Probleem 3
Grondleggers van de psychologie
RICHARDS, 2002
DANZIGER, 1990
VALENTINE, 1991
Vignet: tabel psychologen
Wie zijn Wundt, Galton, James en Freud en wat deden ze?
Aan het eind van de 19e eeuw, werd er vooral gebruik gemaakt van ingewikkelde apparaten voor
psychologische experimenten. Er ontstond steeds meer een onderscheid tussen de mensen die de
data vormden, de participanten, en de onderzoekers. Er werd niet over nagedacht dat deze setting
voor een bepaald sociaal systeem zorgt. Deze scheiding van rollen was helaas niet permanent, het
kon zo omdraaien in een andere situatie. Dit beïnvloedde de resultaten. Ook buiten het lab liepen
deze rollen soms door elkaar: bijvoorbeeld bij het analyseren van de data en het schrijven van een
verslag.
Onderzoeker Land Methode Onderwerp
Universele processen
Experimentele psychologie op basis van
Wilhelm Wundt Duitsland in gezonde breinen
introspectie
(bewustzijn)
Individuele
Francis Galton GB Statistiek
verschillen
William James VS Pragmatisme/introspectie Bewustzijn
Sigmund Freud Oostenrijk Psychoanalyse Onderbewustzijn
Wilhelm Wundt (1832-1920)
Wilhelm Wundt had een laboratorium in Leipzig vanaf 1879. Hij hield zich bezig met experimentele
psychologie op een objectieve manier. Hij maakte gebruik introspectie, maar alleen voor
basiselementen. Hij maakte onderscheid in mediate experiments: objectieve experimenten
(bijvoorbeeld scheikunde) en immediate experiments: minder objectieve experimenten
(bijvoorbeeld psychologie). Zijn doel was om basiselementen en wetten binnen de psychologie vast
te leggen door experimentele introspectie: introspectie met behulp van meetinstrumenten. Dat
staat tegenover pure introspectie: waarbij er geen gebruik wordt gemaakt van meetinstrumenten.
Hij was een determinist en geloofde niet in een vrije wil, maar in het bestaan van mentale wetten. Hij
ontwikkelde er drie aan de hand waarvan je gedrag kunt voorspellen:
principle of heterogony of ends: een doelgerichte activiteit heeft naast het gewenste resultaat
ook altijd andere resultaten, bijproducten
principle of contrasts: tegenovergestelde ervaringen versterken elkaar
principle toward the development of opposites: na een langdurige ervaring van een
bepaalde soort, ga je op zoek naar een tegenovergestelde ervaring.
Hij ging uit van twee basisprincipes: sensaties en gevoelens. Sensaties hangen af van de modaliteit en
de intensiteit. Gevoelens hangen af van de plezierigheid, opwinding en spanning. Dit heet de
Grondleggers van de psychologie
RICHARDS, 2002
DANZIGER, 1990
VALENTINE, 1991
Vignet: tabel psychologen
Wie zijn Wundt, Galton, James en Freud en wat deden ze?
Aan het eind van de 19e eeuw, werd er vooral gebruik gemaakt van ingewikkelde apparaten voor
psychologische experimenten. Er ontstond steeds meer een onderscheid tussen de mensen die de
data vormden, de participanten, en de onderzoekers. Er werd niet over nagedacht dat deze setting
voor een bepaald sociaal systeem zorgt. Deze scheiding van rollen was helaas niet permanent, het
kon zo omdraaien in een andere situatie. Dit beïnvloedde de resultaten. Ook buiten het lab liepen
deze rollen soms door elkaar: bijvoorbeeld bij het analyseren van de data en het schrijven van een
verslag.
Onderzoeker Land Methode Onderwerp
Universele processen
Experimentele psychologie op basis van
Wilhelm Wundt Duitsland in gezonde breinen
introspectie
(bewustzijn)
Individuele
Francis Galton GB Statistiek
verschillen
William James VS Pragmatisme/introspectie Bewustzijn
Sigmund Freud Oostenrijk Psychoanalyse Onderbewustzijn
Wilhelm Wundt (1832-1920)
Wilhelm Wundt had een laboratorium in Leipzig vanaf 1879. Hij hield zich bezig met experimentele
psychologie op een objectieve manier. Hij maakte gebruik introspectie, maar alleen voor
basiselementen. Hij maakte onderscheid in mediate experiments: objectieve experimenten
(bijvoorbeeld scheikunde) en immediate experiments: minder objectieve experimenten
(bijvoorbeeld psychologie). Zijn doel was om basiselementen en wetten binnen de psychologie vast
te leggen door experimentele introspectie: introspectie met behulp van meetinstrumenten. Dat
staat tegenover pure introspectie: waarbij er geen gebruik wordt gemaakt van meetinstrumenten.
Hij was een determinist en geloofde niet in een vrije wil, maar in het bestaan van mentale wetten. Hij
ontwikkelde er drie aan de hand waarvan je gedrag kunt voorspellen:
principle of heterogony of ends: een doelgerichte activiteit heeft naast het gewenste resultaat
ook altijd andere resultaten, bijproducten
principle of contrasts: tegenovergestelde ervaringen versterken elkaar
principle toward the development of opposites: na een langdurige ervaring van een
bepaalde soort, ga je op zoek naar een tegenovergestelde ervaring.
Hij ging uit van twee basisprincipes: sensaties en gevoelens. Sensaties hangen af van de modaliteit en
de intensiteit. Gevoelens hangen af van de plezierigheid, opwinding en spanning. Dit heet de
