Maatschappijwetenschappen
Binding 1
─
, 1
Voorkennis
Hoofdconcept binding: Het hoofdconcept binding verwijst naar de relatie en onderlinge
afhankelijkheden:
- Tussen mensen in een gezin of familie
- Tussen leden van een groep
- In de maatschappij
- Op het niveau van de staat
Sociale cohesie Het aantal en de kwaliteit van de bindingen die mensen in een ruimer
sociaal kader met elkaar hebben, het gevoel een groep te zijn en
samen iets te beleven, het gevoel lid te zijn van een gemeenschap, de
mate van verantwoordelijkheid voor elkaars lot, in het bijzonder
elkaars welzijn, en de mate waarin anderen daar ook een beroep op
kunnen doen
Sociale institutie Complex van min of meer geformaliseerde regels die het gedrag van
mensen en hun onderlinge relaties reguleren
Groepsvorming Het tot stand komen van bindingen tussen meer da twee mensen,
doordat ze elkaar beïnvloeden en gemeenschappelijke waarden en
normen ontwikkelen
Cultuur Het geheel van voorstellingen, uitdrukkingsvormen, opvattingen,
waarden en normen die mensen als lid van een groep of samenleving
hebben verworven
Politieke institutie Complex min of meer geformaliseerde regels die het gedrag van
mensen en hun onderlinge relaties rond politieke machtsuitoefening
en politieke besluitvorming reguleren
Representatie De vertegenwoordiging van een groep door één of enkele
betrokkenen die namens de groep spreken
Representativiteit De mate waarin de (politieke) besluiten, de standpunten of
achtergrondkenmerken van vertegenwoordigers overeenkomen met
de groep die ze vertegenwoordigen
, 2
Hoofdstuk 1: De intensiteit van bindingen
Bindingen
De relatie en de onderlinge afhankelijkheden tussen mensen in een gezin of familie, tussen
leden van een groep, in de maatschappij en op het niveau van de staat
Een open deur…
Naarmate de band tussen mensen sterker wordt, vertrouwen de mensen elkaar meer en
wordt de onderlinge samenhang tussen mensen sterker. Bindingen spelen een belangrijke
rol bij het ‘bij elkaar houden’ van de samenleving
Soorten bindingen
Economische bindingen
Afhankelijkheden die te maken hebben met de productie en distributie van schaarse goederen
- Mensen die niet werken zijn afhankelijk van mensen die wel werken (uitkeringen)
- Landen zijn afhankelijk van elkaar (import, export)
- Etc…
Politieke bindingen
Afhankelijkheden die te maken hebben met de politieke macht die mensen hebben
- Mensen hebben bescherming nodig en zijn dus op elkaar aangewezen
- Er moeten besluiten worden genomen om tot samenwerking te komen
Affectieve bindingen
Afhankelijkheden die te maken hebben met positieve en negatieve gevoelens van mensen voor elkaar
- Mensen hebben elkaar nodig (genegenheid, liefde)
- Vriendschappen
- Etc…
Cognitieve bindingen
Afhankelijkheden die te maken hebben met het feit dat mensen van en aan elkaar leren
- Mensen leren van elkaar (socialisatie)
Het functionalisme paradigma i.c.m. bindingen
Emile Durkheim:
Hoe is sociale orde mogelijk?
- Antwoord: Elke menselijke maatschappij heeft solidariteit nodig, een door mensen
gedeeld gevoel dat ze bij elkaar horen
, 3
Mechanische solidariteit
- Kenmerkend voor antieke samenlevingen waar mensen op een totale manier bij elkaar horen
- De samenleving wordt bijeen gehouden door geloof en traditie
Organische solidariteit
- Kenmerkend voor moderne samenlevingen, gekenmerkt door een complex weefsel van
contractuele relaties
- De samenleving wordt bijeengehouden door recht en rede
‘Sociale feiten zijn dingen’
Wat probeerde Durkheim aan te tonen?
- Elke maatschappij heeft een eigen realiteit die niet tot psychologische feiten kan
worden teruggebracht
- De samenleving weerstaat onze gedachten en wensen, omdat ze een objectiviteit
bezit die vergelijkbaar is met de objectiviteit van de natuur
De nadruk ligt op de functies die een samenleving ontwikkelt om te kunnen voortbestaan
- Wat bindt mensen?
- Welke indicatoren wijzen op sociale cohesie?
Durkheim stelt
Door de verdergaande arbeidsdeling treedt er een verandering op van mechanische naar organische
solidariteit
- Mechanische solidariteit: bindingen zijn totaal
- Organische solidariteit: bindingen zijn partieel
Zelfmoord is het gevolg van een samenleving waar er sprake is van een tekort aan solidariteit
Deviant (onaangepast) gedrag is noodzakelijk voor de samenleving
- De aanwezigheid van een deviant persoon stelt de groep in staat zich te verenigen en haar
sociale en morele identiteit te bevestigen
Conflict-paradigma i.c.m. bindingen
Karl Marx
Maatschappelijke tegenstellingen en de daaruit voortvloeiende conflicten zijn bepalend
voor de alsmaar veranderende maatschappij
Er bestaat geen sociale cohesie omdat de waarden en normen van groepen de
samenleving tegenover elkaar staan
Binding 1
─
, 1
Voorkennis
Hoofdconcept binding: Het hoofdconcept binding verwijst naar de relatie en onderlinge
afhankelijkheden:
- Tussen mensen in een gezin of familie
- Tussen leden van een groep
- In de maatschappij
- Op het niveau van de staat
Sociale cohesie Het aantal en de kwaliteit van de bindingen die mensen in een ruimer
sociaal kader met elkaar hebben, het gevoel een groep te zijn en
samen iets te beleven, het gevoel lid te zijn van een gemeenschap, de
mate van verantwoordelijkheid voor elkaars lot, in het bijzonder
elkaars welzijn, en de mate waarin anderen daar ook een beroep op
kunnen doen
Sociale institutie Complex van min of meer geformaliseerde regels die het gedrag van
mensen en hun onderlinge relaties reguleren
Groepsvorming Het tot stand komen van bindingen tussen meer da twee mensen,
doordat ze elkaar beïnvloeden en gemeenschappelijke waarden en
normen ontwikkelen
Cultuur Het geheel van voorstellingen, uitdrukkingsvormen, opvattingen,
waarden en normen die mensen als lid van een groep of samenleving
hebben verworven
Politieke institutie Complex min of meer geformaliseerde regels die het gedrag van
mensen en hun onderlinge relaties rond politieke machtsuitoefening
en politieke besluitvorming reguleren
Representatie De vertegenwoordiging van een groep door één of enkele
betrokkenen die namens de groep spreken
Representativiteit De mate waarin de (politieke) besluiten, de standpunten of
achtergrondkenmerken van vertegenwoordigers overeenkomen met
de groep die ze vertegenwoordigen
, 2
Hoofdstuk 1: De intensiteit van bindingen
Bindingen
De relatie en de onderlinge afhankelijkheden tussen mensen in een gezin of familie, tussen
leden van een groep, in de maatschappij en op het niveau van de staat
Een open deur…
Naarmate de band tussen mensen sterker wordt, vertrouwen de mensen elkaar meer en
wordt de onderlinge samenhang tussen mensen sterker. Bindingen spelen een belangrijke
rol bij het ‘bij elkaar houden’ van de samenleving
Soorten bindingen
Economische bindingen
Afhankelijkheden die te maken hebben met de productie en distributie van schaarse goederen
- Mensen die niet werken zijn afhankelijk van mensen die wel werken (uitkeringen)
- Landen zijn afhankelijk van elkaar (import, export)
- Etc…
Politieke bindingen
Afhankelijkheden die te maken hebben met de politieke macht die mensen hebben
- Mensen hebben bescherming nodig en zijn dus op elkaar aangewezen
- Er moeten besluiten worden genomen om tot samenwerking te komen
Affectieve bindingen
Afhankelijkheden die te maken hebben met positieve en negatieve gevoelens van mensen voor elkaar
- Mensen hebben elkaar nodig (genegenheid, liefde)
- Vriendschappen
- Etc…
Cognitieve bindingen
Afhankelijkheden die te maken hebben met het feit dat mensen van en aan elkaar leren
- Mensen leren van elkaar (socialisatie)
Het functionalisme paradigma i.c.m. bindingen
Emile Durkheim:
Hoe is sociale orde mogelijk?
- Antwoord: Elke menselijke maatschappij heeft solidariteit nodig, een door mensen
gedeeld gevoel dat ze bij elkaar horen
, 3
Mechanische solidariteit
- Kenmerkend voor antieke samenlevingen waar mensen op een totale manier bij elkaar horen
- De samenleving wordt bijeen gehouden door geloof en traditie
Organische solidariteit
- Kenmerkend voor moderne samenlevingen, gekenmerkt door een complex weefsel van
contractuele relaties
- De samenleving wordt bijeengehouden door recht en rede
‘Sociale feiten zijn dingen’
Wat probeerde Durkheim aan te tonen?
- Elke maatschappij heeft een eigen realiteit die niet tot psychologische feiten kan
worden teruggebracht
- De samenleving weerstaat onze gedachten en wensen, omdat ze een objectiviteit
bezit die vergelijkbaar is met de objectiviteit van de natuur
De nadruk ligt op de functies die een samenleving ontwikkelt om te kunnen voortbestaan
- Wat bindt mensen?
- Welke indicatoren wijzen op sociale cohesie?
Durkheim stelt
Door de verdergaande arbeidsdeling treedt er een verandering op van mechanische naar organische
solidariteit
- Mechanische solidariteit: bindingen zijn totaal
- Organische solidariteit: bindingen zijn partieel
Zelfmoord is het gevolg van een samenleving waar er sprake is van een tekort aan solidariteit
Deviant (onaangepast) gedrag is noodzakelijk voor de samenleving
- De aanwezigheid van een deviant persoon stelt de groep in staat zich te verenigen en haar
sociale en morele identiteit te bevestigen
Conflict-paradigma i.c.m. bindingen
Karl Marx
Maatschappelijke tegenstellingen en de daaruit voortvloeiende conflicten zijn bepalend
voor de alsmaar veranderende maatschappij
Er bestaat geen sociale cohesie omdat de waarden en normen van groepen de
samenleving tegenover elkaar staan
