Geschiedenis
Samenvatting eigen
─
, 1
Tijdvak 1: Tijd van jagers en boeren
1.1 Het leven van jagers-verzamelaars
Het leven van jagers-verzamelaars:
★ Tussen 9000 en 6000 v.C. ontstonden in het Midde-Oosten landbouwsamenlevingen bij de
vruchtbare maan.
★ Hierna verspreidde de landbouw zich naar Noord-Afrika (7000 v.C.) en Europa (6000 v.C.)
De eerste mensen:
★ Homo habilis = eerste mens = eerste jager-verzamelaars
★ Homo sapiens = moderne mens = jager verzamelaars = Afrika → Azië → Europa
★ Voor de landbouw gingen mensen jagen en verzamelen → laatste ijstijd → kale, open vlaktes met
planten → jacht op rendieren/mammoeten/paarden/bizons → daarna jacht op herten
Een nomadisch bestaan:
Jager-verzamelaars:
- Zijn nomaden (trekken van plek naar plek)
- Soms verblijven ze langere tijd op één plek
- In groepen van 20/30 mensen
- Sociale verschillen niet groot
- Rolverdeling tussen man en vrouw
- Onderlinge handel (vuursteen, ivoor, schelpen)
★ Homo sapiens → maakt meer gespecialiseerde gereedschappen en wapens → variëteit aan
materialen → boor, harpoen, naald, draad → grotschilderingen werden gemaakt → komen uit de
prehistorie (er was toen nog geen schrift)
De agrarische revolutie
De eerste boeren
★ Boerenbestaan → in 12.000 v.C. ontstond er vruchtbaar gebied → te veel voedsel → mensen gingen
zich vestigen.
★ Oorzaken van het boerenbestaan:
1) Klimaatverandering is oorzaak van overgang naar landbouw → er groeide minder planten door kou
en droogte → er ontstond voedseltekort → vaste nederzetting → zelf produceren
2) De bevolking groeide te snel → de natuur kan niet bij benen → vaste nederzetting → zelf produceren
Een wereldwijd verschijnsel:
★ De landbouw verspreidt zich ook in China, India, Peru, Ecuador, Mexico, Nieuw-Guinea,
Noord-Amerika en West-Afrika.
, 2
Midden-Oosten: Andere delen:
- Mensen hadden nog geen vaste nederzetting toen
- Mensen hadden al snel een vaste
begonnen met landbouw.
nederzetting met landbouw. - Ze gingen meteen na het oogsten.
Een nieuwe levenswijze:
★ Van zwervend bestaan naar sedentair bestaan → agrarische revolutie (kenmerkend → natuur naar
de hand zetten)
★ Belangrijke gevolgen van de agrarische revolutie
1) Er ontstond een snelle bevolkingsgroei → vrouwen kregen meer kinderen met de landbouw en er was
meer eten.
2) De ontwikkeling van de veeteelt werd bevorderd → ze hielden dieren voor het vlees maar daarna ook
voor melk, leer en trekkracht.
3) Nieuwe technieken werd gestimuleerd → nieuwe uitvindingen en er werd meer ijzer gebruikt.
Vooruitgang?
★ Er zaten ook mindere kanten aan de agrarische revolutie
1) Mensen waren minder gezond (ondervoeding, infecties, misvorming)
Oorzaak 1: het voedsel was eenzijdig
Oorzaak 2: als oogst mislukt dreigt er hongersnood
Oorzaak 3: bevolking neemt toe waardoor mensen dichter op elkaar
woonde ontstonden er infecties (vee brengt ook ziektes)
2) Mensen waren kleiner
3) Levensverwachting werd kleiner
4) Sociale ongelijkheid →mensen krijgen eigen akkers → de ene was succesvoller dan de andere
→sommige hebben meer macht, rijkdom en aanzien (hiërarchie)
, 3
Tijdvak 1: Tijd van jagers en boeren
1.2: Het ontstaan van steden
De eerste steden: Soemerië
★ De vroege steden ontstonden rond 3300 v.C. in Soemerië (Mesopotamië)
Vruchtbare grond
★ Steden ontstonden in Mesopotamië op zeer vruchtbare grond
★ Het was vruchtbaar door overstromingen → slib blijft achter → akkers irrigeren → kanalen langs
akkers → dijken om akkers tegen overstromingen
★ Te veel oogsten → te veel eten → bevolking groeit→ echte steden ontstaan
Arbeidsverdeling en hiërarchie
★ In eerste steden ontstond de stedelijke gemeenschap → niet iedereen was nodig voor voedsel te
produceren → mensen gaan zich specialiseren
★ Mensen gingen handelen → er kwamen koopmannen, koopliedenen en priesters
★ Er ontstond hiërarchie in de gemeenschap → sociale ongelijkheid
★ Soemerische stadsbestuurders hadden 3 taken:
1) Orde handhaven
2) Stad beschermen tegen vijanden
3) Irrigatiesystemen laten onderhouden
★ De koning kwam voort uit de machtige leiders → daarna werd koningschap erfelijk
Koning: Ambtenaren:
- Voerde het bestuur uit samen met de 1. Hielden administratie bij
ambtenaren. 2. Stelden wetten op
3. Controleerden of iedereen belasting betaalde.
Steden buiten Soemerië
★ Er kwam ook verstedelijking in Egypte → oorzaken: heet en droogte, overstromingen, vruchtbare
grond → kanalenen dijken aangelegd → landbouwproductie stijgt → voedseloverschot ontstond
★ In China, India, Mexico en Peru ontstonden stedelijke gemeenschappen → onafhankelijk van elkaar
ontwikkeld.
De ontwikkeling van het schrift
★ Toen de eerste steden ontstonden in Soemerië, ontstond ook het eerste schrift
★ Als je een stad wil besturen (koning/priester) moet je wel iets kunnen noteren
Samenvatting eigen
─
, 1
Tijdvak 1: Tijd van jagers en boeren
1.1 Het leven van jagers-verzamelaars
Het leven van jagers-verzamelaars:
★ Tussen 9000 en 6000 v.C. ontstonden in het Midde-Oosten landbouwsamenlevingen bij de
vruchtbare maan.
★ Hierna verspreidde de landbouw zich naar Noord-Afrika (7000 v.C.) en Europa (6000 v.C.)
De eerste mensen:
★ Homo habilis = eerste mens = eerste jager-verzamelaars
★ Homo sapiens = moderne mens = jager verzamelaars = Afrika → Azië → Europa
★ Voor de landbouw gingen mensen jagen en verzamelen → laatste ijstijd → kale, open vlaktes met
planten → jacht op rendieren/mammoeten/paarden/bizons → daarna jacht op herten
Een nomadisch bestaan:
Jager-verzamelaars:
- Zijn nomaden (trekken van plek naar plek)
- Soms verblijven ze langere tijd op één plek
- In groepen van 20/30 mensen
- Sociale verschillen niet groot
- Rolverdeling tussen man en vrouw
- Onderlinge handel (vuursteen, ivoor, schelpen)
★ Homo sapiens → maakt meer gespecialiseerde gereedschappen en wapens → variëteit aan
materialen → boor, harpoen, naald, draad → grotschilderingen werden gemaakt → komen uit de
prehistorie (er was toen nog geen schrift)
De agrarische revolutie
De eerste boeren
★ Boerenbestaan → in 12.000 v.C. ontstond er vruchtbaar gebied → te veel voedsel → mensen gingen
zich vestigen.
★ Oorzaken van het boerenbestaan:
1) Klimaatverandering is oorzaak van overgang naar landbouw → er groeide minder planten door kou
en droogte → er ontstond voedseltekort → vaste nederzetting → zelf produceren
2) De bevolking groeide te snel → de natuur kan niet bij benen → vaste nederzetting → zelf produceren
Een wereldwijd verschijnsel:
★ De landbouw verspreidt zich ook in China, India, Peru, Ecuador, Mexico, Nieuw-Guinea,
Noord-Amerika en West-Afrika.
, 2
Midden-Oosten: Andere delen:
- Mensen hadden nog geen vaste nederzetting toen
- Mensen hadden al snel een vaste
begonnen met landbouw.
nederzetting met landbouw. - Ze gingen meteen na het oogsten.
Een nieuwe levenswijze:
★ Van zwervend bestaan naar sedentair bestaan → agrarische revolutie (kenmerkend → natuur naar
de hand zetten)
★ Belangrijke gevolgen van de agrarische revolutie
1) Er ontstond een snelle bevolkingsgroei → vrouwen kregen meer kinderen met de landbouw en er was
meer eten.
2) De ontwikkeling van de veeteelt werd bevorderd → ze hielden dieren voor het vlees maar daarna ook
voor melk, leer en trekkracht.
3) Nieuwe technieken werd gestimuleerd → nieuwe uitvindingen en er werd meer ijzer gebruikt.
Vooruitgang?
★ Er zaten ook mindere kanten aan de agrarische revolutie
1) Mensen waren minder gezond (ondervoeding, infecties, misvorming)
Oorzaak 1: het voedsel was eenzijdig
Oorzaak 2: als oogst mislukt dreigt er hongersnood
Oorzaak 3: bevolking neemt toe waardoor mensen dichter op elkaar
woonde ontstonden er infecties (vee brengt ook ziektes)
2) Mensen waren kleiner
3) Levensverwachting werd kleiner
4) Sociale ongelijkheid →mensen krijgen eigen akkers → de ene was succesvoller dan de andere
→sommige hebben meer macht, rijkdom en aanzien (hiërarchie)
, 3
Tijdvak 1: Tijd van jagers en boeren
1.2: Het ontstaan van steden
De eerste steden: Soemerië
★ De vroege steden ontstonden rond 3300 v.C. in Soemerië (Mesopotamië)
Vruchtbare grond
★ Steden ontstonden in Mesopotamië op zeer vruchtbare grond
★ Het was vruchtbaar door overstromingen → slib blijft achter → akkers irrigeren → kanalen langs
akkers → dijken om akkers tegen overstromingen
★ Te veel oogsten → te veel eten → bevolking groeit→ echte steden ontstaan
Arbeidsverdeling en hiërarchie
★ In eerste steden ontstond de stedelijke gemeenschap → niet iedereen was nodig voor voedsel te
produceren → mensen gaan zich specialiseren
★ Mensen gingen handelen → er kwamen koopmannen, koopliedenen en priesters
★ Er ontstond hiërarchie in de gemeenschap → sociale ongelijkheid
★ Soemerische stadsbestuurders hadden 3 taken:
1) Orde handhaven
2) Stad beschermen tegen vijanden
3) Irrigatiesystemen laten onderhouden
★ De koning kwam voort uit de machtige leiders → daarna werd koningschap erfelijk
Koning: Ambtenaren:
- Voerde het bestuur uit samen met de 1. Hielden administratie bij
ambtenaren. 2. Stelden wetten op
3. Controleerden of iedereen belasting betaalde.
Steden buiten Soemerië
★ Er kwam ook verstedelijking in Egypte → oorzaken: heet en droogte, overstromingen, vruchtbare
grond → kanalenen dijken aangelegd → landbouwproductie stijgt → voedseloverschot ontstond
★ In China, India, Mexico en Peru ontstonden stedelijke gemeenschappen → onafhankelijk van elkaar
ontwikkeld.
De ontwikkeling van het schrift
★ Toen de eerste steden ontstonden in Soemerië, ontstond ook het eerste schrift
★ Als je een stad wil besturen (koning/priester) moet je wel iets kunnen noteren
