samenvatting personen- en familierecht

Samenvatting personen- en familierecht

Hoofstuk 1 algemene bepalingen en naamrecht

 Juridisch persoon
 Wet geeft geen definitie van het juridische begrip persoon.

Onder persoon wordt verstaan; een persoon is degene die drager van rechten en
verplichtingen zijn  rechtsbevoegdheid = bevoegdheden die iemand heeft op basis van de
wet. (art. 1;1 lid 1 BW)

Persoonlijkheid (zijn van een persoon) begint bij geboorte (levend ter wereld)
Uitzondering art. 1;2 BW.

Sinds 2019 mogelijk om geboorte van kind dat levenloos ter wereld komt officieel te laten
opnemen in het basisregistratie Personen (BRP).

Kind heeft recht op erfenis voordat het geboren is.

Persoonlijkheid eindigt als iemand overlijdt.

 Bloed- en aanverwantschap

Bloedverwantschap = op basis van geboorte (biologische bloedverwantschap)
 heeft betrekking tussen personen van wie;
1) De een van de ander afstamt = bloedverwantschap in rechte linie.
2) Tussen personen die gemeenschappelijke stamvader hebben = bloedverwantschap in
zijlinie.

Aanverwantschap = gebaseerd huwelijk of geregistreerd partnerschap.

Juridische begrip bloedverwantschap meer omvattend, ontstaat door;

- Biologische betrekking  afstamming (ook al is echtgenoot niet de verwekker)
- Erkenning (art. 1:203 BW)
- Adoptie (art. 1:229 BW)

Art. 1:3 BW lid 1 BW geeft aan hoe graad van bloedverwantschap moet worden vastgesteld.

Aantal graden in de zijlinie vast te stellen door eerst op te klimmen tot gemeenschappelijke
voorouder. Je telt aantal geboorten.

Erkenning, adoptie, gerechtelijke vaststelling  gelijk aan geboorte.

Aanverwantschap wanneer een persoon met iemand trouwt, ontstaat een juridische
relatie tussen die persoon en de bloedverwanten van de ander. (art. 1:3 lid 2 BW)

,Voorbeeld graden bloedverwanten

Overgrootvader

1e graad

Opa

2e graad
Vader

3e graad

Kind

Kind is dus bloedverwant van overgrootvader in de 3e graad van de neerwaartse lijn.

Vader - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - moeder


John Rinette

Broer en zus zijn dus bloedverwanten in de 2e graad zijlinie.

Echtgenoot van Rinette is met John verwant als aanverwant in de 2e graad van de zijlinie.

Neven of nichten kunnen 3e of 4e graad zijn!

 Familie en gezinsleven

Family life = iedereen heeft recht op respect voor familie. Gaat vooral om hebben nauwe
persoonlijke band, met een ander, vaak met een kind.

Bestaan van family life vooral van belang bij kwesties van omgang, gezag, informatieplicht,
kinderbescherming, afstamming, onderhoudsplichten, naamrecht, erfrecht, etc.

Marcks- arrest (EHRM 13 juni 1979)  over family life. Belgische wetgeving aangepast.
Ongehuwde moeder was niet juridische moeder van kind, eerst erkenning nodig. Dit was
volgens EHRM in strijd met family life.

Family life kan worden verbroken door latere gebeurtenissen. Moet worden voldaan aan
strenge criteria.

 Voornaam
Naam is belangrijk middel tot identificatie.

,Iemand heeft de voornaam en achternaam die in de geboorteakte is opgenomen =
naamrecht.

Een authentieke akte is bedoeld om een feit of handeling vast te leggen en als bewijs te
dienen. (geboorteakte)

Ambtenaar burgerlijke stand weigert in geboorteakte voornamen op te nemen die ongepast
zijn, gelijk zijn aan achternaam. Tenzij gebruikelijk (art. 1:4 BW)

Wijzigen voornaam
Art. 1:4 lid 4

Rechtbank kan dit op verzoek ouder van kind, of persoon zelf. Wordt niet zomaar
toegewezen, moet goed onderbouwd zijn.

Geslachtsnaam
= achternaam

Naamkeuze is aan volgende regels gebonden;

- Ouders kiezen een van hun beider naam (geen naam grootouder of fantasienaam)
- Eenheid van naam in gezin  keuze naam eerste kind geldt voor volgende kinderen
(naamseenheid).
- In wet bepaald hoe en wanneer ouders kunnen doen + welke naam het kind krijgt als
geen naamkeuze wordt gedaan.

Bij adoptie wordt naamkeuze in de adoptie-uitspraak van de rechter opgenomen. Als geen
keuze wordt gemaakt en man en vrouw zijn gehuwd, dan naam vader.

Indien geen keuze + adoptanten zijn zelfde geslacht dan wel ze zijn niet gehuwd  kind
houdt naam die het heeft. (art. 1:5 lid 3 BW)

Wijziging geslachtsnaam

Achternaam kan op verzoek van meerderjarige worden gewijzigd bij Koninklijk besluit.
Situaties blz 26.

Als iemand trouwt of geregistreerd partnerschap aangaat heeft hij het recht om echtgenoot
zijn achternaam te nemen. Mag na scheiden ook gebruikt worden, tenzij iemand nieuw
partnerschap aangaat.

, Hoofdstuk 2 woonplaats en burgerlijke stand

Woonplaats
- Hebben van vaste woonplaats van belang voor aanvragen uitkering en voor kiesrecht.
Woonplaats geregistreerd in BRP  veel instanties halen gegevens hieruit.

Woonplaats ook wel domicilie genoemd.

Eigenlijke woonplaats

Woonstede = adres waar iemand officieel woont en is ingeschreven.
(woonplaats natuurlijk persoon)

Als iemand geen woonstede heeft, wordt de plaats waar iemand feitelijk verblijft.

Werkelijk verblijf = adres waar iemand gedurende drie maaden ten minste 2/3 van de tijd
overnacht.

Zelfstandige woonplaats = iemand woont op een plaats, onafhankelijk van een ander, die in
juridische zin als woonplaats wordt aangemerkt.

Afhankelijke woonplaats = minderjarige volgt woonplaats van degene die het gezag over hem
uitoefent. Zijn handelingsonbekwaam.

Als kind twee wettelijke vertegenwoordigers heeft die apart wonen, wordt uitgegaan van
feitelijke woonplaats.

Woonplaatsbeginsel jeugdwet = regelt welke gemeente verantwoordelijk is voor jeugdhulp.
Woonplaats van ouder met gezag of die van voogd.

Gekozen woonplaats

 niet ingeschreven in BRP, kan worden onderverdeeld in;

- Noodzakelijk gekozen woonplaats
 wet verplicht woonplaats te kiezen (sluiten hypotheek)

- Vrijwillig gekozen woonplaats
 kan vrijwillig andere woonplaats worden gekozen

Briefadres is ook een gekozen woonadres

Registers burgerlijke stand

In iedere gemeenten 4 verschillende gemeenten

- Geboorte