Hoofdstuk 2, taalonderwijs en taal.
2.1 Taalonderwijs
In het basisonderwijs wordt veel tijd en energie gestoken in het taalonderwijs. In totaal (per
week) zo’n 1,5 dag van de 5 dagen die er zijn!
2.1.1 Belang taalonderwijs
Kinderen leren overal taal, thuis, in de direct omgeving, zelfs bij aardrijkskunde, verkeer,
biologie, geschiedenis en techniek wordt taal geleerd. Is het dan nog nodig om taal ook
apart te geven? Ja! Hier zijn vijf goede argumenten voor:
1. Schriftelijke taalvaardigheid leren kinderen niet spontaan, de school is bij
uitzondering de plaats waar je leert lezen en schrijven. Met andere woorden:
kinderen leren wel spontaan spreken maar de schriftelijke taalvaardigheid komt niet
vanzelf.
2. Niet alle kinderen kunnen zelfstandig een bepaald niveau van taalvaardigheid
halen, kinderen die bijvoorbeeld anderstalig zijn en van thuis uit niet het Nederlands
spreken komen met een achterstand het onderwijs in. En in het onderwijs kan het
dan weer bijgespijkerd worden, hetzelfde geldt voor taalzwakke kinderen.
3. Op school leer je een ander soort taalgebruik dan in het dagelijks leven, op school
wordt het Standaardnederlands gesproken, dit is een andere taal dan die je
bijvoorbeeld op de markt of in het voetbalstadion hoort. Het is een officiele taal waar
de nadruk meer ligt op goed formuleren en verzorgd spreken. Op school leer je de
regels voor het Standaardnederlands.
4. Bepaalde taalvormen leer je alleen met behulp van het taalonderwijs, er zijn niet
veel kinderen die zonder hulp een goede brief kunnen schrijven of een samenvatting
kunnen maken of een goede discussie kunnen voeren. Je leert bepaalde taalvormen
niet in het dagelijks taalgebruik en bij de verschillende vakken op de basisschool is er
ook geen tijd voor. Binnen het taalonderwijs is er wel ruimte voor deze aspecten.
5. Als je kinderen plezier in het lezen van boeken wilt bijbrengen, dan moet je daar
apart aandacht aan besteden, een belangrijke doelstelling van taal is kinderen
plezier te laten beleven aan het lezen van boeken
2.1.2 Taalonderwijs op de basisschool
Binnen het taalonderwijs is het gebruikelijk om de leerstof op te splitsen in verschillende
gebieden of domeinen. Deze domeinen worden hieronder genoemd en toegelicht:
Mondelinge taalvaardigheid, hier staat het spreken en luisteren centraal. Het
gaat erom dat kinderen ervaring op doen met bepaalde mondelinge taalvormen,
zoals een discussie of een spreekbeurt en dat ze leren om bepaalde spreek- en
luisterstrategieën te beheersen
Woordenschat, bij het domein woordenschat gaat het om het aanleren van de
betekenis van nieuwe woorden, uitdrukkingen, zegswijzen en spreekwoorden. De
ontwikkeling van woordenschat hangt nauw samen met de mondelinge
2.1 Taalonderwijs
In het basisonderwijs wordt veel tijd en energie gestoken in het taalonderwijs. In totaal (per
week) zo’n 1,5 dag van de 5 dagen die er zijn!
2.1.1 Belang taalonderwijs
Kinderen leren overal taal, thuis, in de direct omgeving, zelfs bij aardrijkskunde, verkeer,
biologie, geschiedenis en techniek wordt taal geleerd. Is het dan nog nodig om taal ook
apart te geven? Ja! Hier zijn vijf goede argumenten voor:
1. Schriftelijke taalvaardigheid leren kinderen niet spontaan, de school is bij
uitzondering de plaats waar je leert lezen en schrijven. Met andere woorden:
kinderen leren wel spontaan spreken maar de schriftelijke taalvaardigheid komt niet
vanzelf.
2. Niet alle kinderen kunnen zelfstandig een bepaald niveau van taalvaardigheid
halen, kinderen die bijvoorbeeld anderstalig zijn en van thuis uit niet het Nederlands
spreken komen met een achterstand het onderwijs in. En in het onderwijs kan het
dan weer bijgespijkerd worden, hetzelfde geldt voor taalzwakke kinderen.
3. Op school leer je een ander soort taalgebruik dan in het dagelijks leven, op school
wordt het Standaardnederlands gesproken, dit is een andere taal dan die je
bijvoorbeeld op de markt of in het voetbalstadion hoort. Het is een officiele taal waar
de nadruk meer ligt op goed formuleren en verzorgd spreken. Op school leer je de
regels voor het Standaardnederlands.
4. Bepaalde taalvormen leer je alleen met behulp van het taalonderwijs, er zijn niet
veel kinderen die zonder hulp een goede brief kunnen schrijven of een samenvatting
kunnen maken of een goede discussie kunnen voeren. Je leert bepaalde taalvormen
niet in het dagelijks taalgebruik en bij de verschillende vakken op de basisschool is er
ook geen tijd voor. Binnen het taalonderwijs is er wel ruimte voor deze aspecten.
5. Als je kinderen plezier in het lezen van boeken wilt bijbrengen, dan moet je daar
apart aandacht aan besteden, een belangrijke doelstelling van taal is kinderen
plezier te laten beleven aan het lezen van boeken
2.1.2 Taalonderwijs op de basisschool
Binnen het taalonderwijs is het gebruikelijk om de leerstof op te splitsen in verschillende
gebieden of domeinen. Deze domeinen worden hieronder genoemd en toegelicht:
Mondelinge taalvaardigheid, hier staat het spreken en luisteren centraal. Het
gaat erom dat kinderen ervaring op doen met bepaalde mondelinge taalvormen,
zoals een discussie of een spreekbeurt en dat ze leren om bepaalde spreek- en
luisterstrategieën te beheersen
Woordenschat, bij het domein woordenschat gaat het om het aanleren van de
betekenis van nieuwe woorden, uitdrukkingen, zegswijzen en spreekwoorden. De
ontwikkeling van woordenschat hangt nauw samen met de mondelinge
