatie
verstand (ratio). Kennis is meestal Deductie
aangeboren.
Empirisme Kennis komt binnen via onze zintuigen. Aristoteles
Alle kennis die binnenkomt is Tabula rasa
wetenschappelijk. Inductie
Idealisme De werkelijkheid bevindt zich in onze
ervaring. Het wel/niet bestaan van een
buitenwereld is irrelevant.
Realisme Er is een buitenwereld buiten onze Dit roept het
ervaringen, maar hoe moeten we daar correspondentieprobleem
dan mee omgaan? op.
Idolen Denkbeelden die liggen opgeslagen in De 4 idolen van Bacon
onze geest, waardoor we niet
onbevooroordeeld naar de wereld
kunnen kijken.
De 4 idolen van Bacon 1. Tribus: waarneming
2. Specus: opvoeding
3. Fori: onduidelijkheden door taal
5. Teatri
Copy principle Je moet eerst iets ervaren voordat je er Hume
iets over kan zeggen
Transcendentaal idealisme De echte wereld zit ons, maar het erkent
wel dat er een buitenwereld bestaat!
Pragmatisme Kennis hoeft niet perse dat te zijn wat Peirce
overeenkomt met onze waarnemingen,
maar dienen als een set overtuigingen
die dienen als richtlijnen voor ons
handelen.
Inductie Kennis krijgen door middel van allerlei Empirisme/Aristoteles
specifieke dingen en daarmee dan een Verifeerbaar
algemene opvatting maken. Let op: je kennis wordt
vergroot, maar je weet
nooit met zekerheid of die
waar is!
Deductie Je redeneert iets algemeens naar iets Falsificeerbaar (Popper)
specifieks
Syllogisme Sluit aan bij deductie. Manier van logisch
redeneren middels major, minor en
conclusie/sluitrede.
Majorpremisse Algemene aanname
Minorpremisse Kennis die de majorpremisse helpt om Minder ‘belangrijke’ kennis.
tot zijn conclusie te komen
Analystische uitspraken Dingen die sowieso waar zijn en ons iets Kant
Methode
Begrippen H0
Normatieve aspecten Hoe wetenschap zou kúnnen of moeten Wetenschappers die zich
wetenschap werken #ideaalbeel-van-wetenschap hier mee bezig hielden:
Charles Peirce, logisch
positivisten, Karl Popper.
Descriptieve aspecten Hoe wetenschap in de praktijk verloopt. Thomas Kuhn (door de
wetenschap geschiedenis te
bestuderen).
Kennis Opvatting die waar en
gerechtigdvaardigd moet zijn.
Je kan door kennis komen middels
wetenschap te bedrijven
Mening Opvatting die niet perse waar en
gerechtvaardigd moet zijn.
VAAW 4 manieren volgens Peirce om van je Volgens Peirce was die
twijfel af te komen: twijfel een soort van jeuk
1. Volharden en vermijden en die jeuk is dan de
2. Autoriteit wetenschap.
3. A-priori-methode
4. Wetenschap
Fundamenteel onderzoek = weten dat Natuurkunde
Kennis verwerven
Het beschrijven en verklaren van
fenomenen om zo tot de werkelijkheid
te komen.
Dit doen ze middels het vormen van
hypotheses
Toegepast onderzoek = weten hoe Psychologie
Het voorspellen en uitoefenen van
controle op bepaalde fenomen
Ontologie Hoe de wereld is. Wat is de aard van de
wereld?
Epistemologie Hoe leren we de wereld kennen? Rationalisme
Methodologie Instrumenten om te onderzoeken
CRAAP criteria Criteria waarmee je bronnen kan
beoordelen of ze waar zijn
1. Currency: date of publication
2. Relevance: academisch relevant
3. Authority: wie dan
4. Accuracy: where info comes
5. Purpose: doel (bias)
,Wetenschap Brede manier om tot kennis te komen
middels je zintuigen
Theorie Ideeën, gedachten, modellen
Descriptief Wat is
Normatief Hoe is
Emprisch Ervaringen en waarnemingen
Begrippen H1
Aristotelisch-christelijk Aarde is het middelpunt van een Geocentrisch model van
wereldbeeld perfecte wereld Claudius Ptolemeaus
Alleen de mens kan deze balans
verstoren als die niet goed naar God
luistert.
Dogma Opvatting die niet te veranderen is (zoals
religie).
Heliocentrisch model Zon is de middelpunt van het heelal (en
dus niet de aarde)
Correspondentieprobleem In hoeverre kloppen onze eigen Realisme
verwachtingen met die van de
werkelijkheid?
Wetenschappelijke Tijd na de Middeleeuwen waarin de
revolutie mensen eindelijk weer eens kritisch gaan
nadenken. Het AC-beeld wordt hierbij
losgelaten.
Mechanisering van het Start van de industriële revolutie,
mensbeeld doordat Newon de mechanica ontwerpt.
Verlichting Periode na de Middeleeuwen waarin de Begint met Decartes en
mensen eindelijk weer kritisch gaan Bacon
nadenken. De religie wordt losgelaten
als heilige graal.
Socrates We weten niets zeker. We zitten Scepticisme
gevangen in onze eigen verwachtingen.
We kunnen nooit op onze eigen
zintuigen vertrouwen.
Plato Klopt bewustzijn is onbetrouwbaar maar Rationalisme
we kunnen hier wel iets meedoen. Reïncarnatie
Kennis is aangeboren en die hoeven we
ons alleen maar te herinneren (middels
reïncarnatie). Volgens Plato leren we dus
nooit iets nieuws.
Aristoteles Kennis kan je vergaren door je zintuigen Empirisme
te gebruiken Tabula rasa
Scepticisme We kunnen nooit zeker zijn of de kennis Socrates
uit ons bewustzijn overeenkomt met de
kennis buiten ons bewustzijn.
, Gaat niet uit van waarheden, maar staat
onderzoekend in de wereld.
Rationalisme De kennis in de wereld is aan ons Plato
gegeven en ligt opgeslagen in je Reïncarnatie
verstand (ratio). Kennis is meestal Deductie
aangeboren.
Empirisme Kennis komt binnen via onze zintuigen. Aristoteles
Alle kennis die binnenkomt is Tabula rasa
wetenschappelijk. Inductie
Idealisme De werkelijkheid bevindt zich in onze
ervaring. Het wel/niet bestaan van een
buitenwereld is irrelevant.
Realisme Er is een buitenwereld buiten onze Dit roept het
ervaringen, maar hoe moeten we daar correspondentieprobleem
dan mee omgaan? op.
Idolen Denkbeelden die liggen opgeslagen in De 4 idolen van Bacon
onze geest, waardoor we niet
onbevooroordeeld naar de wereld
kunnen kijken.
De 4 idolen van Bacon 1. Tribus: waarneming
2. Specus: opvoeding
3. Fori: onduidelijkheden door taal
5. Teatri
Copy principle Je moet eerst iets ervaren voordat je er Hume
iets over kan zeggen
Transcendentaal idealisme De echte wereld zit ons, maar het erkent
wel dat er een buitenwereld bestaat!
Pragmatisme Kennis hoeft niet perse dat te zijn wat Peirce
overeenkomt met onze waarnemingen,
maar dienen als een set overtuigingen
die dienen als richtlijnen voor ons
handelen.
Inductie Kennis krijgen door middel van allerlei Empirisme/Aristoteles
specifieke dingen en daarmee dan een Verifeerbaar
algemene opvatting maken. Let op: je kennis wordt
vergroot, maar je weet
nooit met zekerheid of die
waar is!
Deductie Je redeneert iets algemeens naar iets Falsificeerbaar (Popper)
specifieks
Syllogisme Sluit aan bij deductie. Manier van logisch
redeneren middels major, minor en
conclusie/sluitrede.
Majorpremisse Algemene aanname
Minorpremisse Kennis die de majorpremisse helpt om Minder ‘belangrijke’ kennis.
tot zijn conclusie te komen
Analystische uitspraken Dingen die sowieso waar zijn en ons iets Kant
